Кіріспе
Америкалық суфражист және универсалист пастор
Олимпия Браун (5 қаңтар 1835 – 23 қазан 1926) – американдық пастор және суфражист. Ол өз діни ұйымының келісімімен дін қызметкеріне бекітілген алғашқы әйел болды. Браун сондай-ақ әйелдер құқықтарын белсенді түрде қолдаған және он тоғызыншы түзету қабылданғаннан кейін дауыс беруге мүмкіндік алған алғашқы буын суфражистерінің бірі еді.
Ерте өмір және білім
Олимпия Браун 1835 жылдың 5 қаңтарында Мичиган штатының Прери Ронде елді мекенінде дүниеге келді. Браун төрт баланың ең үлкені еді. Оның ата-анасы Лефия мен Аса Браун сол кезде шекаралық аймақта фермерлер болып жұмыс істеген. Олар АҚШ президенті Кальвин Кулидждің әпкесі мен ағасы болды. Лефия балаларын дін мен білімге үлкен мән беретін отбасында тәрбиеледі. Бұл Браун отбасының жерінде мектеп салынғаннан көрінеді. Анасының білімге деген құштарлығы оны орта мектепті бітіріп, университет деңгейіне өтуге итермеледі. Браун мен оның кіші әпкесі Оелла Маунт-Холиоке әйелдер семинариясына түсуге шешім қабылдады. Маунт-Холиокеде білім алу және колледж Браунның арманы еді. Бірақ Маунт-Холиокедегі әйелдерге қойылған шектеулер оның қуанышын төмендетті. Бұл шектеулерге қырық ереженің тізімі, Браун отбасы құрған сауаттылық қоғамын тарату және діни шектеулер кірді. Мүмкін, мектептің ой-пікірін ең жақсы көрсететін мысал – химия профессорының сөзі: "Бұлардың бәрін жаттап алуың қажет емес, тек әңгімеде ақылды болу үшін жеткілікті білуің керек". Браун, жоғары білімнің қиындықтарын жеңе алатынын білген соң, басқа іздеді. Маунт-Холиокедегі тәжірибесін еске алмай, Браун Антиохия колледжіне түсті. Браун Антиохияда білім алуды бастағаннан кейін, жоғары стандарттарға сай болу керектігін түсінді. Браун Антиохияның прогрессивтілігіне қарамастан, кемсітушілік әлі де бар екенін білді. Мысалы, Браунның ағылшын тілі сабағында әйелдерден сөздерін жаттап алу талап етілмеді. Браун қарсылық көрсетіп, ер адамдар сияқты сөздерін жадынан айтты. Браунның Антиохиядағы уақытының ең үлкен жетістігі – өзінің құрмет тұтқан Антуанетта Браун Блэкуэллді Антиохияда сөйлеуге көндіруі болды. Браун Антиохиядағы білімін аяқтағаннан кейін, шақыруын дін қызметкері болу деп білді. Көптеген бас тартулардан кейін ол Сент-Лоуренс университетінің теологиялық мектебіне қабылданды, бірақ мектеп президенті Эбенезер Фишер әйелдердің дін қызметкері болуына сенбейтінін айтты. Ол 1861 жылы кампусқа келді және 1863 жылы бітірді. Ол сондай-ақ, алғашқы пасторлық қызметін бастамас бұрын, Мичиган штатындағы отбасымен бірге біраз уақыт өткізді. 1864 жылдың шілдесінде ол ресми түрде тағайындалды және бірнеше жыл бойы қауымға қызмет етті. Ол Бриджпорттағы (Коннектикут штаты) шіркеуде пастор болып жұмыс істеді. 1878 жылы ол Висконсин штатының Расин қаласындағы шіркеуге шақыруды қабылдады және 1887 жылға дейін қызмет етті. Ол барлық жерде уағыздаушы ретінде құрметке ие болды. "Superior Daily Leader" газетінің тілшісі оны "сахнадағы әйел Бичер" деп сипаттады. Бұл сөзді ол жоғары мақтау ретінде айтты, өйткені Генри Уорд Бичер сол кезде АҚШ-тағы ең жақсы уағыздаушы деп есептелді.
After her ordination, Brown went to Vermont, preaching in various churches. She also spent some time at home with her family in Michigan, before beginning her first pastorate in Weymouth Landing, Massachusetts. She was formally installed in July 1864, and ministered to the congregation for several years. She went on to pastor a church in Bridgeport, Connecticut, being hired by the congregation despite initial reluctance by many parishioners who did not wish to have a woman pastor. In 1878, she accepted a call to a church in Racine, Wisconsin, where she would serve as minister until 1887. In all her ministerial settings she was well respected as a preacher. She was described by a reporter for the Superior Daily Leader as "the female Beecher of the rostrum." This was intended as a high compliment, as Henry Ward Beecher was widely considered to be the best preacher in the United States at the time.
