Кардифф қалысының ортағасырлық сарайы және викториялық готикалық үйі

Кіріспе

I дәрежелі Кадифф қамалы, Уэльс

Кардифф қамалы (Castell Caerdydd) – Уэльстің Кардифф қаласы орталығында орналасқан ортағасырлық қамал және Виктория дәуіріндегі готикалық жаңғыру стиліндегі сарай. Алғашқы қоршау және мұнаралы қамал 11-ші ғасырдың соңында нормандық басқыншылармен 3-ші ғасырға дейінгі римдік бекініс орнында салынған. Қамалдың құрылысын қалаушылар – Жеңімпаз Уильям немесе Роберт Фицхамон, ол ортағасырлық Кардифф қаласының және Гламорганның Марш Лордтарының аймағының орталық нүктесі болды. 12-ші ғасырда қамал тастан қайта салына бастады, бұл жұмысты, мүмкін, Глостердің Роберті бастады. Осы кезде қамалдың ішкі ауласы мен мықты қорғаныс қабырғалары бой көтерді. 13-ші ғасырдың екінші жартысында Глостердің 6-шы графы осы қамалға қосымша жұмыстар жүргізді. Кардифф қамалы ағыл-нормандар мен уэльстіктер арасындағы қақтығыстардың ошағы болды, ол 12-ші ғасырда бірнеше рет шабуылға ұшырады және 1404 жылы Оуайн Глиндүр көтерілісі кезінде басылып алынды. Бірнеше ғасыр бойы де Клэр және Деспенсер отбасыларының меншігінде болған қамал 1423 жылы Уорвик графының 13-ші ұрпағына өтті. Уорвик қамалдың батыс жағында, биік сегізбұрышты мұнарамен әсемделген негізгі құрылысын салды. Розалар соғысынан кейін қамалдың Марш аймағы мәртебесі жойылды және оның әскери маңызы азайды. 1550 жылы Герберт отбасы мүлікті иеленді, негізгі құрылысты қайта жаңартып, сыртқы аулаға құрылыс жүргізді, онда Кардифф қалалық залы және басқа да ғимараттар орналасқан. Англия азамат соғысы кезінде Кардифф қамалы бастапқыда парламенттік күштердің бақылауына өтті, бірақ 1645 жылы роялистер оны қайта басып алды. 1648 жылы қайта жаңғырған шайқастар кезінде роялистер қаланы қайтару үшін Кардиффке шабуыл жасады, нәтижесінде қаланың сыртында Сент-Фаганс шайқасы болды. Соғыстан кейін Кардифф қамалы парламент тарапынан жойылмай, керісінше, шотландтықтардың шабуылынан қорғау үшін гарнизонмен қамтамасыз етілді. 18-ші ғасырдың ортасында Кардифф қамалы Стюарт әулетінің, Бьют маркиздерінің қолына көшті. Бьюттің 1-ші маркизі Капабилити Браун мен Генри Холландты негізгі құрылысты жаңартуға, оны грузин стиліндегі сарайға айналдыруға және қамал аумағын абаттандыруға шақырды, осы арқылы көптеген ескі ортағасырлық ғимараттар мен қабырғаларды бұзды. 19-шы ғасырдың бірінші жартысында отбасы Гламоргандағы көмір өнеркәсібінің өсуіне байланысты зор байлыққа ие болды. Алайда, қамалдың түрін өзгерте алған – Бьюттің 3-ші маркизі, ол Уильям Бурджестің басшылығымен кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін мол қаржыны жұмсады. Бурджес қамалдың стилін готикалық жаңғыру стилінде қайта жаңғыртты, негізгі құрылысқа көптеген ақша мен назар аударды. Нәтижесіндегі интерьер дизайны «готикалық жаңғырудың ең ұлы жетістіктерінің бірі» деп есептеледі. Аумақ қайта абаттандырылды және ежелгі римдік қалдықтар табылғаннан кейін, қамалдың дизайнына римдік стильдегі қайта салынған қабырғалар мен қақпа үйі енгізілді. Қамалдың сыртында кең көлемді ландшафты парктері салынды. 20-шы ғасырдың басында Бьюттің 4-ші маркизі қамалдың мұрагері болды және құрылыс жұмыстары 1920 жылдарға дейін жалғасты. Кардифф маңындағы Бьюттің жерлері мен коммерциялық мүдделері сатылды немесе мемлекеттік меншікке алынды, сондықтан Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қамалдан басқа ештеңе қалмады. Соғыс кезінде қамалдың қабырғаларында кең ауқымды бомбалауға қарсы қорықтар салынды, онда 1800 адамға дейін сыяды. 1947 жылы Бьюттің 4-ші маркизі қайтыс болғаннан кейін, қамал Кардифф қаласына тапсырылды. Бүгінде қамал туристік орталық ретінде жұмыс істейді, оның аумағында «Оқ ату шебі» полкінің мұражайы мен ақпараттық орталығы орналасқан. Қамал музыкалық өнерлеулер мен фестивальдерді қоса алғанда, түрлі шараларды өткізу орыны ретінде де қызмет етеді.

