Кіріспе
12 ғасырдағы Норфолк қаласындағы қамал, Англияның Норфолк қаласындағы Касл Райзинг ауылындағы ортағасырлық нығайтылған бекініс. Ол 1138 жылдан кейін Уильям д’Обиньи II салған, ол Англия-Норман аристократиясының қатарымен өсіп, Арундель графы атағын алған. Жаңа байлығымен ол Касл Райзингті және оны қоршаған елендер паркін салдырды, бұл бекініс пен сарайлық аң аулау үйінің үйлесімі болды. 1243 жылы қамал Уильямның ұрпақтарына мұра болып өтті, содан кейін де Монтальт отбасының қолына тиді. Монтальттар кейін қаланы 1330 жылы биліктен құлағаннан кейін онда тұрған королева Изабеллаға сатты. Изабелла қамал ғимараттарын кеңейтіп, патшайымдық өмір салтын ұстанды және бірнеше рет ұлы Эдуард III-ті қабылдады. Ол қайтыс болғаннан кейін, қамал Эдуардқа, Қара ханзадаға, Корнуолл герцогтығының бір бөлігі ретінде берілді. 15 ғасырда қамал әскери қорғаныс емес, аң аулау мүмкіндіктері үшін бағалана бастады. Ол уақыт өте келе тозығына ұшырады, жаңа тұрғын үйлер мен шаруашылық ғимараттары салынғанына қарамастан, 16 ғасырдың ортасына қарай құлай бастады. Генрих VIII мүлікті Норфолк герцогы Томас Ховардқа сатты, содан кейін қамалдың көп бөлігі бұзылды. 19 ғасырға дейін, Мэри мен Фулк Гревилл Хауард мұрагерлікке алған кезде, қамал қайта жаңартылып, қалпына келтірілді. Виктория дәуірінің ғалымдары оны зерттеді және қамал көпшілыққа ашылды. 1958 жылы қамал мемлекеттік басқаруға өтті, ол қосымша нығайту жұмыстарын және археологиялық зерттеулер бағдарламасын жүргізді. 1998 жылы English Heritage қамалдың басқаруын оның қазіргі иесіне, Райзинг бароны Говардқа қайтарды, ол қамалдың туристік орталық ретінде жұмыс істеуін жалғастыруда. Касл Райзинг үш бейліктен тұрады, олардың әрқайсысы үлкен топырақ жұмыстарымен қоршалған, жалпы ауданы шамамен 1,5 шаршы километрді құрайды, археологтар Оливер Крейтон мен Роберт Хигам оны Ұлыбританиядағы ең әсерлі нығайтылған бекіністердің бірі деп санайды. Ішкі бейлікте үлкен мұнара орналасқан, ол, мүмкін, Норвич қамалының үлгісі бойынша салынған. Онда кең көлемді роман стиліндегі элементтер бар, оның ішінде пилястрлық тіреулер мен аркалар бар. Тарихшылар Берик Морли мен Дэвид Гурни оны «барлық нормандық мұнаралардың ең жақсыларының бірі» деп санайды, ал оның әскери маңызы мен саяси символизмі ғалымдар тарапынан кеңінен талқыланды. Бастапқыда қамал мұқият жоспарланған ландшафтпен қоршалған, қамалдың алдындағы жоспарланған қаладан бастап, оның артында созылып жатқан бұғылар паркі мен қоян фермаларына дейін, оны лордтың қабылдау бөлмесінен көруге арналған.
