Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анус және тік ішек қабынуы
Inflammation of the anus and rectum
Проктит – анус пен тік ішектің кілегейлі қабығының қабынуы, ол тік ішектің соңғы 6 дюймына ғана әсер етеді.
Proctitis is an inflammation of the anus and the lining of the rectum, affecting only the last 6 inches of the rectum.
Белгілері мен симптомдары
Жиі кездесетін белгі – ішек қозғалысын жасауға үнемі туындайтын құлшыныс, соның салдарынан тік ішек толып тұрғандай сезім немесе іш қату. Тағы бір белгі – тік ішек және қынап аймағындағы сезімталдық және жеңіл тітіркену. Қауіпті белгі – ішек қозғалысы кезінде құрысулармен және ауырсындармен бірге ішек шығарылымында ірің мен қан болуы. Егер қан кету күшті болса, анемия дамуы мүмкін, бұл терінің бозаруы, тітіркену, әлсіздік, бас айналу, тырнақтардың нашарлауы және демқұсықтың пайда болуы сияқты белгілерге алып келеді. Белгілері: ішекті босату үшін тиімсіз күш салу, диарея, қынаптан қан кету және ықтимал шығарылым, ішек қозғалысы толық болмаған сезім, ішек қозғалысы кезінде еріксіз спазмдар мен құрысулар, сол жақ іштің ауыруы, тік ішек арқылы шырыштың өтуі және аноректальді ауырсыну.
A common symptom is a continual urge to have a bowel movement—the rectum could feel full or have constipation. Another is tenderness and mild irritation in the rectum and anal region. A serious symptom is pus and blood in the discharge, accompanied by cramps and pain during the bowel movement. If there is severe bleeding, anemia can result, showing symptoms such as pale skin, irritability, weakness, dizziness, brittle nails, and shortness of breath. Symptoms are ineffectual straining to empty the bowels, diarrhea, rectal bleeding and possible discharge, a feeling of not having adequately emptied the bowels, involuntary spasms and cramping during bowel movements, left sided abdominal pain, passage of mucus through the rectum, and anorectal pain.
Себептер
Проктиттің көптеген себептері бар. Ол идиопатикалық түрде (идиопатикалық проктит, яғни, өздігінен немесе себебі белгісіз пайда болуы) дамуы мүмкін. Басқа себептерге сәулеленудің зияны (мысалы, жатыр мойны және простата қатерлі ісігін сәулемен емдеу кезінде) немесе жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, мысалы, лимфогранулома венерий және герпес проктиті жатады. Зерттеулер көрсеткендей, целиак ауруымен байланысты "проктит" глютенге төзбеушіліктен туындауы мүмкін. Көп кездесетін себеп – жыныстық қатынаста еркектерге жыныстық жолмен берілетін инфекциясы бар серіктестермен анальдық жыныстық қатынас жасау. Бір клизманы бірнеше адамның қолдануы лимфогранулома венерий проктитінің таралуын жеңілдетеді.
Proctitis has many possible causes. It may occur idiopathically (idiopathic proctitis, that is, arising spontaneously or from an unknown cause). Other causes include damage by irradiation (for example in radiation therapy for cervical cancer and prostate cancer) or as a sexually transmitted infection, as in lymphogranuloma venereum and herpes proctitis. Studies suggest a celiac disease associated "proctitis" can result from an intolerance to gluten. A common cause is engaging in anal sex with partner(s) infected with sexual transmitted diseases in men who have sex with men. Shared enema usage has been shown to facilitate the spread of Lymphogranuloma venereum proctitis.
Диагностика
Дәрігерлер проктитті проктоскоп немесе сигмоидоскоп көмегімен тік ішекке қарап диагноз қоя алады. Дәрігер тік ішектен кішкентай тінді алып, биопсия жасайды, ал бұл тінді микроскоп арқылы зерттейді. Дәрігер инфекцияларды немесе бактерияларды анықтау үшін нәжіс үлгісін де алуы мүмкін. Егер дәрігер науқаста Крон ауруы немесе жаралы колит болуы мүмкін деп күдіктенсе, ішектің әртүрлі бөліктерін тексеру үшін колоноскопия немесе барийлі клизма жасап рентген суреті түсіріледі.
Doctors can diagnose proctitis by looking inside the rectum with a proctoscope or a sigmoidoscope. A biopsy is taken, in which the doctor scrapes a tiny piece of tissue from the rectum, and this tissue is then examined by microscopy. The physician may also take a stool sample to test for infections or bacteria. If the physician suspects that the patient has Crohn's disease or ulcerative colitis, colonoscopy or barium enema X rays are used to examine areas of the intestine.
Емдеу
Проктиттің емделуі ауырлығына және себебіне қарай әртүрлі болады. Мысалы, егер проктит бактериялық инфекциядан туындаған болса, дәрігер антибиотиктер тағайындауы мүмкін. Проктит Крон ауруы немесе жаралы ішек қабынуынан болған жағдайда, дәрігер 5-аминосалицил қышқылы (5АСА) немесе кортикостероидтерді клизма немесе суппозиторий түрінде тікелей зардап шеккен аймаққа қолдануы, немесе таблетка түрінде ауызға қабылдауға тағайындауы мүмкін. Клизма мен суппозиторийлер көбінесе тиімдірек, бірақ кейбір науқастарға ауызға қабылдау және ректальды қолданудың комбинациясы қажет болуы мүмкін. Тағы бір емдеу жолы – талшық қоспалары, мысалы, Метамуцил. Күнделікті қабылдағанда, олар ішек қызметін қалыпқа келтіріп, проктитке байланысты ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Созылмалы сәулелік проктит көбінесе сукральфат клизмаларымен бірінші кезекте емделеді. Бұл инвазивті емес және тараған, дистальды ауруға тиімді. Басқа емдеулерге месаламин суппозиторийлері, Е витамині, гипербариялық оттегі немесе қысқа тізбекті май қышқылдары клизмалары кіруі мүмкін; алайда, бұл емдеулердің тиімділігі тек байқаулар немесе жеке тәжірибелермен расталады.
Treatment for proctitis varies depending on severity and the cause. For example, the physician may prescribe antibiotics for proctitis caused by bacterial infection. If the proctitis is caused by Crohn's disease or ulcerative colitis, the physician may prescribe the drug 5 aminosalicyclic acid (5ASA) or corticosteroids applied directly to the area in enema or suppository form, or taken orally in pill form. Enema and suppository applications are usually more effective, but some patients may require a combination of oral and rectal applications. Another treatment available is that of fiber supplements such as Metamucil. Taken daily these may restore regularity and reduce pain associated with proctitis. Chronic radiation proctitis is usually treated first line with sucralfate enemas. These are non invasive and are effective in diffuse, distal disease. Other treatments may include mesalamine suppositories, vitamin E, hyperbaric oxygen, or short chain fatty acid enemas; however these treatments are only supported by observational or anecdotal evidence.