Кіріспе

Азаматтық қоғам ұйымы

Әйелдердің халықаралық бейбітшілік және бостандық лигасы (WILPF) – "әр түрлі саяси көзқарастағы, философиялық және діни сенімдерге ие әйелдерді біріктіріп, соғыстың себептерін зерттеп, оларды жария етуге және мәңгілік бейбітшілікке жұмыс істеуге бейілді" және әлемдегі әйелдерді қанаушылыққа қарсы біріктіруге ұмтылатын коммерциялық емес, үкіметтік емес ұйым. WILPF 37 елде ұлттық бөлімшелерге ие. WILPF штаб-пәтері Женевада орналасқан және Нью-Йорк қаласында Біріккен Ұлттар Ұйымының кеңсесі бар.

Ұйым тарихы

WILPF 1915 жылы Гаагада өткен Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсы Халықаралық әйелдер конгресінен және Халықаралық тұрақты бейбітшілік әйелдер комитетінің құрылуынан туындады; WILPF атауы 1919 жылға дейін таңдалған жоқ. WILPF-тің алғашқы президенті Джейн Аддамс 1915 жылдың қаңтарында АҚШ-та Әйелдер бейбітшілік партиясын құрды, бұл ұйым кейін WILPF-тің АҚШ бөлімшесіне айналды. Джейн Аддамспен қатар Мариан Криппс және Маргарет Э. Дунган да негізін қалаушылардың қатарында болды. Британдық Мод Ройден халықаралық WILPF вице-президенті қызметін атқарды. 1920 жылы WILPF-тің АҚШ бөлімшесінің кеңсесі Нью-Йорк қаласында орналасқан. Мариан Криппс, Пармур баронессасы, кейіннен ұйымның британдық бөлімшесінің президенті болды. Ричард Дж. Эванс WILPF негізін қалаушыларды «бұржуалық либералды феминизмнің сол қанатындағы батыл және қағидалы әйелдердің шағын тобы» деп сипаттады. Сонымен қатар, Бейбітшілік және бостандық үшін әйелдердің халықаралық лигасы соғыстар мен халықаралық қақтығыстарға қарсы тұрады. Лиганың басты қозғалыстары: Корея соғысын ресми түрде аяқтау туралы БҰҰ бас хатшысына ашық хат, қару-жарақ туралы мәлімдеме, ядролық қаруды толық жою күні, гендерлік зорлық-зомбылық және әйелдердің адам құқықтарын қорғаушылар.

Әйелдер бейбітшілік партиясы (АҚШ)

Бейбітшілік пен еркіндік үшін әйелдер халықаралық лигасының алға басушысы болған Әйелдер бейбітшілік партиясы (WPP) 1915 жылдың қаңтарында Вашингтон қаласында Джейн Аддамс пен Кэрри Чэпман Кэтт ұйымдастырған жиын кезінде құрылды. Шамамен 3000 әйел қатысушы әйелдерге сайлау құқығын кеңейтуді және соғысты аяқтау үшін үздіксіз делдалдық көмек көрсету мақсатында бейтарап елдердің конференциясын өткізуді көздейтін платформаны бекітті. WPP, оның ішінде журналист және романист Мэри Хитон Ворс сияқты өкілдерін Гаагада 1915 жылдың 28-30 сәуірінде өткен Бейбітшілік және еркіндік үшін халықаралық әйелдер конгресіне жіберді.

Халықаралық әйелдер конгрессі, Гаага, 1915 жыл

1915 жылғы Халықаралық әйелдер конгресін неміс феминисі Анита Аугсбург, Германияның тұңғыш әйел заңгері, және Лида Густава Хейман (1868–1943) голландиялық пацифист, феминист және сайлау құқығы үшін күрескен Алетта Джейкобстың шақыруымен ұйымдастырды. Конгресс Еуропада қайнап жатқан соғысқа қарсылық білдіру және болашақта соғыстың алдын алу жолдарын ұсыну мақсатымен ашылды. Конгресс 28 сәуірде басталды, 1 мамырда аяқталды. Ол WPP платформасының көп бөлігін қабылдады және Джейн Аддамс президенті болып тағайындалған Тұрақты бейбітшілік үшін Халықаралық әйелдер комитетін (ICWPP) құрды. WPP жақын арада ICWPP-нің АҚШ бөлімшесіне айналды.

