Кіріспе

Американдық әйелдер сайлау құқығы үшін күрескен белсенді (1838–1927)

Виктория Клэфлин Вудхалл (туған Виктория Калифорния Клэфлин; 23 қыркүйек 1838 – 9 маусым 1927), кейін Виктория Вудхалл Мартин, 1872 жылғы сайлауда АҚШ президенті лауазымына түскен әйелдер сайлау құқығы қозғалысының американдық көшбасшысы болды. Көптеген тарихшылар мен авторлар Вудхаллдың президенттікке кандидат болған алғашқы әйел екеніне келіседі, бірақ кейбіреулер оны толыққанды кандидат деп санауға келіспейді, себебі ол конституциялық талап бойынша 35 жасқа толмаған еді. (Вудхаллдың 35 жасқа толуы 1873 жылдың қыркүйегінде болды, бұл наурызда өткен инаугурациядан алты ай кейін болды.) Әйелдер құқықтары мен еңбек реформаларының жақтасы болған Вудхалл, сонымен қатар "еркін махаббат" идеясын қолдады, ол әлеуметтік шектеулерсіз немесе үкіметтің араласуы жоқ некеге тұру, ажырасу және бала туу еркіндігін білдірді. Ол жиі: «Олар реформа толқынын кері қайтара алмайды. Әлем өз жолымен қозғалады», – дейтін. Вудхалл өмірінде екі рет кедейліктен байлыққа ие болды, алғашқы байлығын 1870 жылдары рухани қозғалысқа қосылғанға дейін, магниттік емші ретінде жолда жасады. Оның көптеген мақалаларының авторлығы күмәнді (осы тақырыптар бойынша көптеген сөздері Вудхалл, оның қолдаушылары және оның екінші күйеуі, полковник Джеймс Бладтың бірлескен еңбегі болды). Қарындасы Теннеси Клэфлинмен бірге ол Уолл-стриттегі алғашқы брокерлік фирманы ашты. Олар АҚШ-та газет құрған алғашқы әйелдердің қатарында болды, Woodhull & Claflin's Weekly газеті 1870 жылы жарық көрді. Вудхалл 1870 жылдардың басында АҚШ президенттігіне алғашқы әйел кандидат ретінде ұсынылып, саяси белсенділік танытты.

Ерте өмір және білім

Виктория Калифорния Клэфлин Огайо штатының Ликинг округіне қарасты Гомер ауылдық шекаралық қалашығында он баланың жетіншісі болып дүниеге келді (олардың алтауы ересек жасқа жетті). Оның анасы Роксана "Рокси" Хуммель Клэфлин, некеде тұрмаған ата-анадан туған және сауатсыз болған. Ол австриялық мистик Франц Месмердің және спиритуализмнің жаңа қозғалысының ізбасары болды. Оның әкесі Рубен "Бак" Бакман Клэфлин, эсквайр, алаяқ, заңгер және "жақсы" дәрі сатушы болды. Ол Массачусетс штатының шотланд-американдық Клэфлин отбасының кедей тармағынан шыққан, Массачусетс губернаторы Уильям Клэфлиннің алыс туысы еді. Вудхалл 1849 жылдан 1851 жылға дейін Нью-Йорк қаласының мэрі болған Калеб Смит Вудхаллдың немересі екенін айтты; бірақ ол шын мәнінде алыс туысы болған. Олар 1853 жылдың 20 қарашасында үйленді. Олардың неке куәлігі 1853 жылдың 23 қарашасында Кливлендте тіркелді, сол кезде Виктория 15 жасқа толып, екі ай өткен еді. Виктория көп ұзамай күйеуінің ішімдікке құмар және әйелдерге әуес екенін білді. Ол отбасын асырау үшін көбінесе үйде сырттан жұмыс істеуге мәжбүр болды. Олар Кэннингпен Байрон және Зулу (кейін Зула деп аталды) Мод Вудхалл есімді екі бала сүйді. Байрон 1854 жылы зиякерлік мүгедектігімен дүниеге келді, Виктория бұл күйеуінің алкоголизмінен туындады деп сенді. Басқа бір дерек бойынша, оның ұлының мүгедектігі терезеден құлау салдарынан болған. Балалары дүниеге келгеннен кейін Виктория күйеуінен ажырасып, оның тегін сақтап қалды.

Екінші неке

1866 жылы Вудхолл екінші рет үйленетін полковник Джеймс Харви Бладқа тұрмысқа шықты. Ол АҚШ Азамат соғысы кезінде Миссури штатында Одақ армиясында қызмет етіп, кейін Сент-Луис, Миссури қаласының қалалық аудиторы болып сайланды.

Проституция туралы аңыздар мен ұстанымдар

Вудхолл жезөкшелікке қарсы жеке сөйледі және материалдық пайда үшін неке құруды оның бір түрі деп санады, бірақ «Вудхолл мен Клэфлиннің апталығы» журналында жезөкшелікті заңдастыруды қолдайтынын жариялады. Полковник Бладтың досының бірі Теннессиді Вудхолл құтқарып алғанға дейін еркіне қарсы бордельде ұстағандарын айтады, бірақ бұл оқиға расталмаған. Вудхолл еркін махаббатқа қатысты бұрынғы көзқарастарынан бас тартып, жазбаларында тазалықты, аналықты, некені және Киелі кітапты қастерлеуге көшті. Ол тіпті кейбір туындылар оның рұқсатысыз оның атынан жазылғанын мәлімдеді. Тарихшылар Вудхоллдың бұл мәлімдемесіне күмән келтіреді.

Қор брокері

Вудхалл, қарындасы Теннесси (Тенни) Клэфлинмен бірге, алғашқы әйел қор брокерлері болды және 1870 жылы Уолл-стритте брокерлік фирма ашты. Уолл-стриттегі брокерлер таң қалды. "Нью-Йорк Сан" газеті "Бөдендер мен аюлар арасында әйелдер" деген тақырыппен мақала жариялады. Вудхалл, Клэфлин және компания 1870 жылы Вудхаллдың медиумдық қабілеттерін бағалаған бай Корнелиус Вандербильттің көмегімен ашылды. Ол Теннидің жақыны болған және онымен үйленуді ойластырған деген әңгімелер тарады. Вудхалл Вандербильт сияқты клиенттерге кеңес беру арқылы Нью-Йорк қор биржасында қор жинады. Бір күні ол оған акцияларын акциясы 150 центтен сатуды ұсынды, ол осы кеңеске құлақ асқаннан кейін миллиондаған доллар пайда тапты. "Нью-Йорк Геральд" сияқты газеттер Вудхалл мен Клэфлинді "Қаржы королевалары" және "Сүйкімді брокерлер" деп мақтады. Көптеген заманауи ерлер журналдары (мысалы, The Days' Doings) фирманы басқарып отырған осы екі әйелдің суреттерін жариялады (бірақ олар фирманың күнделікті жұмысына қатыспады), соның салдарынан қоғамдыққа бет бұрған, күзетшісі жоқ әйелдерді "сексуалдық бұзықтық" және жезөкшелікпен байланыстырды.