Cardiff Castle (Castell Caerdydd) is a medieval castle and Victorian Gothic revival mansion located in the city centre of Cardiff, Wales. The original motte and bailey castle was built in the late 11th century by Norman invaders on top of a 3rd century Roman fort. The castle was commissioned either by William the Conqueror or by Robert Fitzhamon, and formed the heart of the medieval town of Cardiff and the Marcher Lord territory of Glamorgan. In the 12th century the castle began to be rebuilt in stone, probably by Robert of Gloucester, with a shell keep and substantial defensive walls being erected. Further work was conducted by the 6th Earl of Gloucester in the second half of the 13th century. Cardiff Castle was repeatedly involved in the conflicts between the Anglo Normans and the Welsh, being attacked several times in the 12th century, and stormed in 1404 during the revolt of Owain Glyndŵr. After being held by the de Clare and Despenser families for several centuries, the castle was acquired by the 13th Earl of Warwick in 1423. Warwick conducted extensive work on the castle, founding the main range on the west side of the castle, dominated by a tall octagonal tower. Following the Wars of the Roses, the status of the castle as a Marcher territory was revoked and its military significance began to decline. The Herbert family took over the property in 1550, remodelling parts of the main range and carrying out construction work in the outer bailey, then occupied by Cardiff's Shire Hall and other buildings. During the English Civil War Cardiff Castle was initially taken by a Parliamentary force, but was regained by Royalist supporters in 1645. When fighting broke out again in 1648, a Royalist army attacked Cardiff in a bid to regain the castle, leading to the Battle of St Fagans just outside the city. Cardiff Castle escaped potential destruction by Parliament after the war and was instead garrisoned, probably to protect against a possible Scottish invasion. In the mid 18th century, Cardiff Castle passed into the hands of the Stuart dynasty, Marquesses of Bute. The 1st Marquess of Bute employed Capability Brown and Henry Holland to renovate the main range, turning it into a Georgian mansion, and to landscape the castle grounds, demolishing many of the older medieval buildings and walls. During the first half of the 19th century the family became extremely wealthy as a result of the growth of the coal industry in Glamorgan. However, it was the 3rd Marquess of Bute who truly transformed the castle, using his vast wealth to back an extensive programme of renovations under William Burges. Burges remodelled the castle in a Gothic revival style, lavishing money and attention on the main range. The resulting interior designs are considered to be amongst "the most magnificent that the gothic revival ever achieved". The grounds were re landscaped and, following the discovery of the old Roman remains, reconstructed walls and a gatehouse in a Roman style were incorporated into the castle design. Extensive landscaped parks were built around the outside of the castle. In the early 20th century, the 4th Marquess of Bute inherited the castle and construction work continued into the 1920s. The Bute lands and commercial interests around Cardiff were sold off or nationalised until, by the time of the Second World War, little was left except the castle. During the war, extensive air raid shelters were built in the castle walls; they could hold up to 1,800 people. When the 4th Marquess died in 1947, the castle was given to the City of Cardiff. Today the castle is run as a tourist attraction, with the grounds housing the "Firing Line" regimental museum and interpretation centre. The castle also serves as a venue for events, including musical performances and festivals.

Біздің заманымыздың 1-4 ғасырлары

Кардифф қамалының болашақ орны римдіктер тарапынан көп жылдар бойы қорғаныс мақсатында пайдаланылды. Алғашқы бекініс шамамен 55 жылы салынған және 80 жылына дейін қолданылған. Бұл тіктөртбұрышты құрылым қазіргі орнынан әлдеқайда ірі болған және Силурлерді бағындыру кезінде Уэльстегі оңтүстік римдік шекараның бір бөлігін құрады. Шекара алға жылжыған сайын қорғаныс маңызы азайды және бекініс қазіргі орның солтүстік жағында екі, әлдеқайда кішкентай нығайтылған құрылыммен алмастырылды. Жағалау бойындағы қарақшылардың қаупін тойтару үшін 3-ғасырдың ортасында төртінші бекініс салынды, ол қамал орнында сақталған римдік қалдықтарының негізін құрайды. Форттың шамамен ұзындығы 635 фут (194 м), ені 603 фут (184 м) болды және Пенерттен теңіз арқылы жеткізілген әк тастан салынды. Форттың дұрыс емес пішіні қабырғалардың батыс жағымен ағып өтетін Таф өзенімен анықталды. Теңіз 21-ғасырдағыдай жақын болды және форт тікелей портына қарап тұрды. 11-ғасырға дейін осы орынды қайта қоныстандыру туралы ешқандай мәлімет жоқ. Олардың ілгерілеуі көбінесе ежелгі римдік орындарда қамалдар салумен және аймақтық биліктер құрумен белгіленді. Римдік орындарды қайта пайдалану үлкен топырақ нығайтылған құрылыстарды салу үшін қажетті еңбек күшін үнемдеуге мүмкіндік берді. Кардифф қамалы осы кезеңде салынды. Құрылысқа қатысты екі мүмкін дата бар: Вильгельм Жеңімпаз 1081 жылы Сент-Дэвидс қаласына сапардан оралғанда Кардиффте қамал салған болуы мүмкін. Басқа нұсқа бойынша, алғашқы нормандық нығайтылған құрылымды 1091 жылы Глостердің иесі Роберт Фитцхамон салған. Фитцхамон 1090 жылы аймақты басып алды және келесі бірнеше жыл бойы оны аймақты бағындыру үшін база ретінде пайдаланды. Орын теңізге жақын болды, кемемен оңай жабдықтауға болатын, Таф және Римни өзендерімен жақсы қорғалған, сонымен қатар жағалау бойымен өтетін ежелгі римдік жолды бақылап тұрды. Кардифф қамалы мотт пен бейли стилінде салынған. Ескі римдік қабырғалар құлап, нормандар олардың қалдықтарын сыртқы қамал периметрінің негізі ретінде пайдаланды, қорғаныс орларын қазып, римдік нығайтылған құрылыстардың үстіне 27 фут (8 метр) биіктіктегі топырақ үйірмесін көтерді. Нормандар қамалдың солтүстік-батыс бұрышында 12 метр биіктіктегі топырақ төбесінің үстіне ағаштан жасалған қорған салып, оны 9 метр ендіктегі ормен қоршады. Бұл Уэльстегі ең үлкен мотт болды. Қамалдың жалпы ауданы шамамен ; ішкі бейли ауданы шамамен болды. Осы кезеңде жергілікті қауымдар үшін диірмендер маңызды болды, ал қамал диірмені қамалдың батыс жағында орналасқан, оны Таф өзенімен қамтамасыз етті; жергілікті феодалдық заң бойынша Кардифф тұрғындары өз астығын ұнтақтау үшін осы диірменді пайдалануға міндетті болды. Гламоргандағы бағындырылған жерлер рыцарь ақысы деп аталатын бөліктерге бөлінді, және осы рыцарьлардың көптегені Кардифф қамалын қорғау үшін күш беру шартымен жерлерін иеленді. Бұл тәсіл, қамал күзет жүйесі деп аталады, кейбір рыцарьлардан қамалдың өзінде, сыртқы бейлиде "үйлер" деп аталатын ғимараттарды күтіп ұстау талап етілді. Аңглосаксон шаруалары Кардиффтің айналасындағы аймақты қоныстандырып, ағылшын салтын әкелді, бірақ Уэльс билеушілері 14-ғасырға дейін алыс аудандарды дербес басқаруды жалғастырды. Кардифф қамалы Маршер Лордтарының аумағы болды, ол ағылшын тәжінен ерекше артықшылықтар мен тәуелсіздікке ие болды. Кардиффтің ортағасырлық қаласы қамалдың оңтүстік жағынан тарады.

