Ли Седоль: Го кәсіби ойыншысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Оңтүстік Кореялық го ойыншысы

2019 жылдың 19 қарашасында Ли кәсіби ойыннан зейнетке шыққандығын жариялады, өйткені жасанды интеллекттің үстемдігінің артуына байланысты ол ешқашан го ойынындағы ең үздік ойыншы бола алмайтынын айтты. Ли оларды "жеңілуге болмайтын күш" деп сипаттады.

Өмірбаян

Ли 1983 жылы Оңтүстік Кореяда дүниеге келген. Ол Бижумдо аралында туып өскендіктен "Бижумдо баласы" деп белгілі. Ол Корея бадук қауымдастығында оқыған. Оңтүстік Корея тарихында Чо Хун Хён (9 жыл 7 ай), Ли Чан Хо (11 жыл 1 ай), Чо Хье Ён (11 жыл 10 ай) және Чой Чол Хан (12 жыл 2 ай) кейін кәсіби го ойыншысы атанған ең жас ойыншылардың бірі (12 жас 4 ай). Ол халықаралық жүлделер саны бойынша Ли Чан Ходан (21) кейін екінші орында тұр (18 жүлде). Осыған қарамастан, ол бастапқы ойынын "өте әлсіз" деп сипаттайды. 2013 жылдың ақпан айында Ли үш жыл ішінде зейнеткерлікке шығып, Го ойынын насихаттау үшін АҚШ-қа көшетінін хабарлады. Ол Tygem платформасында "gjopok" нигімен ойнайды. Ол Ким Хён Джинге үйленген және Ли Хье Рим есімді қызы бар. Оның үлкен ағасы Ли Сан Хун (го ойыншысы) [ko] де 9 дан кәсіби го ойыншысы.

Лидің сынған баспалдақ ойыны

Бұл ойын 2003 жылғы KAT кубогы аясында 2003 жылдың 23 сәуірінде Ли Седоль мен Хонг Чансик арасында өтті. Ойын Лидің бұзылған баспалдақ құрылымын қолданғанымен ерекшеленеді. Әдетте, бұзылған баспалдақты ойнау – жаңа бастағандардың қателігі саналады, себебі қуып жететін тастар әлсіз болып қалады. Кәсіпқой ойыншылар арасында бұл шешуші қадам болуы керек және ойынды жеңілуге алып келуі тиіс. Ли, қара түспен ойнап, қалыпты көзқарасқа қарсы тұрып, бұзылған баспалдақты пайдаланып, тақтаның төменгі оң жағындағы Хонгтың үлкен тобын тұтқындады. Бұл бұрыштағы қара тастарды, бұрын өлі деп есептелгенін, қайтадан жандандырды. Ақ түспен ойнаған ойыншы ақырында бас тартты. 67-97 қадамдар (Қара: Ли Седоль; Ақ: Хонг Чансик). Ақ түспен ойнаған ойыншы 211-ші қадамда бас тартқанда қара жеңіске жетті.

AlphaGo-ға қарсы матч

2016 жылдың 9 наурызынан бастап Ли, Лондон негізделген Google DeepMind жасанды интеллект фирмасы жасаған AlphaGo компьютерлік бағдарламасына қарсы тікелей эфирде 1 миллион долларлық жүлде қоры үшін бес ойындық матч өткізді. Ол: «Google DeepMind-тың жасанды интеллектісінің күшті екенін және одан әрі күшейіп жатқанын естідім, бірақ мен кем дегенде осы жолы жеңіске жете алатыныма сенімдімін» деді. 2016 жылдың 22 ақпанында JTBC Newsroom телеарнасының Sohn Suk hee-ге берген сұхбатында, ол AlphaGo-ны 4-1 есебімен жеңсе де, Google DeepMind командасының өзінің жеңісін және тіпті адамзатты жеңгенін мәлімдеуі мүмкін екенін айтып, өзінің мүмкіндіктеріне қайта сенім білдірді. Ол бұл матчтағы уақыт ережесінің екі тарапқа да уақыт қысымын тигізу үшін дұрыс теңгерілгенін атап өтті. Yonhap News агенттігіне берген сұхбатында Ли Седол AlphaGo-ны 5-0, кем дегенде 4-1 есебімен жеңе алатынына сенімді екенін және шақыруды бес минут ішінде қабылдағанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ: «Әрине, соңғы төрт-бес айда көптеген жаңарулар болған болуы мүмкін, бірақ бұл мені сынау үшін жеткілікті уақыт емес» деді. 9 наурызда Ли қара түспен ойнап, бірінші ойынды отставкаға кететін болды. 10 наурызда ол ақ түспен ойнап, екінші ойынды да отставкаға кететін болды. 12 наурызда ол қара түспен ойнап, үшінші ойыннан да жеңіліп қалды. 13 наурызда ол ақ түспен ойнап, төртінші ойында жеңіске жетті, бұл кезде White 78-ші қадамы «тамаша тесуджи» деп сипатталды, ал Гу Ли 9 дан оны «құдайлық қадам» деп атады және ол мүлдем күтпеген. GoGameGuru бұл ойынды «Ли Седольдің шедеврі және Го тарихындағы танымал ойынға айналатыны сөзсіз» деп бағалады. Ли жеңістен кейін AlphaGo-ның ақ түспен ойнағанда ең күшті екенін айтты (екінші ойын). Осы себепті, және екінші рет қара түспен жеңіске жету ақ түспен жеңіске жетуден гөрі құндырақ деп ойлағандықтан, ол соңғы бесінші ойында қара түспен ойнауды сұрады, бұл қытай Го ережелері бойынша тәуекелді саналады. 15 наурызда ол қара түспен ойнап, бесінші ойында жеңіліп, Го сериясын 1-4 есебімен тәрк етті. 4-ойын, Ли Седол (ақ) v. AlphaGo (қара). Бірінші 78 қадам.