Castle Rising is a ruined medieval fortification in the village of Castle Rising, Norfolk, England. It was built soon after 1138 by William d'Aubigny II, who had risen through the ranks of the Anglo Norman nobility to become the Earl of Arundel. With his new wealth, he constructed Castle Rising and its surrounding deer park, a combination of fortress and palatial hunting lodge. It was inherited by William's descendants before passing into the hands of the de Montalt family in 1243. The Montalts later sold the castle to Queen Isabella, who lived there after her fall from power in 1330. Isabella extended the castle buildings and enjoyed a regal lifestyle, entertaining her son, Edward III, on several occasions. After her death, it was granted to Edward, the Black Prince, to form part of the Duchy of Cornwall. During the 15th century, the castle became increasingly valued for its hunting facilities rather than its military defences. It fell into disrepair and, despite the construction of new living quarters and service facilities, by the middle of the 16th century it was derelict. Henry VIII sold the property to Thomas Howard, the Duke of Norfolk, and most of the castle buildings were demolished. It was not until the 19th century, when Mary and Fulke Greville Howard inherited the property, that the castle was renovated and restored. Victorian scholars examined the site, and it was opened to the public. In 1958 the castle passed into the custody of the state, which carried out further stabilisation work and a programme of archaeological investigation. In 1998 English Heritage passed the management of the site back to its current owner, Baron Howard of Rising, who continues to operate the castle as a tourist attraction. Castle Rising comprises three baileys, each defended by large earthworks, covering a total area of , which archaeologists Oliver Creighton and Robert Higham consider to be among the most impressive in Britain. In the inner bailey is the great keep, probably modelled on that of Norwich Castle. It features extensive Romanesque designs, including pilaster buttresses and arcading. Historians Beric Morley and David Gurney believe this to be "one of the finest of all Norman keeps", and its military utility and political symbolism have been extensively discussed by academics. The castle was originally surrounded by a carefully managed landscape, from the planned town in front of the castle, to the deer park and rabbit warrens that stretched out behind it, intended to be viewed from the lord's chamber in the great keep.
12 13 ғасырлар
Касл Райзинг 1138 жылдан кейін Уильям д’Обиньи II салған, ол Снеттишем маңындағы иелікке ие болған, өркендеп келе жатқан аңгло-нормандық дворян еді. Уильям сол жылы король Генрих I-нің жесірі, Лувендік Аделизаға үйленді және 1139 жылы Арундел графы атанды. Жаңа байлығымен Уильям Норфолк графтығындағы Касл Райзинг және Нью-Бакенхэм қамалдарының құрылысын бастады, сондай-ақ Батыс Сассекстегі Арундел қамалын кеңейтті. Қамал Кингс-Линн портынан 8 шақырым қашықтықта орналасқан. 