Франктар тарихының орта ғасырлық шежіресі

Кіріспе

Орта ғасырлардағы 4-8 ғасырлардағы франктер тарихының хроникасы

8 ғасырда анонимді автор жазған хроника. "Франктер тарихы" (Liber Historiae Francorum) атты еңбек Маркомер заманындағы ерте франктер туралы екіншілік дереккөз болып табылады, сондай-ақ кеш меровингтерге дейінгі оқиғалардың қысқаша [[Бревиар]]ын ұсынады. Хрониканың кейінгі бөлімдері сол замандағы тарихты зерттеу үшін маңызды біріншілік дереккөздер саналады. Онда Австразиядағы Пиппинидтер әулетінің, олар кейін танымал Каролингтерге айналғанға дейінгі тарихы баяндалады. "Франктер тарихы" 594 жылы аяқталған епископ және тарихшы Григорий Турскийдің бұрынғы "Франктер тарихы" еңбегінен көп материалдарды пайдаланған.

Авторы, күні және күн тәртібі

Рихард Гербердинг, мәтіннің қазіргі замандағы редакторы, оның мазмұнының сабақтастығы мен дәлдігін қорғайды, сонымен қатар анонимді авторды Суассон қаласында орналастыру себептерін түсіндіреді, ол, мүмкін, Сент-Медардтың патшалық монастырының мүшесі болған. Ричард Гербердинг авторды нестриялық және "Меровингтердің заңды билеушісіне адал, діни емес, секулярлық көзқарастағы, және Сень-Уаз өзені аңғарындағы аристократиялық топқа құрметпен қараған, тіпті оның мүшесі болған" деп сипаттайды. Liber Historiae Francorum әдетте 727 жылға датыланады, себебі Теодерик IV-нің билік еткен алтыншы жылының аяқталуы туралы айтылады. Ол патша сарайы әкімдерінің дәуіріне қатысты нестриялық перспективаны ұсынады, онда ірі жер иелерінің фракцияларын тек Меровингтер патшасының қасиетті заңдылығымен теңдестіруге және бақылауда ұстауға болады. Liber Historiae Francorum Ричард Гербердинг және соңғы кезде Розамонд Маккиттерик, «Каролингтер әлеміндегі тарих және естелік» еңбегінде зерттелді және түсіндірілді. Көп оқылатын повесть ретінде ол оқырмандар арасында мәдени бірлік сезімін қалыптастыруға көмектесті, оларға арналған, олардың көзқарастарын қанағаттандырған және саяси күн тәртібін ілгерілеткен. Осы күн тәртібіне келетін болсақ, Фуракер мен Гербердинг кітаптың Меровингтер әулетінің патшаларын тек ірі ақсүйектермен кеңесе отырып билеген жағдайда ғана қолдайтынын көрсетеді. Ақсүйектер өздерінің мәртебесінен асып кетпеген жағдайда ғана қолдау табады. Бұл 8-ғасырда жазылған және 9-ғасырда көшіріліп, кеңінен таратылған жаңа тарих кітаптарының бірі, ол оқырмандарына (және тыңдаушыларына) франктерді Рим империясының аясында (Рим империясы дерлік назарға алынбайды) және христиандық Галло-Рим әлемінде анық және толыққанды фон ұсынады.

