Кіріспе

Ағылшын саясаткері (1828–1908)

Сэр Уильям Рэндал Кремер (18 наурыз 1828 – 22 шілде 1908) көбінесе "Рэндал" есімімен танымал болды, британдық либералдық парламент мүшесі, бейбітшіл және халықаралық төрелік институтын қолдаушылардың бірі. Ол 1903 жылы халықаралық төрелік қозғалысындағы қызметі үшін Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір

Кремер Оңтүстік Англияның Фарехам қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген. Оның әкесі - көлікші, ол Рэндал Кремер туылғаннан кейін көп ұзамай отбасын тастап кетті. Анасы оны екі қарындасымен бірге өсіріп, жергілікті методист мектебінде білім алуына мүмкіндік жасады. Ол тегін лекцияларға қатысып білімін арттырып, құрылысшының шәкірті болды және шебер ағаш өңдеуші болды. 1852 жылы Лондонға көшіп келген Кремер кәсіподақ ұйымдастырушысы ретінде белсенділік танытып, тез арада танымал еңбек көшбасшысы атанды. Кремер 1865 жылы Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының хатшысы болып сайланды, бірақ екі жылдан кейін, 1867 жылы, ұйым әйелдерді де мүшелікке қабылдауға шешім қабылдағанда, қызметтен бас тартты. Әйелдерге сайлау құқығын беруге қатаң қарсы болғандықтан, Кремер бұл ұйым тым радикалды болып барады деп ойлаған болуы мүмкін. Прогрессивті мақсаттар үшін күреске белсенді қатысып, Карл Маркс тарапынан құрметтелгенімен, Кремер жұмысшылар жетекшілік еткен революциямен келіспеді.

Халықаралық төрелік қозғалысындағы рөлі

1868 жылы парламентке алғашқы сәтсіз сайлауға түскеннен бастап Кремер дауларды шешу үшін соғысқа бейбіт балама ретінде халықаралық төрешілікті кеңейтуді жақтады. 8000 фунт стерлингтен алған сыйлықтың 7000 фунт стерлингін Халықаралық Арбитраж Лигасының қоржынына бөлді. Норвегияның Киелі Олаф орденімен марапатталды және 1907 жылы рыцарь атағын алды. Хаггерстондағы Рэндал Кремер атындағы бастауыш мектеп оның құрметіне аталған.

Өлім

Кремер 1908 жылғы 22 шілдеде қайтыс болды, оның мүлкі 2241 фунт стерлингтен тұрды (таза сомасы 1803 фунт). Кремердің Нобель сыйлығының медалі 1985 жылдың қараша айында Лондондағы Sotheby's аукционында 16 750 долларға сатылды (1985 жылғы 16750,0 доллар шамамен соңғы жылдары <есептелген сомаға> тең).