12 ғасырда оған әдетте қайықпен, жақын маңдағы батпақты Бэбингли өзені арқылы өтетін арнадан өтуге болатын. Нормандтар Англияны басып алғаннан кейін, жер Кент графы епископы Одоға берілді, ол оны әкімшілік орталық ретінде пайдаланған болуы мүмкін; кейінгі қамал орнында көптеген саксо-нормандық ғимараттар болған. Норфолк осы кезеңде өркендеген аймақ болғанымен, қамалдың орналасуы стратегиялық тұрғыдан маңызды емес еді: оның әскери маңызы тек аймақтық жиын орыны ретінде ғана болды, ал айналасындағы жерлер сирек қоныстанған, топырағы қышқыл және мардымсыз еді. Уильямға бұл жердің тартымдылығы салыстырмалы түрде арзан әрі оңай болатын жаңа ғимарат салуға және үлкен аңшылық паркін құруға мүмкіндік бергені болды. Тарихшы Ричард Хюльм Уильямның бұл жерде «сарайлық аңшылық үйі» салғанын айтады. Касл Райзингті салу үшін үлкен ресурстар қажет болды, оның ішінде үш бейлі, үлкен жер жұмыстарымен қоршалған және тас қамал, ал қамалдың артында бұғы паркі орналасқан. Жобаның бір бөлігі ретінде, бұрынғы елді мекен солтүстікке көшірілді, онда ол жаңа қамалдың жанындағы жоспарланған елді мекенге айналды. 1100 жыл шамасында салынған, қамалдың қорғанысына енген нормандық шапель, діни мақсаттардан басқа, әртүрлі мақсаттарда пайдаланылды, ал жаңа шіркеу Сент-Лоуренс қалашығында салынды, бірақ бұл шіркеудің де қамалдан бұрын салынғаны мүмкін. Уильям 1145 жылы король Стефаннан қамал ішінде монета соғу орталығын ашуға рұқсат алды және, бұл оқиғамен байланысты, қалаға еврей қауымын қоныстандырды. Уильямның жаңа қамалында қаншалықты жиі болғаны белгісіз. Ол әйесімен бірге Англияның оңтүстігіндегі Арундел маңындағы иеліктерінде тұруды ұнатқан, ал Уильям мен оның ұрпақтары Норфолк жерлері үшін басты қамал ретінде Касл Райзинг емес, Нью-Бакенхэм қамалын таңдады. 1138 жылдан 1154 жылға дейін Англияда король Стефан мен императрица Матильданың жақтастары арасында «Анархия» деп аталатын ұзақ азаматтық соғыс болды, ол Матильданың ұлы Генрих II патшалықты мұраға алғанда ғана аяқталды. Уильям соғыста Стефанды қолдағанмен, соғыс аяқталғаннан кейін Генрихтің адал қолдаушысы болды және оған иеліктерін сақтауға рұқсат берілді. Алайда Генрих аймақтық монета соғу орталықтарының жұмысын тоқтатты және Касл Райзингтегі орталықты жапты; жергілікті еврейлер Кингс-Линнге көшіп кетті. Содан кейін қамалдың құрылысының екінші, қарқынды кезеңі 1170 жылдары Генрих II-ге қарсы үлкен көтеріліске жауап ретінде басталды. Уильям корольді қолдады және көршілес Саффолк графтығындағы Форнхэм шайқасында көтерілісшілерге қарсы күресті. Осы кезеңде жер қорғаныстарының биіктігі екі есеге артты, ал батыс бейлінің ішкі деңгейі платформа құру үшін көтерілді. Уильям V 1224 жылы қайтыс болды, одан кейін оның ісін ағасы Хью жалғастырды. Осы уақытқа дейін қамал қабырғаларындағы шапель діни ғимарат ретінде пайдаланылмаған, оның орнына әртүрлі мақсаттарда қолданылған. Қамалдың қабырғаларының жоғарғы бөлігі ғимараттың қалған бөлігінен ерекшеленеді, және бұл айырмашылықтың себебі Уильям II өмір сүрген кезеңде қамал толық аяқталмаған, ал қабырғалардағы соңғы жұмыстарды 1200-1230 жылдар аралығында оның ұрпақтары аяқтаған деген теория бар. Хью 1243 жылы баласыз қайтыс болды, содан кейін қамал Роджер де Монтальтке өтті.
XIV ғасыр