Кітап мазмұны

Кітаптың басында франк патшалары мен халқының шығу тегі мен іс-әрекеттерін баяндауға уәде берілген. Онда франктар Троялық босқындардан тарағандығы айтылады, олар Энеидадағы итальяндық босқындар сияқты, Қара теңіздің солтүстік жағалауына жетіп, содан кейін Дунай жазығы арқылы Рейн өңіріне келген. Мұны іске асыру үшін кітап 594 жылы қайтыс болған галло-римдік епископ және тарихшы Григорий Турскийдің еңбектеріне көп сүйенді, оның тарихын бейімдеп, толықтырады. Бруно Круш басылымының 35-тен 53-ке дейінгі 19 тарауы 7-ші және 8-ші ғасырлардағы франк жерлеріндегі оқиғалардың тәуелсіз баяндамасын ұсынады. Бұл бөлім Францияның ең кішкентай аймақтарының бірі – Неустрияның бала корольдігімен билікке келген II Хлотардан (584–629) басталады. Ол анасы Фредегундтың регенттігінде болды және Бургундия королі Гунтраммен (592 жылы қайтыс болған) беймаза одақта болды. 597 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Хлотар Неустрияның толық билігін иеленді және анасының Аустразия патшайымы Брунильдамен болған аяусыз қырқысын қанды төгістермен жалғастырды, соңында 613 жылы оны өте қатыгездікпен өлімге жіберді және Францияны өзінің билігімен біріктірді. Әкесі сияқты, ол да басқа корольдер қайтыс болғаннан кейін жерлерін жаулап алып, өзінің иеліктерін кеңейтті. Хлотардың билігі заманауи стандарттар бойынша ұзақ болды, бірақ аристократияның патшалық билігін әлсіретуіне куә болды. 614 жылғы Париж эдикты, лауазымдарға тағайындау және корольдікті басқарудың бірнеше мәселелеріне қатысты, қазіргі заманғы тарихшылар тарапынан әртүрлі интерпретацияланды. 617 жылы Хлотар сарайдың басқарушысын өмір бойына қызмет ететін лауазымға бекітті, бұл лауазымның корольдік үйдің басқарушысынан бастап, тиімді үкімет басшысына және ақырында 751 жылы Кіші Пепин тұсында монархқа айналуының маңызды қадамы болды. 623 жылы Хлотар Аустразияны жас ұлы Дагобертке тапсырды. Меровингтік монарх үшін ерекше жағдай ретінде, ол моногамияны сақтады, бірақ әйелдерінің қайтысы салдарынан үш патшайымы болды. Ол әдетте шіркеудің одақтасы болды және, әдетте, ағасы Гунтрамның мысалынан шабыттандырылып, оның билігінде көптеген туыстары жасаған қастандықтар болған жоқ, Брунильданы өлімге жіберуден басқа. 43-тарауда Пиппинидтердің басқарушысы Гримальд Ескінің Аустразияны басып алуға тырысқаны туралы қысқаша баяндалған. Ол Гримальдтың Неустрияны билеген II Хлодвиг тұсында азаптау арқылы өлімімен аяқталады. 44-тарауда Хлодвиг туралы былай делінген: "Ол франктер патшалығын апатты апаттармен құртты. Бұдан өзге, осы Хлодвигтің барлық жаман әдеттері болды. Ол әйелдерді азғындыққа салып, оларды құлдыратып, шектен тыс жеп-ішіп, маскүнемдікке берілді. Оның өлімі мен соңы туралы тарихи құнды ештеңе айтуға болмайды. Көптеген жазушылар оның соңына айып тағады, өйткені оның зұлымдығының шегін білмейді. Сондықтан олар бір-біріне сілтеме жасайды. Осы тараудың қалған бөлігі мен келесі тараудың басы, әдетте 650-ші жылдардың соңында болған Хлодвигтің өлімінен басталып, 673 жылы билікке келген III Теодерикке дейін созылады, бұл "бала король Хлотардың" төрт жылдық билігі болды. 45-тараудан бастап, Урсин аббат істегендей, Неустрияның басқарушысы Эброинге қатысты жаулы баяндама келтірілген. Жоғарыда келтірілген II Хлодвигтің сипаттамасынан айырмашылығы, автор "танымал есімді, даңқты және әділ король" деп атаған "танымал адам" Хилдеберт III-ті мақтайды. Соңғы тараулар негізінен Шарль Мартелге қатысты. Liber Historiae Francorum 751 жылы граф Хильдебранд өзінің жартылай бауыры Карл Мартелдің атынан редакциялаған Фредегардың жылнамасының жалғасы үшін маңызды дереккөз болды.

From the outset, the book promises to present the origins and deeds of the Frankish kings and people. It states that the Franks originated from a group of Trojan refugees, similar to the Italian refugees of the Aeneid, finding themselves on the north coast of the Black Sea, before making their way across the Danubian Plain to the Rhineland. To accomplish this, the book relies heavily on the Gallo Roman bishop and historian Gregory of Tours, who died in 594, whose history it adapts and augments. The last 19 chapters, numbered 35 through 53 in Bruno Krusch's edition, present an independent account of events in the Frankish lands in the 7th and early 8th centuries. This part of the work begins with Chlothar II (584–629), who started his reign as an infant King of Neustria, one of the smallest territories of Francia. He was under the regency of his mother, Fredegund, and in an uneasy alliance with Chlothar's uncle Guntram, King of Burgundy (d. 592). Chlothar assumed full power over Neustria upon the death of his mother in 597 and continued his mother's feud with Queen Brunhilda of Austrasia with equal viciousness and bloodshed, finally achieving her execution in an especially brutal manner in 613 and uniting Francia under his rule. Like his father, he built up his territories by invading after the deaths of other kings. Chlothar's reign was lengthy by contemporary standards, but saw the continuing erosion of royal power by the nobility against a backdrop of feuding Merovingians. The Edict of Paris in 614, which was concerned with several aspects of appointments to offices and the administration of the kingdom, has been interpreted in different ways by modern historians. In 617, Chlothar made the Mayor of the Palace a role held for life, an important step in the progression of this office from being first the manager of the royal household to the effective head of government, and eventually the monarch, under Pepin the Younger in 751. Chlothar ceded rule over Austrasia to his young son Dagobert I in 623. Unusually for a Merovingian monarch, he practiced monogamy, though deaths meant that he had three queens. He was generally an ally of the church and, perhaps inspired by the example of his uncle Guntram, his reign seems to lack the outrageous acts of murder perpetrated by many of his relations, with the exception of the execution of Brunhilda. Chapter 43 relates the attempted usurpation of Austrasia by the Pippinid mayor Grimoald the Elder in summary form. It ends with Grimoald's death by torture under Clovis II who ruled Neustria. Chapter 44 comments on Clovis:
At the same time, he brought ruin to the kingdom of the Franks with disastrous calamities. This Clovis, moreover, had every kind of filthy habit. He was a seducer and a debaser of women, a glutton, and a drunk. About his death and end, nothing of historical worth may be said. Many writers condemn his end because they do not know the extent of his evil. Thus in uncertainty concerning it, they refer from one to another. The rest of this chapter and the beginning of the next chapter stretch between Clovis's death, usually dated to the late 650s, and the accession of Theuderic III, usually dated to 673, a four year reign of "the boy king Chlotar". Chapters 45ff, as Ursinus the Abbot had done, provide a hostile account of mayor Ebroin of Neustria. In contrast to the description of Clovis II quoted above, the author has nothing but praise for Childebert III, "a famous man", whom he describes as "the glorious lord of good memory, Childebert, the just king." The closing chapters mainly cover Charles Martel. Liber Historiae Francorum became a primary source for the Continuations to Fredegar's Chronicle, as redacted by Count Childebrand in 751 on behalf of his half brother, Charles Martel.