Кіріспе

Ортағасырлық шабытталған киім реформалау қозғалысы

Көркем киім – XIX ғасырдың екінші жартысындағы әсем материалдар мен дизайнның қарапайымдылығын бағалап, тым құрылымды және әшекейлі Виктория дәуірінің сәндік үрдістерін қабылдамаған киім стилі. Ол шамамен 1850 жылдардың басында Ұлыбританияда, Рафаэльге дейінгілер және Киім реформалау қозғалысы сияқты көркемдік айналымдардың ықпалымен пайда болды. Кейіннен континентте ол Эстетикалық киім және Күнстлерклид (Künstlerkleid) сияқты нақты санаттарға бөлінді.

Көркем киім

Данте Габриэль Россетти және Прерафаэлиттік бауырластықтың басқа мүшелері "ежелгі шеберлердің" жұмысын еліктеп, романтикалық, ортағасырлық тақырыптарды таңдаған саналы архаизаторлар болды. Олар модельдерін орта ғасырлар стиліне сүйеніп, ұзын, ағын суындай төгілген көйлектерге кигізді. Бұл стильдер кейін суретшілердің әйелдері мен модельдері күнделікті киім ретінде қабылдады. Көйлектер еркін пішілген, салыстырмалы түрде қарапайым, көбінесе ұзын, бүрмеленген жеңдері бар; олар табиғи бояулардан алынған, ажарлы түстердегі матадан тігілген және көркем тігіс стиліндегі кестемен безендірілуі мүмкін. Көркем киім сол дәуірдегі бағыттық модадағы тығыз корсеттерге, кең юбкалар мен тізелікке, жарқын синтетикалық анилин бояуларына және әсем әшекейлерге қарағанда ерекше қарсы келді. 1860 жылдары көркем киім интеллектуалдық айналымдарда және суретшілер арасында табиғи әдемілігі үшін танымал болды; сонымен қатар, ол сапалы материалдарға, қол еңбегіне құрметпен қарау және ортағасырлық дизайнның тазалығы сияқты олардың әлеуметтік идеалдарын нығайтты.

Эстетикалық киім

1880 және 1890 жылдардағы эстетикалық киімдер көркем киімнің көптеген сыртқы ерекшеліктерін сақтайды (сызықтың қарапайымдылығы мен әдемі маталарға баса назар аудару үшін корсеттен бас тарту), тіпті эстетизмнің өзі Виктория дәуірінің киім реформасының моральдық және әлеуметтік мақсаттарын қабылдамаса да, оның алғы шебері болды. Эстетиктердің өнердің рафинеленген сезімдік ләззат сыйлауы керек деген сенімі, Уильям Моррис қанағаттандырған қарапайымдық пен қолөнерге құрмет көрсетуден тікелей бас тарту болды. Эстетикалық киімдер Liberty & Co. фирмасының жапон стиліндегі көйлектері мен Кейт Гринвейден шабыттанған балалардың алжапқыштарынан бастап, Оскар Уайльдтың 1882 жылы Америкадағы саяхаты үшін арналған "эстетикалық лекциялық костюміндегі" барқыт пиджактары мен шалбарларына дейін әртүрлі стильдерді қамтиды. Бұл қозғалыспен байланысты белгілі дизайнерлер мен киім тігушілердің қатарында Оскар Уайльдтың әйелі Констанс Ллойд үшін костюмдер жасаған Ада Неттелшип және актриса Эллен Терридің бас костюм дизайнері болған Элис Коминс Карр бар. Анна Мутезиус – Лондонда тұратын неміс дизайнері, ол әйелдердің киім өндірушілер тарапынан пайдалануына және олардың талаптарынан қашу үшін өз маталарын және дизайндарын дербес таңдауы керек екеніне наразы болды. Оның 1903 жылы жарық көрген "Das Eigenkleid der Frau" кітабында Фрэнсис Макдональдтың модерн стиліндегі мұқабасы бар және бұл кітап көркем киім қозғалысына маңызды үлес деп есептеледі.

Үлкен модалағы әсері

Өнер өкілдерінен бастап, көркемдік және эстетикалық киімдер сәндік киімдерге тарады. 20 ғасырдың басындағы нәзік, жеңіл корсеттелген шай көйлектері кеш эстетикалық киімдердің пішінін қайталайды және өз кезегінде Поль Пуаренің ертедегі Арт-Деко туындыларына жол ашты.