Монталттар белгілі барондық әулет болған, бірақ олардың аймақта басқа иеліктері аз болды және олардың отбасылық қалпы төмендеді. Қалқаның үстіңгі бөлігіндегі тас өңдеуінің ерекше стилін түсіндіруге қатысты баламалы теория – ғимарат Вильям д’Альбини II тұсында аяқталған, бірақ 14 ғасырдың басында тозығы жетіп, Роберттің ауқымды жөндеу жұмыстарын қажет еткен. Осы шақта бекіністің алдындағы құрылысы бір жағынан көтеріліп, жаңа, үшкір шатыры қосылды, ал ішкі аулада әсем, ағаштан жасалған, кірпіштен салынған ас үй салынды. Роберт патшамен келісімге келген кезде Англия үкіметін Роджер Мортимер мен Франция королевасы Изабелла басқарды, ол жас ұлы Эдуард III атынан регенттікпен биледі. Эдуард Изабеллаға Англиядағы бірнеше патшалық қамалдарды, соның ішінде Касл Райзингті сыйлады. Изабелла бай әйел болды, өйткені король оған жыл сайын 3000 фунт стерлинг табыс берді, ал 1337 жылға қарай бұл көрсеткіш 4000 фунтқа дейін өсті. Ол Норфолкте патшалық өмір салтын ұнатты, музыканттарды, аңшыларды және аттыларды ұстады және кем дегенде төрт рет Эдуард пен патша үйінен қонақ күтті. Көп табысына қарамастан, Изабелла қамал маңындағы жергілікті саудагерлерге ұзақ мерзімді қарыздар жинады. Ол қаланы басып алған кезде орталық аулада жаңа ғимараттар салынды, оның ішінде батыс қанатында тұрғын үй, жаңа жеке шіркеу және түрлі шаруашылық ғимараттарына жалғасқан оңтүстік қанаты болды; бұрынғы ас үй қайта пайдаланылды. Үлкен залдың шатыры қайта жапсырылды, бірақ Изабелла батыс қанатында тұрып, мұнараны тек ресми шаралар үшін немесе өте жоғары мәртебелі қонақтарды қабылдау үшін пайдаланды. Осы уақытта ішкі ауланың сыртындағы кірпіш қабырға қосымша қауіпсіздік үшін салынған болуы мүмкін. Кейін қамал Изабелланың немересі, Қара ханзада Эдуардқа өтті. Эдуард III 1337 жылы король қайтыс болғаннан кейін оның ұлы қаланы мұраға алатынын жарлық етті, сонымен қатар айналасындағы сарай мен Кингс-Линнен түсетін жол ақысының бір бөлігіне ие болады, бірақ олар жылына шамамен 100 фунт стерлинг кіріс әкелді. Осы келісімнің бір бөлігі ретінде король қаланы Корнуолл герцогтығының тұрақты бөлігі деп жариялады, бұл дәстүрлі түрде Уэльс принцінің пайдалануына берілген мүлік. Принц 1360 жылдары қамалға жөндеу жұмыстарын жүргізді, оның ішінде 1365 жылы «Nightegale Tower» жөндеуіне 81 фунт стерлинг жұмсады, бірақ бұл қамалдың қай бөлігіне қатысты екені белгісіз. Принц 1376 жылы қайтыс болып, Корнуолл герцогтығын Тақтың бақылауына қайтарды, және осы кезеңде Касл Райзинг жақсы күйде сақталған сияқты. 1380 жылдары бірнеше рет француз басқыншылығының қатеріне қарсы жергілікті күштерді жинауға бұйрық берілді, және қамал екі зеңбірекпен жабдықталған болуы мүмкін. Ричард II тұсында қамалға құқық бірнеше рет ауысты, бірақ Эдуардтың жарғысы оны Герцогтықтың тұрақты бөлігіне айналдырды. Ричардтың үкіметі 1378 жылы Брест қамалын алмастыру шарты бойынша қаланы Джонға, Бретань герцогына берді. Қамалдың констеблінің лауазымы көбінесе сарайдың айналасындағы парктің күзетшісі немесе бақылаушысымен біріктірілді. Бұл кезеңде қамал беделді орын болған болуы мүмкін, бірақ оның құрылыстары басқа аң аулаумен әйгілі қамалдар мен сарайлар сияқты кең емес еді. Қамалға келген маңызды қонақтардың арасында Франция королевасы Мэри Тюдор және Саффолк герцогы Чарльз Брэндон болды, ал оның констебльдерінің қатарында Лорд Ральф де Кромвель және Оксфорд графы Джон де Вэр сияқты ақсүйектер болды. Ескі ас үйлер 15 ғасырдың басында бұзылып, олардың орнына жаңа, үлкен ас үй салынды. Бірақ жаңа ас үйлер мен ішкі ауладағы басқа ғимараттар уақыт өте келе тозығы жетіп, құлдырады. 