The future site of Cardiff Castle was first used by the Romans as a defensive location for many years. The first fort was probably built about AD 55 and occupied until AD 80. It was a rectangular structure much larger than the current site, and formed part of the southern Roman border in Wales during the conquest of the Silures. When the border advanced, defences became less important and the fort was replaced with a sequence of two, much smaller, fortifications on the north side of the current site. A fourth fort was built in the middle of the 3rd century in order to combat the pirate threat along the coast, and forms the basis of the Roman remains seen on the castle site. The fort was almost square in design, approximately 635 feet (194 m) by 603 feet (184 m) large, constructed from limestone brought by sea from Penarth. The fort's irregular shape was determined by the River Taff that flowed along the west side of the walls. The sea would have come much closer to the site than is the case in the 21st century, and the fort would have directly overlooked the harbour. There is no evidence for the re occupation of the site until the 11th century. Their advance was marked by the construction of castles, frequently on old Roman sites, and the creation of regional lordships. The reuse of Roman sites produced considerable savings in the manpower required to construct large earth fortifications. Cardiff Castle was built during this period. There are two possible dates for the construction: William the Conqueror may have built a castle at Cardiff as early as 1081 on his return from his pilgrimage to St Davids. Alternatively, the first Norman fortification may have been constructed around 1091 by Robert Fitzhamon, the lord of Gloucester. Fitzhamon invaded the region in 1090, and used the castle as a base for the occupation of the rest of southern Glamorgan over the next few years. The site was close to the sea and could be easily supplied by ship, was well protected by the Rivers Taff and Rhymney and also controlled the old Roman road running along the coast. Cardiff Castle was a motte and bailey design. The old Roman walls had collapsed and the Normans used their remains as the basis for the outer castle perimeter, digging a defensive trench and throwing up a 27 feet (8 m) high bank of earth over the Roman fortifications. The Normans further divided the castle with an internal wall to form an inner and an outer bailey. In the north west corner of the castle a wooden keep was constructed on top of a 40 feet (12 m) tall earth motte, surrounded by a 30 feet (9 m) wide moat. The motte was the largest built in Wales. The overall area of the castle was around ; the inner bailey was around in area. Mills were essential to local communities during this period, and the castle mill was located outside the west side of the castle, fed by the River Taff; under local feudal law, the residents of Cardiff were required to use this mill to grind their own grain. The conquered lands in Glamorgan were given out in packages called knights' fees, and many of these knights held their lands on condition that they provided forces to protect Cardiff Castle. Under this approach, called a castle guard system, some knights were required to maintain buildings called "houses" within the castle itself, in the outer bailey. Anglo Saxon peasants settled the region around Cardiff, bringing with them English customs, although Welsh lords continued to rule the more remote districts almost independently until the 14th century. Cardiff Castle was a Marcher Lord territory, enjoying special privileges and independence from the English Crown. The medieval town of Cardiff spread out from the south side of the castle.

12-14 ғасырлар

Фицхамон 1106 жылы Тиншебрей шайқасында қаза болып, көп ұзамай қайтыс болды. Содан кейін Генрих I 1122 жылы қаланы корольдің заңсыз ұлы Глостердің Робертіне, сондай-ақ Фицхамонның қызы Мейбтің күйеуіне берді. Нормандия герцогы Роберт Куртоздың, Жеңімпаз Вильгельмнің үлкен ұлының, Англияны Генрих I-ден тартып алуға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін, герцог 1126 жылы Девизедегі түрмеден осында көшіріліп, 1134 жылы қайтыс болғанға дейін қамалда тұтқында болды. Глостердің Роберті Англия мен Уэльстегі Анархияның қиын жылдарында қаланы иеленді және оны ұлы Уильям Фиц Робертке тапсырды. Ғасырдың ортасында, мүмкін Глостердің Роберті тұсында, моттаның үстіне 77 фут (23 м) ені, 30 фут (9 м) биіктігіндегі қабырғалы қалқа салынды, ал ішкі бейлідің оңтүстік және батыс жақтарына тас қабырғалар орнатылды. Көпбұрышты қабықшаның Арундел қамалындағы ұқсас жобамен сәулеттік байланысы бар. Бұл құрылыс жұмыстары, әлдебір 1136 жылғы Уэльстің көтерілісінен туындаған қауіпке жауап ретінде жүргізілген болуы мүмкін. Уильям 1183 жылы қайтыс болып, үш қызын қалдырды. Олардың бірі, Глостер графинясы Изабель, Генрих II-нің мұрагері деп жарияланды. Бұл Англиядағы заңды дәстүрге қайшы келді және Генрих оны кіші ұлы ханзада Джонға үйлендіріп, оған кең аумақтар беру мақсатымен жасалды. Джон кейін Изабелден ажырасты, бірақ ол 1214 жылы Джеффри де Мандевиллге үйленгенге дейін қаланы басқару құқығын сақтап қалды. 1217 жылы Изабель қайтыс болғаннан кейін, қамал оның әпкесі Гилберт де Клэрге өтті, ол ортағасырлық Англиядағы маңызды иеліктер мен бекіністер тобының бөлігі болған Клэр абыройының құрамына кірді. Қамал Оңтүстік Уэльстегі отбасының билігінің орталығы болды, бірақ де Кларлар көбінесе Клар және Тонбридж қамалдарында тұруды жөн көрді. Гилберттің ұлы Ричард де Клэр, Глостердің 6-шы графы, 13 ғасырдың соңында қамалдың құрылыс жұмыстарын жүргізіп, бүгінде көрініс тапқан оңтүстік қақпаның бөлігін құрайтын Қара мұнараны салды. Мұнараның төменгі қабатында Stavell Oged және Stavell Wenn бөлмелері орналасқан, олардың үстіне үш бөлме салынған. Ішкі қамауға шығыс жағындағы қақпа арқылы өтуге болады, оны екі дөңгелек мұнара қорғаған, кейін ол Қазына қақпасы деп аталды. Бұл қорғаныс жұмыстарына Уэльс принці Льюэллин ап Груффудтың жауыз уэльстік көшбасшысынан туындаған қауіп себеп болған болуы мүмкін. Ричардтың немересі, Гилберт де Клэр, соңғы еркек де Клэр, 1314 жылы Баннокберн шайқасында қаза тапты және қамал Эдуард II-нің сүйіктісі, даулы Хью Деппенсерге берілді. Бұл жазалау ағылшын және уэльстік қауымдардың көптеген сын-пікірлерін тудырды, ал 1321 жылы Хью оқиға үшін кінәлі деп танылған сер Уильям Флемингті тұтқындады, алдымен оны Қара мұнарада ұстап, содан кейін қамал аумағында өлім жазасын орындады. Деспенсерлер мен басқа Маркер лордтары арасындағы қақтығыс көп ұзамай басталды, нәтижесінде 1321 жылы Деспенсер соғысы кезінде қамал тоналып, қиратылды. 1340 жылы Деспенсерлер берген жарғы бойынша, қамалдың констеблі Кардиффтің іс жүзіндегі мэрі болып тағайындалды, ол жергілікті соттарды бақылады.

