Америкалық арман: Ұлттық идеалдар мен өмір жолы

Кіріспе

Американың ұлттық идеологиясы – әр адамның еркіндігі мен сәттілікке жету мүмкіндігі бар, жақсы өмірге қол жеткізуге құқығы бар. Бұл тұжырымды 1931 жылы Ұлы депрессия кезінде Джеймс Траслоу Адамс танымал етті, және уақыт өте келе мағынасы өзгеріп отырды. Алғашқыда демократия, бостандық және теңдікке баса назар аударылса, кейінгі кезде материалдық игіліктерге қол жеткізу және әлеуметтік жағдайының жақсаруы басты орын алды. Адамс оны былай анықтады: «Өмірдің әркім үшін жақсырақ, бай және толыққанды болуы керек, әр адамның қабілетіне және жетістіктеріне сәйкес мүмкіндіктерге ие болуы керек». Бұл – жай ғана автомобильдер мен жоғары жалақы туралы арман емес, әрбір ер және әйелдің өзінің ішкі қабілеттеріне толыққанды жетуге және туған жері мен лауазымына қарамастан, өзгелер тарапынан танылуға мүмкіндік беретін әлеуметтік тәртіп туралы арман». Америка арманының негізгі қағидалары Тәуелсіздік декларациясынан бастау алады, онда «барлық адамдар тең құқықпен дүниеге келген» және «өмір сүруге, бостандыққа және бақытты іздеуге» құқылы екендігі айтылады. Конституцияның кіріспесінде де Конституцияның мақсаты – «өзімізге және келер ұрпаққа бостандықтың игіліктерін қамтамасыз ету» екендігі көрсетілген. Бұл өкілді демократия, құқықтар, бостандық және теңдік сияқты идеалдар жиынтығы болып табылады, онда бостандық – жеке бақ-береке мен табысқа жету мүмкіндігі, сондай-ақ қабілеті мен еңбегі арқылы әлеуметтік жағдайының жақсаруы ретінде түсіндіріледі. Бұл капиталистік қоғамда көптеген қиындықтар бар, бірақ формалды кедергілер аз. Зерттеулер көрсетіп тұрғандай, соңғы онжылдықтарда АҚШ-та әлеуметтік мобильділік төмендеп, табыстың теңсіздігі артқан. Әлеуметтік мобильділік АҚШ-та Еуропаның көптеген елдеріне қарағанда төмен, әсіресе Скандинавия елдерімен салыстырғанда. Дегенмен, көптеген американдықтар еуропалықтарға қарағанда өздерінің әлеуметтік мобильділікке ие екеніне сенеді. 2020 жылғы әлеуметтік мобильділік индексі бойынша АҚШ 27-орында тұр. 2020 жылғы сауалнамада американдық ересектердің 54% Америка арманына қол жеткізе алатынына сенсе, 28% сенбегенін білдірді. Қара және азиялық американдықтар, жастар ақ нәсілділерге, испандарға, американдықтар мен егде жастағыларға қарағанда оған көбірек күмәнданды. Әйелдер Америка арманына ерлерге қарағанда аз сенімді. Америка арманына сенім мен ұлттық наразылықтың деңгейі арасында кері байланыс бар. Басқалар жұмысшылар қозғалысы Америка арманының орындалуына және орта тапты құруға үлкен үлес қосатынын айтады, бірақ 2024 жылы американдық жұмысшылардың тек 10% кәсіподақ мүшесі болды, бұл көрсеткіш 1983 жылы 20% болған. Америка арманы американдық ерекшелікпен байланысты екендігі айтылады, және американдық құлдық, американдық түпкілікті халықтардың геноциді, Джим Кроу заңдары мен олардың салдары, сондай-ақ басқа да дискриминациялық зорлық-зомбылыққа байланысты көптеген американдықтардың бастан өткерген қиындықтарын ескермейді.

