Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сенегалия сенегаль (сонымен қатар Acacia senegal деп те аталады) – Сенегалия туысына жататын, көптеген жалпы аттары бар, оның ішінде акация сағызы, араб сағызы ағашы, Судан сағызы және Судан араб сағызы. Үндістанның кейбір аймақтарында ол Кхер немесе Хор деп белгілі. Бұл Африканың Сахара төңірегіндегі шөлейт аймақтарында, сондай-ақ Оман, Пәкістан және Үндістанның батыс жағалауында өседі. Оның биіктігі 5–12 метрге дейін жетеді, ал діңінің диаметрі 30 см-ге дейін болады. Судан – әлемдегі ең жоғары сапалы араб сағызының көзі, жергілікті жерде хашаб сағызы деп белгіленеді, бұл қызыл акация немесе талах сағызынан алынған, бірақ сапасы төмен сағыздан ерекшеленеді.
Species of deciduous tree
Senegalia senegal (also known as Acacia senegal) is a small thorny deciduous tree from the genus Senegalia, which is known by several common names, including gum acacia, gum arabic tree, Sudan gum and Sudan gum arabic. In parts of India, it is known as Kher or Khor. It is native to semi desert regions of Sub Saharan Africa, as well as Oman, Pakistan, and west coastal India. It grows to a height of 5–12 metres (16 40'), with a trunk up to 30 cm (1') in diameter. Sudan is the source of the world's highest quality gum arabic, known locally as hashab gum in contrast to the related, but inferior, gum arabic from Red acacia or talah gum.
Араб қыры
Ағаш өте маңызды экономикалық рөл атқарады, себебі ол арабика шайырын өндіреді, ол тамақ қоспасы, қолөнер және косметика ретінде қолданылады. Шайыр қабыққа жасалған кесіктерден алынады, ал бір ағаштан 200-300 грамм (7-10 унция) шамасында шайыр жиналады. Әлемдегі арабика шайырының 80 пайызы Суданда өндіріледі. Раджастхан штатының Бармер ауданындағы Чаухатан аймағы да шайыр өндірісімен әйгілі, онда ол жергілікті тілде куммат (Kummat) деп аталады.
The tree is of great economic importance for the gum arabic it produces which is used as a food additive, in crafts, and as a cosmetic. The gum is drained from cuts in the bark, and an individual tree will yield 200 to 300 grams (7 to 10 oz). Eighty percent of the world's gum arabic is produced in Sudan. The Chauhatan area of Barmer district in Rajasthan is also famous for gum production, this is called कुम्मट (Kummat) in local language there.
Мал азығы
Жас жапырақтар мал азығы ретінде өте пайдалы. S. senegal жапырақтары мен қабықшаларын үй және жабайы етекті жануарлар жейді.
New foliage is very useful as forage. Leaves and pods of S. senegal are browsed by domestic and wild ruminants.
Арқан
Жер бетіне жақын орналасқан тамырлар әртүрлі, өте берік арқандар мен жіптер жасауға өте пайдалы. Ағаш қабығынан да арқан жасауға болады.
Roots near the surface of the ground are quite useful in making all kinds of very strong ropes and cords. The tree bark is also used to make rope.
Химия
S. senegal құрамында гентриаконтан, қатты, ұзын тізбекті алкан көмірсутегі бар. Жапырағында сондай-ақ психоактивті алкалоид диметилтриптамин де кездеседі.
S. senegal contains hentriacontane, a solid, long chain alkane hydrocarbon. The leaf also contains the psychoactive alkaloid dimethyltryptamine.