FitzHamon was fatally injured at the Battle of Tinchebray in 1106 and died shortly afterwards. Henry I then gave the castle in 1122 to Robert of Gloucester, the king's illegitimate son and the husband of FitzHamon's daughter, Mabe. After the failed attempt of Robert Curthose, duke of Normandy, William the Conqueror's eldest son, to take England from Henry I, the duke was moved here in 1126 from imprisonment at Devizes and remained imprisoned in the castle until his death in 1134. Robert of Gloucester held the castle during the troubled years of the Anarchy in England and Wales, and passed it on to his son, William Fitz Robert. Around the middle of the century, possibly under Robert of Gloucester, a 77 feet (23 m) wide, 30 feet (9 m) high shell keep was constructed on top of the motte, along with a stone wall around the south and west sides of the inner bailey. The polygonal shell keep has architectural links to a similar design at Arundel Castle. The building work was probably undertaken in response to the threat posed following the Welsh uprising of 1136. William died in 1183, leaving three daughters. One of these, Isabel, Countess of Gloucester, was declared the sole heir to the estate by Henry II. This was contrary to legal custom in England, and was done in order that Henry could then marry her to his youngest son Prince John and thus provide him with extensive lands. John later divorced Isabel, but he retained control of the castle until she married Geoffrey de Mandeville in 1214. Upon Isabel's death in 1217 the castle passed through her sister to Gilbert de Clare, becoming part of the Honour of Clare, a major grouping of estates and fortifications in medieval England. The castle formed the centre of the family's power in South Wales, although the de Clares typically preferred to reside in their castles at Clare and Tonbridge. Gilbert's son, Richard de Clare, 6th Earl of Gloucester, carried out building work at the castle in the late 13th century, constructing the Black Tower that forms part of the southern gateway seen today. On the ground floor the tower contained the Stavell Oged and Stavell Wenn chambers, with three rooms constructed above them. The inner bailey was reached through a gatehouse on the eastern side, protected by two circular towers and later called the Exchequer Gate. The defensive work may have been prompted by the threat posed by the hostile Welsh leader Llywelyn ap Gruffudd, Prince of Wales. Richard's grandson, Gilbert de Clare, the last male de Clare, died at the Battle of Bannockburn in 1314 and the castle was given to Hugh Despenser the Younger, the controversial favourite of Edward II. The execution attracted much criticism from across both the English and Welsh communities, and in 1321 Hugh arrested Sir William Fleminge as a scapegoat for the incident, first detaining him in the Black Tower and then executing him in the castle grounds. Conflict between the Despensers and the other Marcher Lords broke out soon after, leading to the castle being sacked in 1321 during the Despenser War. Under a 1340 charter granted by the Despensers, the castle's constable was made the de facto mayor of Cardiff, controlling the local courts.

15-16 ғасырлар

15 ғасырда Деспенсерлер Кардиффтен гөрі Кейрфилли қамалын аймақтағы негізгі резиденциясы ретінде жиі пайдалана бастады. Томас ле Деспенсер 1400 жылы Генрих IV-ке қарсы қастандық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілді. 1401 жылы Солтүстік Уэльсте Оуэйн Глиндүр басшылығымен көтеріліс болды, ол елдің қалған бөлігіне тез тарады. 1404 жылы Кардифф пен қамал көтерілісшілер тарапынан басып алынды, нәтижесінде Қара мұнара мен оңтүстік қақпаханасы көп зардап шекті. Томас қайтыс болғаннан кейін қамал алдымен оның жас ұлы Ричардқа, ал 1414 жылы Ричард қайтыс болғаннан кейін оның қызы Изабел арқылы Бошамптар әулетіне өтті. Ол 1430 жылы Қара мұнараның қасына жаңа мұнара салып, қақпахананы қалпына келтіріп, моттың қорғанысын кеңейтті. 1425 және 1439 жылдар аралығында ол учаскенің оңтүстік-батысында үлкен жаңа тұрғын үйлер салды, олардың ортасындағы сегізбұрышты мұнарасы 75 фут (23 м) биіктікте болды, қорғаныс махикуляцияларымен және ішкі аулаға қараған төрт кішкентай көпбұрышты мұнараларымен. Бұл құрылыс Лиас тас таспен салынған, кейбір бөлшектері үшін әктас қолданылды, Оңтүстік Уэльске тән тіреулерге орнатылды және бұрынғы 4-ші және 13-шы ғасырлардағы қабырғалардың бөліктерін қамтыды. Бұл ғимараттарға Виндзор қамалындағы бұрынғы ғасырдағы ұқсас жұмыстар әсер етті және өз кезегінде Ньюпорт және Ноттингем қамалдарындағы жаңартуларға бағыт берді; сегізбұрышты мұнара шамамен бір уақытта Уорвик қамалында салынған Гай мұнарасымен сәулеттік байланыстарға ие. Ричардтың жеке бөлмелеріне тікелей қол жеткізуге болатын гүл бақшасы учаскенің оңтүстігіне салынды. Ричард сонымен қатар қаланың кең қорғанысын қайта жаңартып, Батыс қақпасы күзетіп тұрған Таф өзенінің үстінен жаңа тас көпір салды, жұмысты 1451 жылы аяқтады. Кардифф қамалы 1449 жылға дейін Ричардтың ұлы Генри мен Генридің қызы Аннаның қолында болды. Тюдорлар әулетінің Англия тағына көтерілуі Уэльстің басқару жолында өзгерістерге әкелді. Тюдорлар тегі бойынша Уэльстіктер еді, ал олардың билігі Уэльс және Англия арасындағы жағдайды жеңілдетті. Нәтижесінде қорғаныс қамалдарының маңызы азайды. 1495 жылы Генрих VII Кардифф қамалы мен оның айналасындағы аумақтардың маркалық мәртебесін ресми түрде жойды, оларды Гламорган графтығы ретінде әдеттегі ағылшын заңына енгізді. Король 1513 жылы қаланы Чарльз Сомерсетке жалға берді; Чарльз Кардиффте тұрғанда оны пайдаланды. 1550 жылы Уильям Герберт, кейіннен Пемброк графы, Кардифф қамалы мен оны қоршаған жерлерді Эдуард VI-дан сатып алды. Сыртқы аулада осы уақытта бірнеше ғимараттар болды және ғасыр бойы кең ауқымды құрылыс жұмыстары жүргізілді. Шир залы сыртқы аулада салынды, ол дәстүрлі қамал күзетінің он екі жер иесінің тұрағын қамтитын қоршалған ғимараттар кешенінің бөлігі болды. Сыртқы аулада бау-бақшалар мен шіркеу де болды. Қамал 16 ғасырда да қылмыскерлерді ұстау үшін қолданыла берді, Қара мұнара оларды түрме ретінде пайдаланылды; еретик Томас Каппер Генрих VIII-нің бұйрығымен қамалда өртеліп өлтірілді. Сапармен келген антиквариат Джон Лиланд қамалды "үлкен және мықты, бірақ қазір қираған" деп сипаттады, бірақ Қара мұнара жақсы күйде деп есептелді. Ішкі аулада Герберттер негізгі ауланың солтүстік жағына элизаветин стиліндегі қосымша құрылыс салды, үлкен терезелері жаңа солтүстік баққа қарады; оңтүстік бақтың орнына аспаздық бақша салынды.