National ethos of the United States

The American Dream is the national ethos of the United States, that every person has the freedom and opportunity to succeed and attain a better life. The phrase was popularized by James Truslow Adams during the Great Depression in 1931, and has had different meanings over time. Originally, the emphasis was on democracy, liberty and equality, but more recently has been on achieving material wealth and upward mobility. Adams defined it as "that dream of a land in which life should be better and richer and fuller for everyone, with opportunity for each according to ability or achievement. [ ] It is not a dream of motor cars and high wages merely, but a dream of social order in which each man and each woman shall be able to attain to the fullest stature of which they are innately capable, and be recognized by others for what they are, regardless of the fortuitous circumstances of birth or position". The tenets of the American Dream originate from the Declaration of Independence, which states that "all men are created equal", and have an inalienable right to "life, liberty, and the pursuit of happiness". The Preamble to the Constitution states similarly that the Constitution's purpose is to, in part, "secure the Blessings of Liberty to ourselves and our Posterity". It is said to be a set of ideals including representative democracy, rights, liberty, and equality, in which freedom is interpreted as the opportunity for individual prosperity and success, as well as the chance for upward social mobility for each according to ability and achievement through hard work in a capitalist society with many challenges but few formal barriers. Evidence indicates that in recent decades social mobility in the United States has declined, and income inequality has risen. Social mobility is lower in the US than in many European countries, especially the Nordic countries. Despite this, many Americans are likely to believe they have a better chance of social mobility than Europeans do. The US ranked 27th in the 2020 Global Social Mobility Index. A 2020 poll found 54% of American adults thought the American Dream was attainable for them, while 28% thought it was not. Black and Asian Americans, and younger generations were less likely to believe this than whites, Hispanics, native Americans and older generations. Women are more skeptical of achieving the American Dream than men are. Belief in the American Dream is often inversely associated with rates of national disillusionment. Others have said that the labor movement is significant for delivering on the American Dream and building the middle class, yet in 2024 only 10% of American workers were members of a labor union, down from 20% in 1983. The American Dream has also been said to be tied to American exceptionalism, and does not acknowledge the hardships many Americans have faced in regards to American slavery, Native American genocide, Jim Crow laws and their legacies, as well as other examples of discriminatory violence.

Тарих

Американдық арманның мағынасы тарих барысында өзгеріп, үй мен жерге ие болу, әлеуметтік жағдайын жақсарту сияқты жеке құрамдастармен қатар, мәдени үстемдік пен дипломатияға бағытталған жаһандық көзқарасты да қамтиды.

18 ғасыр

Тарихи тұрғыдан алғанда, арман шекаралық өмірге байланысты отаршылдық мистикадан туындады. 1774 жылы Вирджинияның колониялық губернаторы, 4-ші Данмор графы Джон Мюррей атап өткендей, американдықтар "әрқашан алыстағы жерлер өздері орналасқан жерлерден жақсырақ болады деп ойлайды". Ол, "егер олар жұмаққа жетсе де, батысқа қарай жақсырақ жер бар екенін естісе, одан әрі жылжиды" деп қосты. Америка арманы идеясы үнемі дамып, өзгеріп отырады. 1776 жылдың 4 шілдесінде Тәуелсіздік декларациясына қол қойылғанда, елдің негізін қалаушылар бұл АҚШ-тағы үкімет пен қоғамның рөлін бекітеді деп сенді. Джим Калленнің атақты сөзі:

Содан бері Тәуелсіздік декларациясы американдық арманның туы болып табылады, оны әйелдер құқығын қорғаушылар, популистер, гомосексуалдар және бақытқа тек ұмтылу ғана емес, оған қол жеткізуге де болады деп сенген кез келген адам қайта-қайта желбіретеді. Ұлтты құрудың екінші тірегі болған АҚШ Конституциясы Декларацияның мифтік мәніне ие емес, бірақ оның барлық американдық армандардың негізі емес, тұғыры екенін түсіну үшін көп ойланбау керек. Оның ауқымы мен мәніне қарамастан, көптеген американдықтар ұлттық үкіметі армандарға тең мүмкіндік берген жағдайда заңды екеніне келіседі. Көптеген адамдар үкімет осы қызметті атқаратынына күмәнданады, бірақ оның осылай болуы керек дегенге күмәнданатындар аз.