1482 жылғы есептерде ғимараттардың ауа райына төзімді емес екені айтылды, ал 1503 және 1506 жылдар аралығында жүргізілген сараптама қаланы «жаман күйде» деп сипаттап, мұнара шатыры шірігенін атап өтті. Соңғы сараптамада қамалдағы ғимараттарды жөндеу жұмыстарын аяқтау қажеттігі айтылды, бірақ мұнараны жөндеудің құны тым жоғары болғандықтан, оны жөндеудің қажеті жоқ болуы мүмкін деп болжалды. Осы қиындықтарға қарамастан, сол кезде жаңа құрылыс жұмыстары жүргізілді. Оңтүстік қанат пен ас үй бұзылып, олардың орнына жаңа қонақ үйлер салынды, бірақ олардың құрылысы тым берік болған жоқ. Проблемалар қайта пайда болды, ал 1542 және 1543 жылдар аралығындағы сараптамада жаңа қонақ үйлерден басқа, қамалдың «үлкен қираулар мен тозуларға» ұшырағаны айтылды. Мұнара шатыры және үлкен зал мен бөлмелердің едендері құлап қалған болуы мүмкін. Ішкі ауланың айналасындағы құрылыстарды жөндеуге 100 фунт стерлинг жұмсалатыны есептелді. 1570 жылдарға қарай қамал мен оның қоршауындағы жерлер қоянға толып, олардың қуыстары кең ауқымды зиян келтірді; сараптамада қамалдың толыққанды жөнделуіне 2000 фунт стерлинг қажет екені, тіпті оны бұзып, материалдарын сатса, 66 фунт стерлинг ғана түсетіні айтылды. Ғсыр соңында ішкі ауланың көп бөлігіндегі ғимараттар бұзылды; жаңа қонақ үйлер, батыс қанатының көп бөлігі және ескі нормандық шіркеу бұзылды, тек қираған мұнара, дәретханалар мен жаңа шіркеу қалды, бірақ олардың соңғы екеуі не үшін пайдаланылғаны белгісіз. Ескі шіркеудің негізі бірте-бірте қорғаныс топырағымен жабылды. 17 ғасырда мұнараның жер қабаты – қатаң қиыршық тастан жасалған – жолдар мен жолдарды жабу үшін қайтадан қазылып алынды. 1705 жылы қамалдан жақын жердегі шлюзді жөндеуге тас алынды. Ішкі ауланың жер деңгейі жылдар бойы көтерілгендіктен, ол шамамен төмендетілді: замандас археолог Генри Харродтың сөзіне сәйкес, бұл процеске мыңдаған жүк көлігімен топырақ қазылып, шығарылды. Осы процесте көптеген орта ғасырлық археологиялық дәлелдер жойылды, бірақ жұмыс ескі нормандық шіркеуді ашты және Харрод 1851 жылы оны қазды. Мэри Фулк қайтыс болғаннан кейін қамал учаскесіндегі қазба жұмыстарын жалғастырды және шіркеудің тас өңдеуін қалпына келтірді. Бастапқыда шіркеудің аңғал саксондық кезеңге жататыны және олар алғаш құрылғанда қоршаумен жабылып қалғанына сенді. Содан кейін антиквар Уильям Тейлор, ол осы орынның аңғал саксондық мерзімін жақтады, және Харрод, шіркеудің шын мәнінде нормандық кезеңге жататынын мәлімдеді, арасында дау туды; мәселе 20 ғасырдың соңына дейін шешілмеді, осы кезде нормандық мерзім расталды. 1900 жылға қарай қамал жұртқа ашылды, мұнараның бір бұрышында тұратын күзетші бақылау жасады, оның бөлігі қайта жапсырылып, пәтерге айналдырылды. 1958 жылға қарай қамалдың жағдайы нашарлап, жұмыс министрлігі учаскеге заңды құқықты алды, бірақ ол әлі де Ховард отбасының меншігінде болды. 1960 жылдары мұнараның тас өңдеуін тұрақтандыру жұмыстары жүргізілді. Содан кейін археологиялық зерттеулер жүргізілді, 1970 жылы мұнараға, 1971 және 1972 жылдары шіркеуге және қорғаныс құрылыстарына, ал 1973 жылдан 1976 жылға дейін ішкі аулаға назар аударылды. Бұл зерттеулер археологиялық қазбалар мен қалдықтарды тіркеуге бағытталды. Осы кезеңде зерттелген басқа қамалдар сияқты, учаске содан кейін ескерткіш ретінде сақталды және қалған тас өңдеулер мен негіздердің айналасында көгалдандырылды. 1987 жылы билет кассасының құрылысы кезінде қосымша қазба жұмыстары жүргізілді. 1983 жылы English Heritage қамалдың бақылауын алды және оны туристік орталық ретінде пайдалануды жалғастырды. 21 ғасырда қамал Ұлыбритания заңдарымен ежелгі ескерткіш және I санаттағы тізімдегі ғимарат ретінде қорғалады. Ол әлі де English Herit...