By the 15th century, the Despensers were increasingly using Caerphilly Castle as their main residence in the region rather than Cardiff. Thomas le Despenser was executed in 1400 on charges of conspiring against Henry IV. In 1401 rebellion broke out in North Wales under the leadership of Owain Glyndŵr, quickly spreading across the rest of the country. In 1404 Cardiff and the castle were taken by the rebels, causing considerable damage to the Black Tower and the southern gatehouse in the process. On Thomas's death the castle passed first to his young son, Richard, and on his death in 1414, through his daughter Isabel to the Beauchamp family. He built a new tower alongside the Black Tower in 1430, restoring the gateway, and extended the motte defences. He also constructed a substantial new domestic range in the south west of the site between 1425 and 1439, with a central octagonal tower 75 feet (23 m) high, sporting defensive machicolations, and featuring four smaller polygonal turrets facing the inner bailey. The range was built of Lias ashlar stone with limestone used for some of the details, set upon the spur bases characteristic of South Wales and incorporated parts of the older 4th and 13th century walls. The buildings were influenced by similar work in the previous century at Windsor Castle and would in turn shape renovations at Newport and Nottingham Castles; the octagonal tower has architectural links to Guy's Tower, built at around the same time in Warwick Castle. A flower garden was built to the south of the range, with private access to Richard's chambers. Richard also rebuilt the town's wider defences, including a new stone bridge over the River Taff guarded by the West Gate, finishing the work by 1451. Cardiff Castle remained in the hands of Richard's son Henry and Henry's daughter Anne until 1449. The ascension of the Tudor dynasty to the English throne at the end of the wars heralded a change in the way Wales was administered. The Tudors were Welsh in origin, and their rule eased hostilities between the Welsh and English. As a result, defensive castles became less important. In 1495 Henry VII formally revoked the Marcher territory status of Cardiff Castle and the surrounding territories, bringing them under normal English law as the County of Glamorgan. The Crown leased the castle to Charles Somerset in 1513; Charles used it while he was living in Cardiff. In 1550 William Herbert, later the Earl of Pembroke, then bought Cardiff Castle and the surrounding estates from Edward VI. The outer bailey contained a range of buildings at this time, and extensive building work was carried out during the century. The Shire Hall had been built in the outer bailey, forming part of a walled complex of buildings that included the lodgings for the traditional twelve holders of castle guard lands. The outer bailey also included orchards, gardens and a chapel. The castle continued to be used to detain criminals during the 16th century, with the Black Tower being used as a prison to hold them; the heretic Thomas Capper was burnt at the castle on the orders of Henry VIII. The visiting antiquarian John Leland described the keep as "a great thing and strong, but now in some ruine", but the Black Tower was considered to be in good repair. In the inner bailey, the Herberts built an Elizabethan extension to the north end of the main range, with large windows looking onto a new northern garden; the southern garden was replaced by a kitchen garden.

