Кіріспе

Американдық экономист, академик және Нобель сыйлығының лауреаты

Эмили Грин Балх (8 қаңтар 1867 - 9 қаңтар 1961) – американдық экономист, социолог және бейбітшіл. Балх Велсли колледжіндегі академиялық қызметін кедейлік, бала еңбегі және көші-қон сияқты әлеуметтік мәселелерге деген ұзақ жылдарғы қызығушылығымен, сондай-ақ кедей иммигранттардың өмірін жақсарту және жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықты азайту мақсатындағы қоныс аудару жұмыстарымен байланыстырды. Ол 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда бейбітшілік қозғалысына қатысып, Чикагодағы Джейн Аддамспен бірлесіп жұмыс істеді. Швейцарияда орналасқан Әйелдердің бейбітшілік және бостандық халықаралық лигасының (WILPF) негізгі басшысы болды және 1946 жылы осы қызметі үшін Нобель бейбітшілік сыйлығын алды.

Ерте өмір және білім

Балч Массачусетс штатындағы Ямайка Плейн (кейін Бостонның бір бөлігі) қаласындағы көрнекті янки отбасында дүниеге келді. Ол классика мен тілдерді жан-жақты оқып, экономикаға баса назар аударғаннан кейін 1889 жылы Брин-Мор колледжін бітірді. Ол Парижде аспирантурада оқып, зерттеулерін «Францияда кедейлерге мемлекеттік көмек» (1893) деген атпен жариялады. Академиялық карьераны таңдамас бұрын Бостондағы әлеуметтік жұмыспен айналысты. Содан кейін ол Гарвард, Чикаго және Берлин университеттерінде білім алды.

Мансап

Балх 1896 жылы Уэлсли колледжінде оқытуды бастады. Ол көші-қон, тұтыну және әйелдердің экономикалық рөліне ден қойды. 1913 жылы ол Уэлслиде экономика профессоры болып тағайындалды, бұл кафедраны құрған саяси экономист Кэтрин Команның отставкасынан кейін болды. Сол жылы Балх доценттен саяси экономика және саяси-әлеуметтік ғылымдар профессоры қызметіне көтерілді. Балх көптеген мемлекеттік комиссияларда жұмыс істеді, мысалы, әйелдердің ең төменгі жалақысы жөніндегі алғашқы комиссия. Ол еңбек одақтарына мүше әйелдерді қолдаған Әйелдердің кәсіби одақ лигасының жетекшісі болды. 1910 жылы ол «Біздің славян азаматтарымыз» атты маңызды әлеуметтанулық зерттеуін жариялады. Ол ұзақ жылдар бойы бейбітшіл болды және Генри Фордтың Халықаралық келісім комитетіне қатысты, бұл бейтарап келісімдер конференциясынан кейін құрылған ұйым еді. АҚШ соғысқа қадам басқан кезде, ол тыңшылық заңнамасына қарсы шығып, саналы қарсылық білдіргендердің азаматтық құқықтарын қорғады. Ол Джейн Аддамспен Әйелдердің бейбітшілік партиясында және тағы да басқа көптеген ұйымдарда бірлесіп жұмыс істеді. Уэлслидің президентіне жазған хатында ол «Исаның жолын» ұстану керектігін жазды. Оның рухани ойынша, американ экономикасы «біз мойындайтын Исаның қағидаларымен үйлеспейді». Уэлсли колледжі 1919 жылы оның еңбек шартын тоқтатты. Балх «The Nation» журналының редакторы болды, ол саяси тақырыптарға арналған белгілі басылым еді. Оның маңызды жетістіктері енді ғана басталып келе жатқан еді, өйткені ол халықаралық бейбітшілік қозғалысының американдық көшбасшысына айналды. 1919 жылы Балх Халықаралық әйелдер конгресінде маңызды рөл атқарды. Ол өзін Әйелдердің бейбітшілік және бостандық халықаралық лигасы деп атады және штаб-пәтері Женевада орналасқан. Ол Лиганың алғашқы халықаралық хатшы-қазынашысы болып тағайындалды және ұйымның қызметін басқарды. Ол бейбітшілік білімі бойынша жазғы мектептер ашуға көмектесті және 50-ден астам елде жаңа бөлімшелер құрды. Ол жаңадан құрылған Ұлттар лигасымен есірткіге қарсы күрес, авиация, босқындар және қарусыздану мәселелері бойынша ынтымақтастық жасады. Екінші дүниежүзілік соғыста ол одақтас державаларды қолдады және соғыс күшін сынамады, бірақ саналы қарсылық білдіргендердің құқықтарын қолдады.

Нобель сыйлығы

Колумбия университетінің философия профессоры Джон Рэндалл және оның әйелі Мерседес Рэндалл, АҚШ-тың Бейбітшілік және Еркіндік үшін Әйелдер Халықаралық лигасының жетекшілерінің бірі, Балчты бейбітшілік сыйлығына ұсыну науқанын бастады. Бұл науқанға АҚШ-тың бес ұйымы қолдау көрсетті, олар "Эмили Грин Балчты Нобель бейбітшілік сыйлығына ұсыну комитеті" деп аталатын комитет құрды. Бұл ұйымдар: "Бейбітшілік және Еркіндік үшін Әйелдер Халықаралық лигасы", "Ұлттық қоныс ошақтары федерациясы", "Америка Әйелдер Сауда Одағы", "АҚШ Әйелдер Ұлттық Кеңесі" және "NAACP" болды.

Жеке өмір

Балх ешқашан үйленбеген. Ол 94 жасқа толғаннан кейінгі күні қайтыс болды.