Бейнелеу
Касл-Райзинг бекінісі мұқият жоспарланған ландшафтта салынған. Қалашықтың алдында Касл-Райзинг қаласы орналасқан, ол қамал салынған кезде жаңа орынға көшірілді. Елді мекен торлы жоспармен салынған сияқты, мүмкін, арықтармен шектелген; ал қамал оның артында, Нью-Бакенхэм және Малтон қамалындағы сияқты орналасқан. Жақын жерде көгершін үйі мен діни орын құрылды; бұл екеуі де сол кездегі биліктің маңызды белгілері болды және дұрыс салынған қамалдың қажетті бөліктері саналды. Қамалдың Үлкен Үрлеу Чейспен біріккен елен паркі, Девиз қамалындағы сияқты, қамалдың артында орналасқан. Қалашық пен парк арасында қамал тиімді байланыс құрды; қорғандағы үлкен зал елді мекенге қарады, ал лордтың палатасы парктің үстінен көрініс тастап, ғимараттың қоғамдық және жеке бөліктері арасында символдық шекара жасады. Ризинг Чейстің көлемі шамамен 16 миль (26 км), ал ауданы шамамен 20 шаршы миль (52 км²) құрады. Ол маргиналды шаруашылық жерлерін пайдаланды, бұл оның жоспарына әсер еткен болуы мүмкін; қамалдың оңтүстігіндегі жазық дала мен сирек орман бұғыларды жаюға өте қолайлы болды. Парк сонымен қатар эстетикалық тұрғыдан да жоспарланған, оның шекарасы қорғаннан қарағанда көкжиектен әрі созылатын етіп жасалған, Фрэмлингэм, Ладгерсхолл және Окехэмптон қамалындағы сияқты.
Бейлилер
Касл Райзинг батысында және шығысында екі тікбұрышты бейлі және олардың арасында сопақша ішкі бейлі орналасқан, әрқайсысының өзіндік мықты жер қорғаныстары мен орлары бар. Касл Райзингтің жер жұмыстарының жалпы ауданы археологтар Оливер Крейтон мен Роберт Хигхемнің пікірінше, Ұлыбританиядағы ең әсерлілердің қатарына жатады. Батыс бейлінің ішкі жағы платформа құру үшін тегістелген және енді қамалдың қалған бөлігімен тікелей байланысы жоқ. Шығыс бейлі мен ішкі бейліні тас көпір жалғастырады, оның негізінде әлі де бастапқы тас жұмысының бөліктері сақталған, бірақ қалған бөлігі көп рет қайта салынған. Көпір бастапқыда қорғаушы тормен жабдықталған, ал кейіннен одан қосымша қорғау үшін сыртына тас барбикан салынған. Қақпадан өткесіңіз, алдыңызға ішкі бейлі ашылады, оның мөлшері ; қоршаулары қорғаныс ордың түбінен биік, бірақ бастапқыда олардың биіктігі осыдан екі есе төмен болған. Осы қоршаудың үстінде қандай нәрсе орналасқандығы белгісіз; ағаштан жасалған қоршау немесе ағашпен нығайтылған жағалау болған болуы мүмкін. Қоршаудың бір бөлігінде 14 ғасырға жататын кірпіш қабырғаның қалдықтары сақталған, олар тұрақтылық үшін әк пен құмның қосымша қабатына салынған. Орта ғасырларда қабырға бойына үш мұнара салынған, олардың екеуі жер қорғаныстарында із қалдырған, ал үшіншісінің орны белгісіз. Ішкі бейлінің негізгі сәулеттік орталығы – үлкен мұнара, бірақ онда сонымен қатар нормандық шіркеу және кем дегенде 14 ғасырдан бастап кішігірім тұрғын және шаруашылық ғимараттар кешені де болған. Мұнараның солтүстік жағындағы көрінетін тас іргетастар 1330 жыл шамасында королева Изабелла үшін салынған шіркеу мен