17-18 ғасырлар

1610 жылы картограф Джон Спид қамалдың картасын жасады және оның "ірі және жақсы күйде" екенін атап өтті. Алайда 1642 жылы король Карл I-нің жақтастары мен Парламент арасында азамат соғысы басталды. Кардифф қамалы сол кезде умеренный парламентарий Филипп Гербертке тиесілі болды, ал қамалды бастапқыда корольшілдер гарнизоны ұстады. Соғыстың басында Парламент әскерлері оны басып алды, халық арасында кең таралған әңгімеге сүйенсек, жасырын өткел арқылы жасалған шабуылмен. Корольшілдердің қолбасшысы Уильям Сеймур, Гертфорд маркизі, өз кезегінде қамалға шабуыл жасап, күтпеген шабуылмен оны басып алды. Парламент әскерлері мен жергілікті әскерлер дереу қамалды қоршап алды, бес сағаттық шайқастан кейін оны қайта басып алып, гарнизонды қайта орнатты. 1645 жылдың басында Карн мырза, Жоғарғы шериф, Парламентке қарсы көтеріліп, Кардифф қаласын басып алды, бірақ бастапқыда қамалды басып алуға үлгермеді. Корольдік әскери жағдайдың елде нашарлауына байланысты король Карл өзі жергілікті Уэльс басшыларымен кездесу үшін Кардифф қамалына келді. Оның аймақтағы қолбасшысы сэр Чарльз Жерард пен Гламорган халқының арасындағы қарым-қатынас нашарлағандықтан, король қаланы тастап кеткен кезде, оған қамалды басқаруды талап ететін ашулы жергілікті тұрғындардың шағын әскері кездесті. Келіссөздерден кейін, патша гарнизоны қамалды тастап, оны сэр Ричард Бопре басқаратын жергілікті Гламорган күштері алмастыратын келісімге келді; корольге 800 фунт стерлинг және мың адамнан тұратын күш уәде етілді. Бейбіт армияның басшылары тарап ауысып, қыркүйек айының ортасында Кардифф пен қамалды Парламентке берді. Полковник Томас Хортонның басшылығындағы Брекондағы парламенттік күштер қамалды нығайту үшін жылдам әрекет етті, бірақ Оливер Кромвельдің басшылығындағы үлкен әскер Глостерден келгенше күтуге дайын болды. Соғыстан кейін Кардифф қамалы көптеген басқа қамалдарға тиген қасақана зақымданудан және қиратудан құтылды. Бұл, шотландтық пресвитериандықтардың корольшілдердің басып кіру қаупіне байланысты болуы мүмкін, сондықтан Парламент гарнизоны орнатылды және қамал бұзылмады. Қамалдың констеблі Кардифф қаласының мэрі ретінде қаладағы буржуазияның, сот орындаушыларының және альдермендердің жиналыстарын бақылай берді; Герберттер осы кезеңде маңызды жергілікті ақсүйектердің мүшелерін осы лауазымға тағайындады. Леди Шарлотта Герберт Кардифф қамалын басқарған отбасының соңғы мүшесі болды. Жерлер Капабиллити Браун мен оның күйеу баласы Генри Холландты қамтыған жұмыс бағдарламасы бойынша түбегейлі өзгертілді. Ішкі және сыртқы бейльдерді бөліп тұратын тас қабырға оқ-дәрімен қиратылды, Шир залы мен сыртқы бейльдегі салт аттылардың үйлері қиратылды және қалған жері ішінара тегістелді; бүкіл аумақ газонмен жабылды. Негізгі бөлмелерде көп жұмыс жасалды, Герберт қосымшалары бұзылды, екі жаңа қанат салынды және көптеген ескі ерекшеліктер алынып тасталды, нәтижесінде 18 ғасырға тән заманауи көрініс пайда болды. Қалдық пен мотта оларды өсірген плющ пен ағаштардан тазартылды, ал моттаның айналасына спиральді жол салынды. Моттаның орлары абаттандырудың бір бөлігі ретінде толтырылды. Қамалдағы оңтүстік-шығыс бұрышына жазғы үй салынды. Кемежайлар аса табысты болмаса да, олар Буттардың тау-кен және жер мүдделерінің құнын өзгертті, отбасын өте бай етті. 1900 жылы отбасылық иеліктер Гламорган жеріне тиесілі болды. Екінші маркиз Шотландиядағы Бьют аралында өмір сүруді жөн көрді және Кардифф қамалын кейде ғана пайдаланды. Қамалда аз инвестиция салынды, ал үй-жайда тек төрт толық уақытты қызметші ұсталды, сондықтан пісірілген тағамды жақын маңдағы қонақ үйдің асханаларынан әкелу қажет болды. Қамал Кардиффтегі Буттардың саяси билік базасының орталығы болып қала берді, бірақ олардың фракциясы кейде "Қала партиясы" деп аталды. 1831 жылғы Мертир көтерілісінің күдікті наразылықтары кезінде маркиз Кардифф қамалында тұрып, операцияларды басқарды және Уайтхоллға оқиғалар туралы ақпарат берді. Кардифф қаласының басқаруы 1835 жылы Парламент актісімен реформаланды, қала кеңесі мен мэрді енгізді, бұл қамал констеблімен байланысты үзді. Джон, 3-ші маркиз Бьют, 1848 жылы атақ пен қамалды мұраға алды. Ол кезде ол бір жасқа толмаған, ал өскен сайын ол қазіргі қамалды жек көре бастады, өйткені ол готика стилінің орташа, жартылай жартылай үлгісі деп санайды. Жас лорд Бьют сәулетші Уильям Бурджесті қамалды қайта құруға шақырды. Екеуі ортағасырлық готикалық қайта жаңғырушылыққа құштар болды және бұл, Бьюттің үлкен қаржылық ресурстарымен бірге, Бурджеске мүлікті үлкен масштабта қайта құруға мүмкіндік берді. Бурджес өзімен бірге бұрынғы жобаларында қолдаған команданың көп бөлігін әкелді, оның ішінде Джон Старлинг Чэппл, Уильям Фрейм және Горацио Лонсдейл болды. Бурджестің үлесі, әсіресе қамал тарихын зерттеуі және оның сәулеттік қиялы, трансформацияға өте маңызды болды. Жұмыс 1868 жылы лорд Бьюттің көпшілікке шығуымен 150 фут (46 м) биіктіктегі сағат мұнарасының құрылысымен басталды. Мұнара Бурджестің қолтаңбасы болып табылатын Форест оф Дин ақ тасынан салынды, жатақ бөлмесі, қызметші бөлмесі және жазғы және қысқы темекі шегу бөлмелерінен тұратын жатақ бөлмелерінің жиынтығын құрады. Чарльз Лок Истлейк өзінің "Готикалық қайта жаңғыру тарихы" атты еңбегінде, мұнара салынып жатқанда, Бурджестің "ерекше қабілеттері (және) шексіз қиялы" туралы жазды. Жазғы темекі шегу бөлмесі құрылымның жоғарғы жағында орналасқан және Кардифф доктері, Бристоль шығанағы және Гламорган ауылдық жерлеріне көрініс ашатын үзіліссіз терезелер қатарымен жабдықталған ішкі балконы бар екі қабатты болды. Еденде әлем картасы мозаикамен бейнеленген. Мүсіншілік Томас Никколс жасады. Қамалдың қалған бөлігі дамығанда, жұмыс 18 ғасырлық қатар бойында жалғасты, оның ішінде Гест мұнарасы, Араб бөлмесі, Чосер бөлмесі, балалар бөлмесі, кітапхана, банкет залы және лорд пен леди Бьют үшін жатақ бөлмелері салынды. Қамалдың орталық бөлігі екі қабатты банкет залынан және төменде кітапханадан тұрды. Екеуі де өте үлкен, соңғысы кітапқұмар маркиздің кең кітапханасын сақтауға арналған. Екеуі де күрделі өрнектермен және каминдермен безенді, банкет залындағылары Роберт, Нормандия герцогінің кезіндегі қамал бейнеленген. Бұл жердегі әрлеу Бурджестің өлімінен кейін Лонсдейл жасағандықтан, басқа жерлерге қарағанда әлдеқайда әсерлі емес. Қамалдың орталық бөлігіне Аксель Хайг салған суретте бейнеленген Ұлы сатысқа да кірді. Кардифф қамалындағы Бурджестің интерьерлері кеңінен мақтауға ие болды. Тарихшы Меган Олдрич оларды "готикалық қайта жаңғыру ең тамаша жетістіктерінің бірі" деп санайды, ал Дж. Мордаунт Крук оларды "ертегілік патшалықтар мен алтын әлемдерге үш өлшемді паспорттар" деп сипаттайды, ал Джон Ньюман оларды "19 ғасырдың фантазиялық қамалдарының ең сәттісі" деп мақтайды. Алайда, қамалдың сыртқы түрі сыншылардан аралас пікірлер алды. Крук ғимараттың әртүрлі және романтикалық силуэтын бағалайды, бірақ сәулетші Джон Грант оларды "көрнекті болғанымен бақытты емес" тарихи стильдердің үйлесімі деп есептейді, ал Адриан Петтифер оларды "үйлеспейтін" және тым готикалық деп сынады. Қамалдың аумағында да жұмыс жүргізілді, ішкі бөлігі одан әрі тегістелді, көптеген ортағасырлық және римдік археологиялық қалдықтар жойылды. 1889 жылы лорд Бьюттің құрылыс жұмыстары 11 ғасырдан бері алғаш рет ескі римдік бекіністің қалдықтарын ашты, археологиялық зерттеулерге әкелді...