19 ғасыр

Көптеген білімді немістер 1848 жылғы сәтсіз төңкерістен қашып келген соң, АҚШ-ты өздерінің отанынан саяси жағынан еркіндікке толы деп тапты, олардың үміттеріне шек қоятын иерархиялық және аристократиялық қоғам деп санаған елдерінен айқайшылықты болды. Олардың бірі былай деді:

Неміс эмигранты деспотизмнен, жеңілдіктерге ие таптар мен монополиялардан, төзімсіз салықтардан және сенім мен ар-ұждан мәселелеріндегі шектеулерден азат елге келеді. Әркім қалаған жеріне саяхаттап, қоныстануға құқылы. Паспорт талап етілмейді, полиция оның ісіне араласпайды немесе оның қозғалысын кедергілемейді. Адалдық және еңбекқорлық – мұнда құрметтің жалғыз көзі. Байлар кедейлермен тең дәрежеде тұрады; ғалым ең қарапайым жұмысшыдан жоғары емес; ешбір неміс кез келген мамандықпен айналысудан ұялғандыққа тиіс емес. [Америкада] байлық пен жылжымайтын мүлікке иелік, ең кедей азаматтың құқықтарынан аспайды. Сондай-ақ, халықтың физикалық және рухани күшін әлсірету үшін абырой, жеңілдіктерге ие таптар немесе тұрақты армиялар жоқ, сондай-ақ бекерге жұмыс істеп, қаржыны жейтін мемлекеттік қызметкерлердің көпшілігі де жоқ. Ең бастысы, онда «туғаннан берілген» деп аталатын құдайлық құқықты білдіретін билеушілер мен сыбайлас жемқор соттар жоқ. Мұндай елде адамның таланты, энергиясы және табандылығы монархияға қарағанда әлдеқайда көп мүмкіндіктерге ие. 1849 жылы Калифорнияда алтынның табылуы бір түндікте байлық іздеп келген жүз мың адамды әкелді, және аздағандары оны тапты. Осылай туды «Калифорния арманы» – жедел табысқа жету арманы. Тарихшы Х.У. Брэндс алтын іздеуден кейінгі жылдары Калифорния арманы бүкіл елге тарағанын атап өтті:

Ескі американдық арман – пуритандықтардың, Бенджамин Франклиннің «Кедей Ричардтың» арманы – жылдар бойы жылдан-жылға шағын байлықты жинауға қанағаттанған ерлер мен әйелдердің арманы еді. Жаңа арман – бір сәтте, батылдық пен сәттілік арқасында жеңіліп алатын жедел байлық арманы. Бұл алтын арман Саттерс Миллден кейін ғана американдықтардың санасының маңызды бөлігіне айналды. XVIII ғасыр американдықтарға байлықтың жаңа көздерін және саяхаттаудың жаңа жолдарын ұсынды. Иммиграция тарихын қарастырғанда, нәсілдік қатынас сияқты, гендерлік тәжірибелерді де ескеру маңызды. Экономикалық және саяси мақсаттар арасында жиі керішіліктер болады. АҚШ-тан тыс жаһандық шиеленістер мен оқиғаларды зерттеу өткенге қатысты кеңірек көзқарас пен перспектива қалыптастыруға көмектеседі. 1776 жылдан кейін АҚШ жаһандық байланыстардың бір бөлігіне айналып, маркетинг мүмкіндіктерін жақсартты. Бұл абзац американдық тарихындағы жаһандық интеграцияның күрделі қарым-қатынастарын көрсетеді: Осы күрделі трансұлттық желілердің өзі ғана емес. Жаһандық интеграциямен бірге жаһандық бәсекелестіктің өсуі кезінде ұлттық ерекшелікті нығайтуға жасалған әрекеттер де болды. Американдықтар осы қысымдарға ұшырап, ұлттық экономикалық тәуелсіздікке ұмтылу арқылы жауап берді, өйткені олар саяси және әлеуметтік тәуелсіздікті сақтағысы келді. Осылайша, жаһандық интеграцияның экономикалық қажеттіліктері мен ұлттық саяси пікірталастар мен экономикалық күн тәртібі арасында, мысалы, күшті өнеркәсіптік және қаржылық база арқылы ұлттық қауіпсіздікті арттыру арасында керішіліктер туды. Тарихшы Фредерик Джексон Тернер 1893 жылы американдық демократия мен американдық арман американдық шекара арқылы қалыптасқан шекаралық тезисті алға тартты. Ол осы процесті – «көшіп тұратын шекара сызығын» және оның процеске қатысушы пионерлерге тигізетін әсерін атап өтті. Ол сондай-ақ нәтижелерді атап өтті; әсіресе американдық демократия, теңгерімділік, жоғары мәдениетке қызығушылықтың болмауы және зорлық-зомбылықпен бірге негізгі нәтиже болды. «Америкалық демократия ешбір теоретик арманынан туылмады; ол Вирджинияға «Сьюзан Констант» арқылы, не Плимутқа «Мейфлауэр» арқылы жеткізілмеді. Ол американдық ормандардан пайда болды және әр жаңа шекараға жеткен сайын жаңа күш алды», - деді Тернер. Тернердің тезисі бойынша, американдық шекара американдықтарды еуропалық ойлаудан босатып, ескі, жұмыс істемейтін әдет-ғұрыптарды жойып, бостандықты орнатты. Шекараға тұрақты армиялар, қалыптасқан шіркеулер, аристократтар немесе дворяндар, сондай-ақ жердің көп бөлігін басқаратын және ауыр жалдау ақысын алатын жер иелерінің қажеті болмады. Шекаралық жерлерді тегін алуға болады. Тернер өзінің диссертациясын алғаш рет 1893 жылы Чикагодағы Американдық тарихи қауымдастығында «Америка тарихындағы шекараның маңызы» атты мақаласында жариялады. Ол тарихшылар мен зиялылардың арасында кең мақтауға ие болды. Тернер өзінің кеңейтілген тарих лекцияларында және келесі 25 жыл ішінде жарияланған бірқатар мақалаларында, бастапқы мақаласымен бірге «Америка тарихындағы шекара» деген атпен жариялады. Тернердің американдық мінезді қалыптастыруда шекараның маңыздылығына жасаған баса назар американдық тарихтың мыңдаған ғылыми еңбектеріндегі түсіндіруге әсер етті. Тернер 1932 жылы қайтыс болған кезде, АҚШ-тағы жетекші тарих факультеттерінің 60%-ы Тернерлік бағытта шекара тарихы курстарын оқытты.

