Оуайн Тюдор: Уэльс ақсұлы және Тюдор әулетінің негізін қалаушысы
Owen Tudor
Оуэн Тюдор (1400-1461) – Уэльс сарайлық және әскери қайраткері, Англия королевасы Екатерина Валуаның күйеуі, Тюдор әулетінің негізін қалаушы Генрих VII-нің атасы. Тарих, генеалогия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстік сарай адамы және әскер (шамамен 1400–1461)
Welsh courtier and soldier (c.1400–1461)
Сэр Оуэн Тюдор (Owain ap Maredudd ap Tudur, шамамен 1400 – 2 ақпан 1461) – Уэльстік сарай адамы және Англия королі Генрих V-нің жесірі Валуа королевасы Екатеринаның (1401–1437) екінші күйеуі. Ол Тюдор әулетінің негізін қалаушы Генрих VII-нің әкесі болды.
Sir Owen Tudor (Owain ap Maredudd ap Tudur, c. 1400 – 2 February 1461) was a Welsh courtier and the second husband of Queen Catherine of Valois (1401–1437), widow of King Henry V of England. He was the grandfather of Henry VII, founder of the Tudor dynasty.
Өмірбаян
Оуэн Англси аралындағы Пенминдрден шыққан белгілі бір әулеттің ұрпағы болды, оның тегі 1246 жылы қайтыс болған уэльстік шенеунік және Гвиненд Корольдігінің сенашары Эднифед Файханға дейін жетеді. Тюдордың әкесі, Тюдор ап Горонви, Дехюбарт әулетінің ең ірі тармағының соңғы еркегі, Кардиганширлік Томас ап Лливелин аб Оуэйннің қызы Маргаретке үйленді. Маргареттің үлкен әпкесі Глиндйфрдвидің Груффудд Фыханына үйленді, оның ұлы Оуэйн Глиндюр болды. Оуэннің әкесі Маредудд ап Тюдур және оның інілері Оуэйн Глиндюрдың ағылшын үстемдігіне қарсы көтерілісінде, Глиндюр көтерілісінде белсенділік танытты. Тарихшылар Эднифед Файханның ұрпақтарын, соның ішінде Оуэн Тюдорды 13-14 ғасырлардағы Уэльстегі ең ықпалды отбасылардың бірі деп есептейді. Оның көптеген ұлдарының ұрпақтары Гвиненд князьдерінің басты қызметшілері ретінде танымал болатын бай "министрлік аристократияны" құрады және біртұтас Уэльс князьдығын құруға жасалған тытыстарда маңызды рөл атқарды. Бұл ерекшелік Эдуард I Уэльсті бағындырғаннан кейін де сақталды, отбасы Уэльсте Англия королінің атынан билікті жүзеге асыруын жалғастырды. Дегенмен, отбасының уэльстік тарихы туралы білуі және оған деген адалдық оларды басылған Глиндюр көтерілісіне қатысуға итерді.
Owen was a descendant of a prominent family from Penmynydd on the Isle of Anglesey, which traces its lineage back to Ednyfed Fychan (d. 1246), a Welsh official and seneschal to the Kingdom of Gwynedd. Tudor's grandfather, Tudur ap Goronwy, married Margaret, daughter of Thomas ap Llywelyn ab Owain of Cardiganshire, the last male of the senior branch of the princely house of Deheubarth. Margaret's elder sister married Gruffudd Fychan of Glyndyfrdwy, whose son was Owain Glyndŵr. Owen's father, Maredudd ap Tudur, and his uncles were prominent in Owain Glyndŵr's revolt against English rule, the Glyndŵr Rising. Historians consider the descendants of Ednyfed Fychan, including Owen Tudor, one of the most powerful families in 13th to 14th century Wales. The descendants of his many sons would form a wealthy 'ministerial aristocracy', acting as leading servants to the princes of Gwynedd, and play a key role in the attempts to create a single Welsh principality. This privilege endured after the Conquest of Wales by Edward I with the family continuing to exercise power in the name of the king of England, within Wales. However, there remained an awareness of the family's Welsh heritage and the accompanying loyalties led them to take part in the suppressed Glyndŵr Rising.
Ерте өмір
Тюдордың ерте өмірі туралы аз мәлімет бар, және оның көп бөлігі мифологияға айналуы оның отбасының Глиндюр көтерілісіне қатысқандығымен байланысты. Әр түрлі уақытта ол пивохананың иесінің заңсыз ұлы болған, оның әкесі қашқан кісі өлтіруші болған, Агинкур шайқасында шайқасқан, ол патшайым Екатеринаның үй шаруашылығының немесе киім-кешегінің сақшысы болған, Генрих V-нің эсквайры болған, ал Екатеринамен қарым-қатынасы би кезінде патшайымның құлағына түсуінен немесе жүзу кезінде патшайымның назарына ілігуінен басталған делінген. XVI ғасырдың уэльсшіл тарихшысы Элис Груффидт оның тағам тартқышы (дастарқанға тағам қойып, оны татып көретін адам) және қызметшісі болғанын атап өткен. Алайда, Глиндюр көтерілісінен кейін бірнеше уэльстер сарайда лауазым алғаны белгілі, ал 1421 жылдың мамырында «Оуэн Мередит» 1415 жылдан 1421 жылға дейін патшаның үй шаруашылығының басқарушысы болған сэр Уолтер Хунгерфордтың жасағына қосылды. Тарихшы Г. Л. Харрисс Бофортпен болған қарым-қатынастың нәтижесінде Эдмунд Тюдордың дүниеге келгенін айтты. Харрисс былай деп жазды: «Едмунд Тюдордың тегіне қатысты дәлелдер өзінің мәні бойынша толық емес, бірақ жиналған фактілер Эдмунд «Тюдор» пен Маргарет Бофорттың туысқандар болғаны және «Тюдор» әулетінің екі тарапынан да Бофорттардан тарағаны туралы мүмкіндік береді».
The fact that little is known about Tudor's early life and that it has instead become largely mythologized is attributed to his family's part in the Glyndŵr Rising. At various times it has been said that he was the bastard son of an alehouse keeper, that his father was a fugitive murderer, that he fought at Agincourt, that he was keeper of Queen Catherine's household or wardrobe, that he was an esquire of Henry V, and that his relationship with Catherine began when he fell into the queen's lap while dancing or caught the queen's eye when swimming. The sixteenth century Welsh chronicler Elis Gruffydd did note that he was her sewer (someone who places dishes on the table and tastes them) and servant. However, it is known that after the Glyndŵr Rising several Welshmen secured positions at court, and in May 1421 an 'Owen Meredith' joined the retinue of Sir Walter Hungerford, 1st Baron Hungerford, the steward of the king's household from 1415 until 1421. Historian G. L. Harriss suggested that the affair with Beaufort resulted in the birth of Edmund Tudor. Harriss wrote, "By its very nature the evidence for Edmund Tudor's parentage is less than conclusive, but such facts, as can be assembled, permit an agreeable possibility that Edmund 'Tudor' and Margaret Beaufort were first cousins and that the royal house of 'Tudor' sprang in fact from Beauforts on both sides."