In 1610 the cartographer John Speed produced a map of the castle, and noted that it was "large and in good repair." In 1642, however, civil war broke out between the rival Royalist supporters of King Charles I and Parliament. Cardiff Castle was then owned by Philip Herbert, a moderate Parliamentarian, and the castle was initially held by a pro Royalist garrison. It was taken by Parliamentary forces in the early period of the war, according to popular tradition by a sneak attack using a secret passageway. The Royalist commander William Seymour, the Marquess of Hertford, then attacked the castle in turn, taking it in a surprise assault. Parliamentary forces and local troops then immediately besieged the castle, retaking it after five hours of fighting and reinstalling a garrison. In early 1645 Mr Carne, the High Sheriff, rebelled against Parliament, taking Cardiff town but initially failing to seize the castle. With the Royalist military position across the country worsening, King Charles himself came to Cardiff Castle that July to meet with local Welsh leaders. Relations between his commander in the region, Sir Charles Gerard, and the people of Glamorgan had deteriorated badly and when Charles left the castle, he was confronted by a small army of angry locals, demanding to be given control of the castle. After negotiations, a compromise was found in which the royal garrison would quit the castle, to be replaced by a local Glamorgan force, commanded by Sir Richard Beaupré; in return, £800 and a force of a thousand men were promised to Charles. The Peaceable Army's leaders switched sides and forced the surrender of Cardiff and the castle to Parliament in mid September. Parliamentary forces in Brecon under the command of Colonel Thomas Horton moved quickly to reinforce the castle, although with only 3,000 men they were content to wait until a larger army under Oliver Cromwell could arrive from Gloucester. After the war, Cardiff Castle escaped the slighting, or deliberate damage and destruction, that affected many other castles. Probably because of the threat of a pro Royalist invasion by the Presbyterian Scots, a Parliamentary garrison was installed instead and the castle remained intact. The castle's constable continued to act as mayor of the town of Cardiff, controlling the meetings of the town's burgesses, bailiffs and aldermen; the Herberts usually appointed members of the more important local gentry to this position during the period. Lady Charlotte Herbert was the last of the family to control Cardiff Castle. The grounds were radically altered under a programme of work that involved Capability Brown and his son in law, Henry Holland. The stone wall that separated the inner and outer baileys was destroyed using gunpowder, the Shire Hall and the knights' houses in the outer bailey were destroyed and the remaining ground partially flattened; the whole of the area was laid with turf. Considerable work was carried out on the main lodgings, demolishing the Herbert additions, building two new wings and removing many of the older features to produce a more contemporary, 18th century appearance. The keep and motte was stripped of the ivy and trees that had grown up them, and a spiral path was laid down around the motte. The motte's moat was filled in as part of the landscaping. A summer house was built in the south east corner of the castle. Although the docks were not particularly profitable, they transformed the value of the Butes' mining and land interests, making the family immensely wealthy. By 1900, the family estate owned of land in Glamorgan. The second marquess preferred to live on the Isle of Bute in Scotland and only used Cardiff Castle occasionally. The castle saw little investment and only four full time servants were maintained on the premises, meaning that cooked food had to be brought across from the kitchens at a nearby hotel. The castle remained at the centre of the Butes' political power base in Cardiff, however, with their faction sometimes termed "the Castle party". During the violent protests of the Merthyr Rising of 1831, the marquess based himself at Cardiff Castle, from which he directed operations and kept Whitehall informed of the unfolding events. The governance of the then town of Cardiff was finally reformed by an Act of Parliament in 1835, introducing a town council and a mayor, severing the link with the castle constable. John, 3rd Marquess of Bute, inherited the title and castle in 1848. He was then less than a year old, and as he grew up he came to despise the existing castle, believing that it represented a mediocre, half hearted example of the Gothic style. The young Lord Bute engaged the architect William Burges to undertake the remodelling of the castle. The two shared a passion in medieval Gothic Revivalism and this, combined with Bute's huge financial resources, enabled Burges to rebuild the property on a grand scale. Burges brought with him almost of all of the team that had supported him on earlier projects, including John Starling Chapple, William Frame and Horatio Lonsdale. Burges's contribution, in particular his research into the history of the castle and his architectural imagination, was critical to the transformation. Work began on Lord Bute's coming of age in 1868 with the construction of the 150 feet (46 m) high Clock Tower. The tower, built in Burges's signature Forest of Dean ashlar stone, formed a suite of bachelor's rooms, comprising a bedroom, a servant's room and the Summer and Winter smoking rooms. In his A History of the Gothic Revival, written as the tower was being built, Charles Locke Eastlake wrote of Burges's "peculiar talents (and) luxuriant fancy." The Summer Smoking Room rested at the top of the structure and was two storeys high with an internal balcony that, through an unbroken band of windows, gave views of the Cardiff Docks, the Bristol Channel, and the Glamorgan countryside. The floor had a map of the world in mosaic. The sculpture was created by Thomas Nicholls. As the rest of the castle was developed, work progressed along the rest of the 18th century range including the construction of the Guest Tower, the Arab Room, the Chaucer Room, the Nursery, the Library, the Banqueting Hall and bedrooms for both Lord and Lady Bute. The central part of the castle comprised a two storey banqueting hall, with the library below. Both are enormous, the latter to hold part of the bibliophile marquess's vast library. Both included elaborate carvings and fireplaces, those in the banqueting hall depicting the castle itself in the time of Robert, Duke of Normandy. The decoration here is less impressive than elsewhere in the castle, as much of it was completed after Burges's death by Lonsdale, a less talented painter. The central portion of the castle also included the Grand Staircase, recorded in a watercolour perspective prepared by Axel Haig. Burges's interiors at Cardiff Castle have been widely praised. The historian Megan Aldrich considers them amongst "the most magnificent that the gothic revival ever achieved", J. Mordaunt Crook has described them as "three dimensional passports to fairy kingdoms and realms of gold", and John Newman praises them as "most successful of all the fantasy castles of the nineteenth century." The exterior of the castle, however, has received a more mixed reception from critics. Crook admires the variegated and romantic silhouette of the building, but architect John Grant considered them to present a "picturesque if not happy combination" of varying historical styles, and Adrian Pettifer criticises them as "incongruous" and excessively Gothic in style. Work was also carried out on the castle grounds, the interior being flattened further, destroying much of the medieval and Roman archaeological remains. In 1889, Lord Bute's building works uncovered the remains of the old Roman fort for the first time since the 11th century, leading to archaeological investigations being carried out in 1890. The grounds were extensively planted with trees and shrubs, including over the motte. From 1868, the castle grounds were closed to the public altogether. The Animal Wall was built along the south side of the castle, decorated with statues of animals, and the Swiss Bridge – a combination of summerhouse and river crossing – was erected over the river by the West Gate. Cathays Park was built on the east side of the castle, but was sold to the city of Cardiff in 1898.

