Кіріспе

EBS d.a.c. – Ирландияда белгіленген қызметті жүзеге асыратын компания ретінде тіркелген шағын қаржы мекемесі.

Тарих

EBS Құрылыс қоғамы 1935 жылы Александр Маккейб, Томас Дж. О'Коннелл және басқа да мұғалімдер тарапынан мұғалімдер мен басқа да мемлекеттік қызметкерлерге қолжетімді тұрғын үй қаржыландыруын қамтамасыз ету үшін құрылды. EBS мүшелеріне тиесілі соңғы екі ирландтық құрылыс қоғамының бірі болды, бірақ 2011 жылдың шілдесінен бастап AIB банкінің еншілес компаниясы болды. Ирландия бойынша 70 филиалы бар EBS тұрғын үй несиелері, жеке несиелер, жинақ шоттары және инвестициялық өнімдер ұсынады. Бұрын өзінің қаражатын пайдалана отырып, ағымдық шоттарды ұсынбады, орнына Allied Irish Banks компаниясымен келісім бойынша AIB-дің Banklink жүйесі арқылы банктік карта қызметі іске асырылды. Қазір бұл қызмет тоқтатылды және MasterCard компаниясымен бірлесіп дебеттік карта ұсынылады. Сол сияқты, бұрын MBNA компаниясымен бірлесіп несие карталары ұсынылды. 2003 жылы EBS құрылыс қоғамы ата-аналардың үйлерін қайта ипотекаға салып, балаларына үй сатып алуға көмектесетін даулы өнімді ұсынды. FamilyFirst деп аталған бұл өнім алғаш рет үй сатып алушыларға арналған және ата-аналарға үш жылға дейін төлемдерді талап етпейтін несие алып, бастапқы үйге аванс жинауға көмектесуге мүмкіндік берді. Осы мерзімнен кейін ата-ана несиені өтеуді өз мойнына алады немесе бала ата-анасының несиесін өтеуге шешім қабылдай алады. EBS 2003 жылы жарнамаларда осы өнімді насияттаған кезде ол кеңінен сынға ұшырады. Сыншылар бұл өнімді эмоционалдық шантаждың бір түрі деп айыптап, ата-аналардың балаларының өмір салтын қаржыландыру үшін қарыз алуға мәжбүр етілгенін мәлімдеді. 2006 жылы EBS өмірді сақтандыру және инвестициялық өнімдерді ұсыну үшін Irish Life, PLC компаниясының байланысты сақтандыру агенті болды. EBS арқылы сатылатын барлық инвестициялық өнімдерді Irish Life Investment Managers басқарады. 2007 жылы Haven Mortgages толыққанды еншілес компания құрылды. Haven брокерлік нарыққа ғана назар аударуды және өз алдына жеке несие беруші ретінде жұмыс істеуді көздеді. 2009 жылдың 18 қыркүйегінде Educational Building Society (EBS) компаниясының бас директоры Фергус Мерфи қаржы институтының экономиканы қыздыруға көмектесуде маңызды рөл атқарғанын мойындады. EBS-тің бұрынғы директоры Эйтне Тинни апатқа дейін несие берушілер мен құрылысшылар арасындағы "ашкөздікке толы жарыс" және банктердегі бонустық жүйені "ақылға сыймас" деп сипаттады. Ол: "Банктердегі бонустық жүйе ақылға сыймас. Қарыз бергеніңіз үшін сізге бонус төленеді. Оны қайтаруға ешқандай ынтаңыз жоқ. Мұндай жүйе ашкөздік пен бейхабарлықты ынталандырады" деді. Тинни 2000 жылдан 2007 жылға дейін EBS басқарма мүшесі болды. Ол банктік сауалнама кезінде өзін "бұзып келген" деп есептегендіктен, басқармадан қалай алынғанын айтты. 2011 жылдың 1 шілдесінде EBS Building Society құрамынан шығып, банктік лицензия алғаннан және акционерлік қоғамға айналғаннан кейін EBS Building Society EBS Ltd. болып, AIB-нің еншілес компаниясы болды. 2016 жылдың 12 қыркүйегінде EBS Limited 2014 жылғы Компаниялар туралы заңға сәйкес белгіленген қызмет компаниясы (d.a.c.) ретінде қайта тіркелді. Заңды тұлғаның тіркелген атауы қазір EBS d. a. c. болып табылады.

Дау

2010 жылдың маусым айында Еуропалық комиссия Ирландия үкіметіне 2008 жылғы банктік дағдарыстың салдарын жеңілдету үшін қоғамға 875 миллион евро көлемінде шұғыл көмек көрсетуге рұқсат берді. Бұл қаржылық көмек EBS-тің комиссияға қайта құру жоспарын ұсынуын міндетті етті. Еуропалық бәсекелестік комиссары Хоакин Альмуния: «EBS капиталдық талаптар ережелеріне сәйкес болу үшін және алдағы жылдары да осылай болуын қамтамасыз ету үшін маңызды капиталды қайта құруға мұқтаж» деді. 2011 жылдың наурызына дейін мекемені құтқару үшін қажетті сыртқы көмек 1,5 миллиард евроға бағаланды. EBS Building Society-тің бұрынғы басшысы Фергус Мерфи 2015 жылы Oireachtas Banking Inquiry-ге берген куәлігінде, егер мекеме жерді дамыту және коммерциялық жылжымайтын мүлікке несие беруге қатыспаса, ұлттықтандырылып, AIB-мен біріктірілмей, дағдарыстан өтуге «жеткілікті мүмкіндік» болғанын айтты. «Олар өзектілігін жоғалтып жатыр деп ойлады және жаңа пайда табу мүмкіндіктерін жасау қажеттігі туды», - деді Мерфи комитет алдында. EBS 2001/02 жылдары коммерциялық жылжымайтын мүлікке несие берумен, ал 2005 жылы жерді дамыту және оған қатысты несиелермен айналысты. 2007 жылдың соңына қарай несие портфелінің жалпы сомасы 1,7 миллиард евроны құрады. Мерфи 2008 жылдың қаңтарында EBS-тің бас директоры болып тағайындалды және коммерциялық жылжымайтын мүлік пен жерді дамыту жобаларына несие беруді тоқтатты. 2018 жылдың 18 маусымында EBS тағы 500 клиентінің тракерлік ипотекалық ахуалға түскенін мойындады, бұл зардап шеккен клиенттердің жалпы санын 2400-ге жеткізді. 2020 жылдың қараша айында EBS қызметкері болған және қарттар мен осал адамдардан 271 000 евро ұрлаған қаржылық кеңесші Слайго округтік сотында он бір айға сотталды. Сотта ол «бір тиын да қайтармағаны» айтылды. Жәбірленушілер оның қаржылық кеңесші және «сенімді қызметкер» ретіндегі лауазымын теріс пайдаланғанын мәлімдеді. 2022 жылдың маусымында Ирландияның Орталық банкі EBS d.a.c. (EBS сауда маркасымен жұмыс істейтін) 2004 жылдың тамызынан 2020 жылдың маусымына дейінгі кезеңде ипотекалық клиенттерге қатысты бірқатар маңызды және ұзақ мерзімді кемшіліктерге байланысты 13,4 миллион евро айыппұл салды және жарысалауға тартты. Осы тергеу нәтижесінде EBS 36 жеке нормативтік бұзушылықты мойындады. Бұл айыппұл, сондай-ақ, EBS-тің зардап шеккен клиенттерге өтемақы, компенсация және шоттарды түзету үшін бұған дейін төлеуге міндетті болған 105 миллион евродан астам сомадан бөлек есептеледі.