галереяға жатады. Археологтар бейлідегі ғимараттарды алты түрлі, нөмірленген кезеңге бөледі, олар шамамен 1300 жылдан 1544 жылға дейінгі мерзімді қамтиды. Изабелланың қамалға иелігі бірінші кезеңке жатады. Бейлідің солтүстік жағында нормандық шіркеудің қалдықтары бар, ол кеме, төртбұрышты мұнара және апсидалық киізден тұрады, олардың өлшемдері сәйкесінше 12,7 метрге 6 метр (42 футқа 20 фут), 4 метр шаршы (13 фут шаршы) және 4,6 метрге 4 метр (15 футқа 13 фут) құрайды. Ол жергілікті сұр құмтастан салынған, ал төбесі мен қабырғаларына жақын жердегі виллалардың бірінен римдік плиткалар қолданылған. Бастапқыда мұнарада шіркеу қоңырауы болған, ал оны құю орыны кеменің еденінің астында көмілген. Қабырғалардың іргетасын айналдыратын тас орындық бар, ал 19 ғасырда кеменің ішінде су шашуға арналған тас негіз де болған, бірақ ол кейіннен жоғалып кеткен. Оңтүстік сыртқы қабырғада орта ғасырдың басындағы граффити сақталған, ол мүмкін нормандық сарбазды бейнелейді. Тюдор дәуірінде шіркеуге шатыр қосылған, бірақ ол бірнеше жыл ғана пайдаланылды.
Сақтау
Тарихшылар Берик Морли мен Дэвид Гурни Касл Райзингті «нормандтардың ең әдемі қорғандарының бірі» деп есептейді. Сырттан ол Генрих I-нің Норвич және Фалездегі қорғандарына ұқсайды, алайда Норвич соңғы нұсқасына ықпал еткендей көрінеді, ал Райзингтің ішкі құрылымы, мүмкін, Норвичтікіне негізделген. Ол кезде округтегі жалғыз патшалық қамалы болған Норвичтің үлгісін алып, Касл Райзингтің Анархия кезеңінде Д’Альбинидің тәжге адалдығын көрсету мақсатында салынғаны болжамдалады. Қорған жергілікті қоңыр каррстон тастарынан және оолит тас қаптамасынан тұрғызылған, ал ішкі қабырғаларына орнатылған ағаш конструкциялар нығайту үшін қолданылған. Оның негізгі бөлігі кең, қабырғалары шамамен биіктігінде, шығыс жағында алдыңғы ғимарат орналасқан. Көрнекті пиластрлық тіреулері бар, Сидни Той оны «күш пен мәртебе сезімін» береді деп сипаттаған; бұрыштарында төрт мұнара құрайтын тіреулер орналасқан. Қорғанның сыртында романдық стильдегі әсем өрнектер көп, оның ішінде батыс жағында аркалар мен алдыңғы ғимараттағы сәндік тас жұмыстары бар. Қорғанның ішкі кеңістігі құрылымдық беріктігін арттыру үшін ішкі қабырғамен бөлінген, бұл бөлік солтүстіктен оңтүстікке дейін созылады. Қорғанның жертөлесі екі бөліктен тұрады: солтүстік бөлмесі – қабырғалары, үстіндегі үлкен залды тіреп тұрған бағаналары бар, ал оңтүстік бөлмесі – қабырғалары. Алдыңғы ғимараттан жер қабатынан бірінші қабатқа дейін 34 сатырдан тұратын кең дәліз арқылы және үш аркалы есік арқылы өтуге болады. Жоғары жағында күту бөлмесі орналасқан; терезелер Тюдор дәуірінен және кейінгі уақыттардан қалған. Оның бастапқы кіреберіс жолы Тюдор дәуірінде алдыңғы ғимаратқа бөлме ретінде енгізілген кезде түтін шығаратын құбырмен жабылған, сондай-ақ қамал қабырғасына қосымша кіреберіс жасалған. Кейіннен, 1840 жылдары, отын жағатын орын Тюдор плиткаларымен толтырылған. Оңтүстік жағында 12 ғасырға