Әйелдердің сайлау құқығы
Браунның балалық шағы мен құлдықтан азат ету қозғалысынан бастап, Браунның өзінің кемсітушілікке ұшыраған тәжірибесіне дейін, Браун әрқашан тең құқықтарды іздеу туралы білген. Браунның шешендігі мен нанымының арқасында Сьюзан Б. Энтони Браунның қатысуын үнемі іздеді. Люси Стоун мен оның күйеуі Генри Блэкуэллдің ынталандыруымен Браун әйелдер құқықтары туралы сөз сөйлеу үшін Канзас штатына сапар шешуге шешім қабылдады. Жаз бойы Браун көптеген қиындықтарға қарамастан 300-ден астам сөз сөйледі. Бұл үлкен тәжірибе болғанымен, Браун 1887 жылы ойы өзгергенше діни қызметке оралуға шешім қабылдады. Браун өмірін осы қозғалысқа арнағандықтан, бар күшімен көмектесуге тырысты. Бұл Нью-Англия әйелдерінің сайлау құқығын қолдау қоғамын құруды, Висконсин штатының сайлау құқығын қолдау қоғамын басқаруды және 1903 жылдан 1920 жылға дейін Федералдық сайлау құқығын қолдау қоғамының президенті болуды қамтыды. Осы барлық іс-қимылдарына қарамастан, Браун көп өзгерістерді көре алмады. Браун суфражистердің екінші буыны нашар басшылықтан зардап шегіп, күштерін мемлекеттік деңгейде дұрыс бағыттамағанын сенді. 1913 жылы Элис Пол мен Люси Бернс Браунды жаңадан құрылған Конгресс Одағына, кейін Ұлттық әйелдер партиясы деп аталған, қосылуға шақырды. Бұл топ федералдық деңгейде түзетулерді қабылдауды көздеді және сонымен қатар радикалды тәсілдерді қолдануға уәде берді. Бұл жаңа тактикалар әйелдердің дауыс беру құқығына түзетулерді Конгреске ұсынуға және Ақ үй алдында шерулер ұйымдастыруға әкелді. Президент Уилсон Ақ үй алдындағы екі шеруге наразылық білдірді. Осының салдарынан бұл әйелдер түрмеге қамалды. Бұл әйелдерге жасалған зұлмат пен бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жариялану қозғалысқа көбірек қолдау көрсетуге ықпал етті. Ақырында Конгресс заң жобасын қабылдады. Алайда, ратификация әлі де қажет болғандықтан, Браун және басқалар соңғы рет сайлау науқанына шықты. Олимпия Браунның соңғы шеруі 1920 жылғы Республикалық Ұлттық Конвентте болды. 1920 жылдың 25 тамызында 19-шы түзету ратификацияланды, бұл Олимпия Браун және одан да көптеген әйелдердің алғаш рет дауыс беруге мүмкіндік алғанын білдірді.
Жеке өмір
Браун 1873 жылы Джон Генри Уиллиске үйленді; ол бойжеткен қызының атын сақтап қалды. Олар Генри мен Гвендолин есімді екі баланы тәрбиеледі. Олардың екеуі де мұғалім болды. Браун өмірінің соңғы жылдарын Висконсин штатындағы Расин қаласында отбасымен бірге өткізді. Ол әйелдер құқықтарын және Бейбітшілік және бостандық үшін әйелдердің халықаралық лигасының қызметін қолдауын жалғастырды.
Өлім және мұра
Ол 1926 жылғы 23 қазанда Балтимор қаласында қайтыс болды. 1970-ші жылдары Сьюзан Хестер мен Фрэн Каплан Милуокидегі әйелдердің есімдеріне қатысты құқықтарын қорғау үшін Олимпия Браун Лигасын құрды. Бұл, әйелдердің некеге тұрғанда өздерінің бойжеткен қыздар есімдерін сақтап қалуға тырысқандағы сот шешіміне жауап ретінде жасалды; Браун өзінің некесінде оны сақтап қалған. Атап айтқанда, бұл сот шешімі бойынша іс – Крузель против Поделл (1975) ісі, онда Висконсин Жоғарғы Соты әйелдің некеге тұрған кезде күйеуінің тегін қабылдайтынын және некеден кейін оны әдетте қолданатынын шешті, бірақ сонымен қатар ешқандай заң оны міндеттейтінін айтпады. 1975 жылы Расин қаласындағы бастауыш мектепке Браунның құрметіне оның есімі берілді. 1999 жылы ол Мичиган Әйелдерінің Даңқ залына енгізілді. Олимпия Браунның жеке қағаздары мен оның жұмысына қатысты құжаттар Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Шлезингер кітапханасында, Висконсин штатының Тарихи қоғамында және Конгресс кітапханасындағы Ұлттық Әйелдер Партиясының құжаттарында сақтаулы.