The old American Dream was the dream of the Puritans, of Benjamin Franklin's "Poor Richard" of men and women content to accumulate their modest fortunes a little at a time, year by year by year. The new dream was the dream of instant wealth, won in a twinkling by audacity and good luck. [This] golden dream became a prominent part of the American psyche only after Sutter's Mill. During the 18th century provided Americans with new sources of wealth and looking for new ways of travel. When looking at immigration in history, it is important to consider the different experiences of gender as much as race. There are often times tensions between economic and political agendas. By studying the global tensions and events outside of the United States, helps to form a broader viewpoint and perspective of the past. After 1776, the United States became a part of the global connections improving marketing opportunities. This paragraph highlights the complex relationships between global integration within American history:These complicated transnational networks themselves are not the only story. Along with global integration went attempts to assert national distinctiveness amid growing global competition. Americans conceived of and responded to these pressures by striving to create national economic independence because they wanted to maintain political and social independence. Thus there was tension between the economic imperatives of global integration, and national political debates and economic agendas such as the enhancement of national security through a strong industrial and financial base. Historian Frederick Jackson Turner in 1893 advanced the frontier thesis, under which American democracy and the American Dream were formed by the American frontier. He stressed the process—the moving frontier line—and the impact it had on pioneers going through the process. He also stressed results; especially that American democracy was the primary result, along with egalitarianism, a lack of interest in high culture, and violence. "American democracy was born of no theorist's dream; it was not carried in the Susan Constant to Virginia, nor in the Mayflower to Plymouth. It came out of the American forest, and it gained new strength each time it touched a new frontier," said Turner. In Turner's thesis, the American frontier established liberty by releasing Americans from European mindsets and eroding old, dysfunctional customs. The frontier had no need for standing armies, established churches, aristocrats or nobles, nor for landed gentry who controlled most of the land and charged heavy rents. Frontier land was free for the taking. Turner first announced his thesis in a paper entitled "The Significance of the Frontier in American History", delivered to the American Historical Association in 1893 in Chicago. He won wide acclaim among historians and intellectuals. Turner elaborated on the theme in his advanced history lectures and in a series of essays published over the next 25 years, published along with his initial paper as The Frontier in American History. Turner's emphasis on the importance of the frontier in shaping American character influenced the interpretation found in thousands of scholarly histories. By the time Turner died in 1932, 60% of the leading history departments in the U. S. were teaching courses in frontier history along Turnerian lines.