Starting March 9, 2016, Lee played a five game match, broadcast live, against the computer program AlphaGo, developed by a London based artificial intelligence firm Google DeepMind, for a $1 million match prize. He said “I have heard that Google DeepMind’s AI is surprisingly strong and getting stronger, but I am confident that I can win at least this time”. In an interview with Sohn Suk hee of JTBC Newsroom on February 22, 2016, he showed confidence in his chances again, while saying that even beating AlphaGo by 4–1 may allow the Google DeepMind team to claim its de facto victory and the defeat of him, or even humanity. In this interview he pointed out the time rule in this match, which seems well balanced so that both he and the AI would fairly undergo time pressure. In another interview at Yonhap News, Lee Se dol said that he was confident of beating AlphaGo by a score of 5–0, at least 4–1 and accepted the challenge in only five minutes. He also stated "Of course, there would have been many updates in the last four or five months, but that isn’t enough time to challenge me". On March 9, Lee played black and lost the first game by resignation. On March 10, he played white and lost the second game by resignation. On March 12, he played black and lost the third game as well. On March 13, he played white and won the fourth game, following an unexpected move at White 78 described as "a brilliant tesuji", and by Gu Li 9 dan as a "divine move" and completely unforeseen by him. GoGameGuru commented that this game was "a masterpiece for Lee Sedol and will almost certainly become a famous game in the history of Go". Lee commented after the victory that he considered AlphaGo was strongest when playing white (second). For this reason, and because he thought winning a second time with black would be more valuable than winning with white, he requested that he play black in the final fifth game, which is considered more risky when following Chinese Go rules. On March 15, he played black and lost the fifth game, to lose the Go series 1–4. Game 4, Lee Sedol (white) v. AlphaGo (black). First 78 moves

Төртінші жекпе-жектен жеңіске жеткеннен кейін Ли қатты қуанды: «Мен жеңіске жеткенде өзімді осылай жақсы сезінген емеспін. Басында «барлығын жеңем немесе бір ойында ғана жеңілемін» дегенім есімде. Егер бұл осылай болғанда – мен 3 раундта жеңіске жеттім, ал осы раундта жеңіліске ұшырадым – бұл менің беделіме үлкен әсер етер еді. Бірақ үш ойын қатарынан жеңіліске ұшырап, содан кейін жеңіске жеткенім үшін өте қуаныштымын. Мен бұл жеңісті әлемдегі ешбір нәрсеге алмастырмаймын». Ол: «Мен, Ли Седол, жеңіліске ұшырадым, бірақ адамзат жеңіліске ұшырамады», - деп қосты.

Кәсіби ойыннан зейнетке шығу

2019 жылдың 19 қарашасында Ли Седол кәсіби ойыннан қанағаттанып, зейнетке шығуын жариялады, «Егер мен бірінші орынға шықсам да, жеңілуге тиіс бір нәрсе бар» деді. Содан кейін Хандол қалған екі ойында жеңіске жетіп, жалпы есеп бойынша 2:1 көрсеткісімен жеңіс алды.

Жоғарылату есебі

Ли Седол 1995 жылы 1-дан дәрежесімен кәсіпқой болды, ал 2003 жылы 9-дан дәрежесіне жетті. Дәрежесі Күні Ескертулер1-дан 2 шілде 1995 жыл Іліктеу сынағын сәтті тапсырғаннан кейін кәсіби дан дәрежесіне көтерілді.2-дан 1 қаңтар 1998 жыл3-дан 1 қаңтар 2000 жыл6-дан 28 наурыз 2003 жыл Ли Чанхоға қарсы 7-ші LG Кубогында жеңіске жетті (4-дан және 5-дан дәрежелері Хангук Кивон ережелеріне сәйкес жіберілді).7-дан 6 мамыр 2003 жыл КТ Кубогында Ю Чанхьюкке қарсы екінші орын алды.9-дан 7 шілде 2003 жыл Фуджитсу Кубогының 16-шы турнирінде Сонг Тэконға қарсы жеңіске жетті (8-дан дәрежесі Хангук Кивон ережелеріне сәйкес жіберілді).

Карьералық жазба

Жыл Жеңіс Жеңіліс Жеңіс % 1997 0 1 0.0% 1998 0 1 0.0% 1999 0 0 2000 30 12 71.4% 2001 31 17 64.6% 2002 48 25 65.8% 2003 33 18 64.7% 2004 40 18 69.0% 2005 44 21 67.7% 2006 78 28 73.6% 2007 81 23 77.9% 2008 74 26 74.0% 2009 26 15 63.4% 2010 74 14 84.1% 2011 54 21 72.0% 2012 61 25 70.9% 2013 54 39 58.1% 2014 59 25 70.2% 2015 53 27 66.2% 2016 48 27 64.0% 2017 29 13 69.0% 2018 53 36 59.6% 2019 10 5 66.7% Барлығы 980 437 69.2%

Корея бадук лигасы

Маусым Команда Орын Рекорды2007 No.1 команда Өртке қарсы сақтандыру (капитан) 4-орын 9–52008 No.1 команда Өртке қарсы сақтандыру (капитан) 4-орын 13–32010 Шинан Чуньил тұзы командасы (капитан) Чемпион 16–22011 Шинан Чуньил тұзы командасы (капитан) 7-орын 1–2