Кіріспе

Американдық феминист, журналист және адам құқықтарын қорғаушы (1857–1950)

Элис Стоун Блэквелл (14 қыркүйек 1857 – 15 наурыз 1950) – американдық феминист, сайлау құқығы үшін күрескен, журналист, радикалды социалист және адам құқықтарын қорғаушы.

Ерте өмір және білім

Блэкуэлл Нью-Джерси штатының Ист-Оранж қаласында Генри Браун Блэкуэлл мен Люси Стоун отбасында дүниеге келді. Екеуі де сайлау құқығы үшін күрескен көшбасшылар болды және Америкалық Әйелдер Сайлау Құқығы Қауымын (AWSA) құруға көмектесті. Ол сондай-ақ Американың алғашқы әйел дәрігері Элизабет Блэкуэллдің сіңлісінің қызы болды. Оның анасы Сьюзан Б. Энтониді әйелдер құқығы қозғалысына таныстырды және Массачусетс штатында колледж бітірген алғашқы әйел, үйленгеннен кейін өзінің тегін сақтап қалған алғашқы адам және әйелдер құқықтары туралы толық уақыт бойы сөз сөйлеген алғашқы адам болды. Блэкуэлл Дорчестердегі Харрис грамматикалық мектебінде, Бостондағы Чонси мектебінде және Андовердегі Эббот академиясында білім алды. Ол Бостон университетінде оқыды, онда сынып президенті болды және 1881 жылы, 24 жасында бітірді. Ол Phi Beta Kappa қоғамының мүшесі болды.

Мансап

Блэкуэлл әйелдер құқығын қорғау жұмысымен кеңінен танымал. Бастапқыда ол ата-анасының ұстанымына қарсы болғанмен, кейін көрнекті реформаторға айналды. Бостон университетін бітірген соң, Алиса ата-анасы құрған Woman's Journal газетінде жұмыс істей бастады. 1884 жылға қарай оның есімі газеттің бетінде ата-анасымен бірге жарияланды. 1893 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, Элис газеттің редакторлық жұмысын дерлік толығымен өз мойнына алды. 1890 жылы ол әйелдер сайлау құқығы үшін күрестегі екі қарсылас ұйым – Америка әйелдер сайлау құқығы қауымдастығы мен Ұлттық әйелдер сайлау құқығы қауымдастығын біріктіріп, Ұлттық американдық әйелдер сайлау құқығы қауымдастығын (NAWSA) құруға көмектесті. Өмірінің соңында Блэкуэлл көзі көрмей қалды. 1950 жылдың 15 наурызында 92 жасында дүние салды.

Гуманитаризм

Элис Стоун Блэкуэлл Америка Құрама Штаттарынан тыс гуманитарлық істерге де қатысты. 1890 жылдары ол Арменияға сапар шекті, онда армян босқындарының қауымына жаны құмарсынып араласты. Ол мүлкінің бір бөлігін, әсіресе Дорчестердегі Папа төбесіндегі үйінен шығыс кілемдерін сатып, түскен ақшаны армяндардың қажетіне жұмсады, олардың балаларын тамақтандырды, сондай-ақ жұмыс іздеген ересектерге көмектесті. Осы кезде ол халықаралық әдебиетке деген қызығушылығын таныды. Ол көптеген елдердің шығармаларын ағылшын тіліне "Армян өлеңдері" (1896) жинағында аударды. Кейіннен ол венгр, идиш, испан, француз, итальян және орыс поэзиясы сияқты әдебиеттерді де ағылшын тіліне аударуды жалғастырды.