Америкалық идеалдар

Көптеген американдық авторлар өз ойларын жеткізу үшін американдық идеалдарды өз шығармаларына тақырып немесе қайталап тұратын идея ретінде енгізді. Америка әдебиетінде барлық адам тең, АҚШ – мүмкіндіктер елі, тәуелсіздік құндылығы жоғары, американ арманына қол жеткізуге болады және кез келген адам қажырлы еңбек пен нығайып-бекемдеумен сәттілікке жете алады сияқты көптеген идеалдар кездеседі. Джон Уинтроп американдық ерекшелік деп аталатын осы ұғым туралы да жазған. Бұл идеология америкалықтар ұлт ретінде ерекше деп саналады деген ойды білдіреді.

Әдеби түсініктеме

Американдық арман американдық біртұтас өмір тәжірибесін қалыптастыруға көмектескенімен, оның күтулерді артық көтеруге кінәлі екені де айтылады. Кейбір сарапшылар теңдікке деген терең сенімге қарамастан, қазіргі американдық байлық құрылымы ұрпақтар арасындағы нәсілдік және әлеуметтік теңсіздікті сақтап қалатынын атап көрсетті. Бір әлеуметтанушының пікірінше, артықшылық пен кемшілік әрқашан жеке жетістіктермен немесе сәтсіздіктермен байланысты бола бермейді, көбінесе әлеуметтік топтағы бұрынғы орнымен байланысты болады. Джон Стейнбектің "Егеуқырлар мен адамдар" кітабында американдық арман басты тақырып болып табылады. Екі дос, Джордж пен Ленни өздеріне тиесілі жер, ранчо армандап, "жердің берекесінен" өмір сүріп, жақсырақ өмірді баюды қалайды. Бірақ кітаптың соңында американдық арманды барлығының орындауы мүмкін емес екені, тек шамалы ғана адамдарға қол жеткізілетіні көрсетіледі. Көптеген адамдар бай болу мүмкіндігін арттыру үшін американдық арманды қуады. Кейбіреулер технологиялық прогресс, инфрақұрылым мен ақпараттың қолжетімділігі, үкіметтік реттеулер, экономиканың жағдайы және американдық демографияның мәдени құндылықтарының өзгеруі американдық арманға жетудің оңайлығын өзгертеді деп санайды. 1949 жылы Артур Миллер "Сатушының өлімі" пьесасында американдық арманның нәтижесіз ізденіс екенін жазды. Сол сияқты, 1971 жылы Хантер С. Томпсон "Лас-Вегастағы қорқыныш пен жеккөрініш: Американдық арманның жүрегіне жасалған қатал саяхат" еңбегінде осы тұжырымның қараңғы, психоделикалық бейнесін көрсетті – ол тек ысыраппен толы поп-мәдениет арқылы сәтті бейнеленген. Хьюберт Селбидің "Арман үшін реквием" романы американдық жетістікке ұмтылуды, оның басты кейіпкерлерінің тағдырымен байланыстырып, құлқырап, қауіптіге айналған жағдайды зерттейді. Джордж Карлин әйгілі түрде: "Бұл американдық арман деп аталады, себебі оған сену үшін ұйықтауың керек" деген әзілді айтқан. Карлин "барлық маңызды шешімдерді қабылдайтын және жағдайды бақылайтын ірі, бай бизнес мүдделері" жеке таңдаудан гөрі күштірек әсер ететінін көрсетті. Өмір жақсарады, егер ережелерді сақтап, тырыссақ, прогресс сөзсіз болады және материалдық жақсылық қамтамасыз етіледі деген американдық арман идеясы қатал және ащы шындыққа ұшырады. Біз енді американдық арманның жалған екенін білеміз. Біздің бәріміз құрбандыққа шалынамыз. Корпоративтік зәбірдің вирусы – тек корпоративтік пайда маңызды деген бұрмаланған сенім – жұмыстарды аутсорсингке беруге, мектептердің бюджетін кесуге, кітапханаларды жабуға және қоғамды ипотека мен жұмыссыздықпен мазалауға алып келді. Американдық арман және оған деген кейде қараңғы реакция американдық кинода ұзақ жылдар бойы маңызды тақырып болып келді. 1960-1970 жылдардағы көптеген контрмәдениет фильмдері американдық арманға ұмтылуды қынжырлап көрсетті. Мысалы, Денис Хоппер режиссерлік еткен "Easy Rider" (1969) фильмінде кейіпкерлер "нағыз Американы" іздеп, хиппилер қозғалысы, есірткі қолдану және қауымдық өмір салтымен байланысты діни саяхатқа шығады.