20 және 21 ғасырлар

Төртінші маркиз Джон 1900 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін қаланы иеленді, ал қаланың төңірегіндегі отбасылық мүліктер мен инвестициялар тез азая бастады. Кардифф алдыңғы ғасырда үлкен өсімді басынан өтті, халқы 1800 жылы 1870-тен 1900 жылы шамамен 250 000-ға дейін жетті, бірақ 1918 жылдан кейін көмір саудасы төмендеді және 1920-ші жылдардағы экономикалық дағдарыс кезінде өнеркәсіп қиындықтарға тап болды. Джон Бутс Гламорганның тек бір бөлігін мұра етті, ал 20-шы ғасырдың басында Кардифф маңындағы қалған активтердің көп бөлігін, соның ішінде көмір шахталарын, доктарды және теміржол компанияларын сатты. Жер иеліктерінің көп бөлігі 1938 жылы сатылды немесе мемлекеттік меншікке алынды. 1922 және 1923 жылдары римдік қабырғаларды зерттеу жұмыстары жүргізілді, нәтижесінде Грант солтүстік римдік қақпаны қайта жобалады. Сарайдың жылқы шаруашылығының екінші жартысы аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ортағасырлық қабырғалардың ішіндегі кең туннельдер әуе шабуылынан қорғануға арналған бомбобезік ретінде пайдаланылды, онда сегіз бөлім бар, барлығы 1800 адамға дейін сыйымдылық бар, ал қаланың үстінде бареж шарларын байлау үшін де қолданылды. 1947 жылы бесінші маркиз Джон әкесінің қайтысынан кейін қаланы мұраға алды және үлкен мүралық салық төлеуге мәжбүр болды. Ол Кардиффтегі Буттерге тиесілі соңғы жерлерді сатты және қала халқының атынан қалаға қамал мен оны қоршаған саябақты сыйға берді; отбасылық ту ресми тапсыру рәсімі кезінде қамалдан түсірілді. Қамал I санаттағы ескерткіш ретінде және қорғалатын ескерткіш ретінде қорғалды. Қамал аумағы Бут паркімен бірге Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтар тізіліміне І санатта енгізілді. Кардифф қамалы қазір туристік орталық ретінде жұмыс істейді және қаладағы ең танымал орындардың бірі болып табылады. Қамал толыққанды жиһазбен жабдықталмаған, өйткені 1947 жылы маркиз қамалдың жиһаздарын алып кетіп, кейіннен сатты; алайда, Бургес жобалаған Сағат мұнарасының бастапқы жабдықтарын толыққанды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 1949 жылы құрылған Корольдік Уэльс музыка және драма колледжі көп жылдар бойы қамалдың негізгі ғимаратында орналасқан, бірақ 1998 жылы қамалдың солтүстігіндегі бұрынғы жылқы шаруашылығына көшірілді. 2008 жылы ашылған жаңа ақпараттық орталық Оңтүстік қақпаның жанында 6 миллион фунт стерлинг сомасында салынды, сондай-ақ қамалда "Оқ ату шебі" орналасқан, ол 1-ші Королеваның атты әскері мен Корольдік Уэльстің бірлескен полк мұражайы болып табылады. Қамал түрлі мәдени және әлеуметтік шараларға қызмет етеді. Қамалда Вестлайф, Том Джонс, A-HA, Green Day және Stereophonics сияқты әртістердің концерттері өтті, бұл шараларға 10 000-нан астам адам қатыса алады. 1960 және 1970 жылдары қамал әскери татуировкалар сериясының өтетін орны болды.

John, the fourth marquess, acquired the castle in 1900 on the death of his father, and the family estates and investments around the castle began to rapidly reduce in size. Cardiff had grown hugely in the previous century, its population increasing from 1,870 in 1800 to around 250,000 in 1900, but the coal trade began to diminish after 1918 and industry suffered during the depression of the 1920s. John only inherited a part of the Butes' Glamorgan estates, and in the first decades of the 20th century he sold off much of the remaining assets around Cardiff, including the coal mines, docks and railway companies, with the bulk of the land interests being finally sold off or nationalised in 1938. Further archaeological investigations were carried out into the Roman walls in 1922 and 1923, leading to Grant redesigning the northern Roman gatehouse. The second half of the castle stables were finally completed. During World War II, extensive tunnels within the medieval walls were used as air raid shelters, with eight different sections, able to hold up to 1,800 people in total, and the castle was also used to tether barrage balloons above the city. In 1947, John, the fifth marquess, inherited the castle on the death of his father and faced considerable death duties. He sold the very last of the Bute lands in Cardiff and gave the castle and the surrounding park to the city on behalf of the people of Cardiff; the family flag was taken down from the castle as part of the official hand over ceremony. The castle was protected as a grade I listed building and as a scheduled monument. The castle grounds are listed Grade I, jointly with Bute Park, on the Cadw/ICOMOS Register of Parks and Gardens of Special Historic Interest in Wales. Cardiff Castle is now run as a tourist attraction, and is one of the most popular sites in the city. The castle is not fully furnished, as the furniture and fittings in the castle were removed by the marquess in 1947 and subsequently disposed of; an extensive restoration has been carried out, however, of the fittings originally designed for the Clock Tower by Burges. The Royal Welsh College of Music and Drama, founded in 1949, was housed in the castle's main range for many years, but moved into the castle's former stables north of the castle in 1998. A new interpretation centre, which opened in 2008, was built alongside the South Gate at a cost of £6 million, and the castle also contains "Firing Line", the joint regimental museum of the 1st The Queen's Dragoon Guards and the Royal Welsh. The castle has been used for a range of cultural and social events. The castle has seen various musical performances, including by Westlife, Tom Jones, A HA, Green Day and the Stereophonics, with a capacity to accommodate over 10,000 people. During the 1960s and 1970s the castle was the setting for a sequence of military tattoos.