жататын үлкен, түпнұсқа отын жағатын орын бар, сонымен қатар түпнұсқа үш қабатты терезелер мен 19 ғасырға жататын қосымшалар сақталған. Үлкен бөлменің соңында Норман аркалары мен күмбездері бар әсем шапель орналасқан. Қорған бастапқыда дербес болу үшін салынған, тұру үшін көптеген қосымша ғимараттар қажет болмаған. Қорғанның екінші қабатында кеңістік шектеулі, шапельдің үстінде тек бір кішкентай бөлме бар, оны шапельдің қызметкері немесе қамал күзетшілері пайдаланған болуы мүмкін. Алдыңғы ғимарат осы деңгейде қосымша бөлмемен жабдықталған, ол 19 ғасырға жататын отын жағатын орынмен қамтылған және қорғанның қалған бөлігіне қарағанда ұзақ уақыт бойы қоныстанған. Қорған қабырғаларының жоғарғы бөлігі ғимараттың негізгі бөлігінен өзгешеленеді; жоғарыда айтылғандай, бұл 1200 және 1230 жылдар аралығындағы соңғы құрылыс кезеңінің немесе 1300 жылдан кейін болған жөндеу және қайта жаңарту кезеңінің нәтижесі болуы мүмкін.
Пайдалылығы мен символикасы
20 ғасырдың көптеген тарихшылары Касл Райзингтің әлеуетті әскери күшін атап өтті; мысалы, Р. Аллен Браун «қорғаныс [оның] жобалау және құрылысындағы басты мәселе болды» деген қорытындыға келді және қорған қоршау кезіндегі шабуыл жағдайында соңғы паналас ретінде қолданылатын болады деп мәлімдеді. Берик Морли мен Дэвид Гурни қамалдың әскери күші замандастарына әсер етпегенін жоққа шығарады. Осыған қарамастан, Касл Райзингтің қорғаныс қасиеттері кеңінен талқыланды. Тарихшы Роберт Лиддиард Касл Райзингтегі үлкен терезелердің маңызды кемшілік боларын айтады, себебі бейлиден олар арқылы жебе ату оңай болар еді, ал Джордж Гарнет қорғаныс мұңқаларының тиімділігіне күмән келтірді, олардың дұрыс орналастырылмаған немесе жобаланбаған болуы мүмкін екенін ұсынды. Сонымен қатар, бүкіл нысан биік жерлермен көмкерілген, Лиддиардтың пікірінше, бұл маңызды қорғаныс әлсіздігі болар еді. Алайда, 12 ғасырда Касл Райзинг сияқты үлкен бекіністер рәсімдік және символдық мағынаға да ие болды, және тарихшы Томас Хеслоп Касл Райзингті «қамал-сарай» деп сипаттады, онда бекініс сарайдың өзі болса, ал айналасындағы жер жұмыстары негізгі қорғаныс құрылыстары болды. Олар әміршінің мәртебесін көрсететін: әдетте олардың иелері, Уильям д’Обиньи сияқты, әлеуметтік сатыда жоғары көтерілген және жаңа билігімен басқаларды таң қалдыруға құштар болған. Хедингэм және Конисборо қалаларын салғандар да сондай-ақ жаңа адамдар болды, олар өздерінің жаңа мәртебесін үлкен құрылыстар арқылы бекітуге ниеттенген. Олар қақпадан өтіп, жер жұмыстарын басып өтіп, қақпаға келгенде, кіреберіске қарайтын алдыңғы ғимараттың оңтүстік жағы сәндік ою-өрнектермен және әшекейлеу элементтерімен жабылған болар еді. Содан кейін келушілер алдыңғы ғимараттың баспалдақтарымен көтеріліп, бастапқыда сыртқы ортаға ашық болған күту бөлмесінде тоқтағаннан кейін, әсем кіреберіс есігінен кіргізілер еді. Есік үлкен залға алып шықты, онда лорд, мүмкін сол жақтағы нишада отырып, қонақты қарсы алар еді.