Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Матале (сингала: මාතලේ) — Шри-Ланканың Орталық провинциясындағы ірі қала. Матале ауданының әкімшілік орталығы және ең ірі қалалық кеңістігі. Матале сондай-ақ Орталық провинциядағы екінші ірі қалалық кеңістігі және халық саны бойынша екінші қала. Ол аралдың Орталық Жотасының төрінде, теңіз деңгейінен жоғары кең, жасыл, құнарлы аңғарда орналасқан. Қаланың төңірегінде Кнуклс таулары мен оның етегі жатыр, британдықтар бұл жерді Уилтшир деп атаған. Олар осы жерді Мателл деп те атаған.
Matale (Sinhala: මාතලේ, ) is a major city in Central Province, Sri Lanka. It is the administrative capital and largest urbanised city of Matale District. Matale is also the second largest urbanised and populated city in Central Province. It is located at the heart of the Central Highlands of the island and lies in a broad, green fertile valley at an elevation of above sea level. Surrounding the city are the Knuckles Mountain Range, the foothills were called Wiltshire by the British. They have also called this place as Matelle.
Тарих
Матале – Шри-Ланканың ежелгі жазба тарихы табылған жалғыз ауданы. Ол Шри Мутхариамман ғибадатханасындағы Мутхари Алла Тағаланың Паннагамм பன்னாகமம் ("Бес басты жылан" деген мағынада) деп аталады. Маталедегі ең маңызды тарихи оқиға – б.з.д. 89-77 жылдары Валагамба патшаның тұсында Алувихареде Трипитака жазылуы. Матале атауына қатысты халық арасындағы әңгімелер бар. "Махатала" атауы Матале болып өзгерген, себебі ол аңғарда орналасқан. Сондай-ақ, Гаджаба патша "Соли Рата" жерін басып алып, 12 000 адамды осында қоныстандырғандықтан да Матале деп аталған. Матале есімі туралы көптеген аңыз-әңгімелер бар. "Махатхала" атауы үлкен аңғарларға қолданылған. Ол бірте-бірте Матале болып өзгерген. Алувихаре тас ғибадатханасы қаланың шеткі ауданы Алувихаренің солтүстік жағында орналасқан. Бұл 29 жылға дейін Пали канонының толық мәтіні ола (пальма) жапырақтарына жазылған тарихи орын. 1848 жылы Матале көтерілісі басталғанда және Веера Пуран Аппу мен Гонгалегода Банда басқарған көтерілісшілер Маталедегі Макдоуэлл бекінісіндегі британдық гарнизонды қоршауға алғанда Матале үлкен шайқасқа сахна болды. Бұл қала сонымен қатар британдық әскерлерге қарсы Велласа көтерілісін басқарған Монаравила Кеппетиполаның туған жері. Оның әулеттік үйі – Каппетипола валавува әлі күнге дейін Маталедегі Хулангамувада сақталған.
Matale is the only district of Sri Lanka, where an ancient book of written history is found. It is known as Pannagamam – பன்னாகமம் ("Five Headed Serpent" in English) of Goddess Muthumari in Sri Muthumariamman Temple. The most important historical incident in Matale is writing the thripitaka which was held during the reign of king Walagamba in 89–77 BC in Aluvihare, Therefore, this is permanent evidence for human settlements in Matale before centuries of years. There are folklores receipt of the name "Matale". It is mentioned that "Mahatala" become as Matale because it is placed in a valley and also the King Gajaba invaded "Soli Rata" and brought and settled 12,000 peoples in here it is become as Matale. There are number of folktales about the name of Matale. Mahathala has been used for large valley area. It gradually converted as Matale. The Aluvihare Rock Temple that is situated on north side of the city's suburb, Aluvihare. The historic location where the Pali Canon was written down completely in text on ola (palm) leaves in 29 BCE. Matale was the site of a major battle in 1848 when the Matale Rebellion started and the British garrison in the Fort MacDowall in Matale was placed under siege by the rebels led by Weera Puran Appu and Gongalegoda Banda. The city is also the birthplace of Monarawila Keppetipola, a rebel who led the Wellasa rebellion against the British troops. His ancestral home, Kappetipola walawuwa, still exists at Hulangamuwa, Matale.
Экономика
Қала үлкен плантациялармен қоршалған және дәмдеуіштер бағдарымен мәшһүр. Ауыл шаруашылығынан өзге, негізгі экономикалық қызметтерге туризм, бизнес және сауда кіреді. Маталедегі халық санының өсуі, қаланың кеңеюі және экономикалық дамуы реттеу және басқару мәселелерін тудырды. Матале қалалық кеңесі ауданы (MMCA)
The city is surrounded by large plantations and is famous for its spice gardens. In addition to agriculture, the main economic activities include tourism, business and trade. Population growth, urban expansion and economic development in Matale have created regulatory and management challenges. Matale Municipal Council Area (MMCA)
Демографиялық
2019 жылғы статистика бойынша, Матале ауданының халқының 8,2% Матале қаласының шегінде, ал аудан халқының 15% Матале қалалық аймағында тұрады. Матале – көп ұлтты және көп мәдениетті қала, қаланың қалалық және қалалық аймағының тұрғындары көптеген этникалық топтардан құралған. Қала тұрғындарының көп бөлігін сингальдықтар құрайды. Мұсылмандар қалада екінші ең ірі этникалық топ. Басқаларына Шри-Ланка тамилдары, Үнді тамилдарының шағын тобы, бургерлер және малайлар кіреді.
According by the statistics of 2019, 8.2% of the population of Matale District live in, Matale city limits and 15% of the population of the district live in, Matale metropolis. Matale is a multi ethnic and multi cultural city, city's urban and metro area's residents are mix of numerous ethnic groups. The Sinhalese make the majority of the city. Muslims are the second largest in the city. Others include Sri Lankan Tamils, small numbers of Indian Tamils, Burgher and Malay.