Бейбітшілік пен бостандық үшін әйелдердің екінші халықаралық конгресі, Цюрих, 1919 жыл

Джейн Аддамс президент Вудро Вильсонмен кездесіп, бейбітшілік мәселесінде белгілі бір келісімге келді делінеді. Алайда, 1919 жылы Цюрихте өткен екінші халықаралық конгресте ICWPP Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтаған бейбіт келісімнің соңғы шарттарын жеңімпаздардың жеңілгендерге кек қайтару жоспары деп сынап, келесі әлемдік соғыстың тұқымын себуге ұқсас екенін мәлімдеді. Олар комитетін тұрақты етуге және оны Әйелдердің Бейбітшілік және Азаттық Халықаралық Лигасы деп атауға шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Лига Еуропадағы еврей қауымына көмек көрсету шараларын қолдады. 1960-1970 жылдары WILPF соғысқа қарсы қозғалысқа қатысып, Вьетнамдық белсенді және Вьетнамдық әйелдер қозғалысының жетекшісі Нго Ба Тан сияқты саяси тұтқындарды босатуға жұмыстанды. WIPLF мүшелігі әйелдермен шектелгенімен, Барт де Лигт және Дж. Д. Бернал сияқты бірнеше еркек бейбітшілік жақтастары WIPLF отырыстары мен жарияланымдарына үлес қосты. Олар Ұзақ мерзімді түрде Тұрақты төрелік соты, Парламентаралық одақ, Ұлттар лигасы, Халықаралық еңбек ұйымы, Халықаралық бейбітшілік бюросы және Біріккен Ұлттар Ұйымын қолдаушы ретінде бейбітшілік қозғалысындағы жетекші ұйым болып қала береді.

WILPF және Біріккен Ұлттар Ұйымы

WILPF 1948 жылдан бері БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде (ЭКОСОК) Консультативтік мәртебеге (B санаты) ие және Біріккен Ұлттар Ұйымы Білім, ғылым және мәдениет ұйымымен (ЮНЕСКО) және Біріккен Ұлттар Ұйымы Сауда және даму конференциясымен (ЮНКТАД), сондай-ақ Халықаралық Еңбек ұйымымен (ILO), Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымымен (ФАО), Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қорымен (ЮНИСЕФ) және басқа да ұйымдармен және агенттіктермен арнайы консультативтік қарым-қатынас орнатып отыр. WILPF БҰҰ-ның, Қауіпсіздік Кеңесінің, БҰҰ-ның қарусыздандыру жөніндегі комиссиясының және БҰҰ-ның барлық басқа ұйымдары мен агенттіктердің демократиялануын қолдайды және осы бағытта лоббилік жұмыс жүргізеді; реформаларды ілгерілету үшін Қауіпсіздік Кеңесі мен Бас Ассамблеяның қызметін қадағалайды; БҰҰ-ның жекешелендіруіне және корпорациялануына, әсіресе корпорациялармен жасалған жаһандық келісімге қарсы шығады; және Қауіпсіздік Кеңесінің вето құқығын жоюды жақтады.

БейбітшілікӘйелдер

"Бейбітшілік пен қауіпсіздіктегі әйелдер" бағдарламасы (WIPSEN немесе "PeaceWomen") 2000 жылы құрылды. Ол БҰҰ-ның әйелдер, бейбітшілік және қауіпсіздік саласындағы жұмысын қадағалайды, сондай-ақ әсер ету және насихаттау жұмыстарында қатысады. WIPSEN Africa 2006 жылы Либериялық белсенді Лейма Гбови, Нигериялық белсенді Тельма Экиёр және Экома Басси Алага құрды, және оның кеңсесі Ганада орналасқан.

Атақты мүшелер

WILPF мүшелерінің тізіміне Джейн Аддамс, Дороти Х. Хатчинсон, Гертруд Уокер, Алетта Джейкобс, Элис Уокер, Коррета Скотт Кинг, Мадлен Рис, Мадлен Забриски Доти, Корнелия Рамонт Хиршман, Розамонд Джейкоб, Сельма Майер, Брэнди Г. Робинсон, Маргарет Хиллз (Робертсон туған), Шейнен Герарди, Шина Иноуэ Кан, Харриет Коннор Браун, Эмили Грин Балх, Кэтлин Иннес, Эльза Цейтен, Мадлен Роланд, Люси Бидл Льюис және Лена Б. Матес кіреді.

Конгресстер мен Конгресс қарарлары

WILPF халықаралық құжаттары Колорадо Боулдер университетінде сақталады. Оларда конгресс есептері кездеседі.

Негізгі дереккөздер

Сноуден, Этель. Еуропадағы саяси қажылық, Нью-Йорк: Джордж Х. Доран, 1921 жыл. Бейбітшілік және еркіндік үшін әйелдердің халықаралық лигасы. Бейбітшілік және еркіндік үшін әйелдердің халықаралық лигасының халықаралық конгресі. № 5 (1926) онлайн.