The American Dream has been credited with helping to build a cohesive American experience, but has also been blamed for inflated expectations. Some commentators have noted that despite deep seated belief in the egalitarian American Dream, the modern American wealth structure still perpetuates racial and class inequalities between generations. One sociologist notes that advantage and disadvantage are not always connected to individual successes or failures, but often to prior position in a social group. The American Dream is a main theme in the book by John Steinbeck, Of Mice and Men. The two friends George and Lennie dream of their own piece of land with a ranch, so they can "live off the fatta the lan'" and just enjoy a better life. The book later shows that not everyone can achieve the American Dream, although it is possible to achieve for a few. A lot of people follow the American Dream to achieve a greater chance of becoming rich. Some posit that the ease of achieving the American Dream changes with technological advances, availability of infrastructure and information, government regulations, state of the economy, and with the evolving cultural values of American demographics. In 1949, Arthur Miller wrote Death of a Salesman, in which the American Dream is a fruitless pursuit. Similarly, in 1971 Hunter S. Thompson depicted in Fear and Loathing in Las Vegas: A Savage Journey Into the Heart of the American Dream a dark psychedelic reflection of the concept—successfully illustrated only in wasted pop culture excess. The novel Requiem for a Dream by Hubert Selby Jr. is an exploration of the pursuit of American success as it turns delirious and lethal, told through the ensuing tailspin of its main characters. George Carlin famously wrote the joke "it's called the American dream because you have to be asleep to believe it". Carlin pointed to "the big wealthy business interests that control things and make all the important decisions" as having a greater influence than an individual's choice. The vaunted American dream, the idea that life will get better, that progress is inevitable if we obey the rules and work hard, that material prosperity is assured, has been replaced by a hard and bitter truth. The American dream, we now know, is a lie. We will all be sacrificed. The virus of corporate abuse—the perverted belief that only corporate profit matters—has spread to outsource our jobs, cut the budgets of our schools, close our libraries, and plague our communities with foreclosures and unemployment. The American Dream, and the sometimes dark response to it, has been a long standing theme in American film. Many counterculture films of the 1960s and 1970s ridiculed the traditional quest for the American Dream. For example, Easy Rider (1969), directed by Dennis Hopper, shows the characters making a pilgrimage in search of "the true America" in terms of the hippie movement, drug use, and communal lifestyles.

Саяси басшылар

Ғалымдар америкалық арман тақырыбын көптеген саяси көшбасшылардың мансабында зерттеді, оның ішінде Генри Киссинджер, Хиллари Клинтон, Бенджамин Франклин және Авраам Линкольн. Бұл тақырып көптеген жергілікті басшыларға да қолданылды, мысалы, 1795–1871 жылдары өмір сүрген техано басшысы Хосе Антонио Наварро, ол Коахуила и Техас, Техас Республикасы және Техас штатының заң шығарушы органдарында қызмет еткен. 2006 жылы АҚШ сенаторы Барак Обама «Үміттің батылдығы: Американдық арманды қайтару туралы ойлар» атты естелік жазды. Осы естелікте жас қара нәсілді адамның американдық арманды түсіндіруі оның штаты және ұлттық деңгейдегі беделін қалыптастыруға көмектесті. 2008 және 2012 жылғы сайлауларда арманның нақты мағынасы шағын партиялық саяси мәселеге айналды. Саяси қақтығыстар, белгілі бір дәрежеде, барлық тараптардың американдық арман көптеген қиындықтар мен келіспеушіліктерді шешеді деген ортақ сенімімен азайтылды.

Қоғамдық пікір

Бүгінгі этика американдықтарға еңбек ету арқылы өркендеуге мүмкіндік береді. Арманға сәйкес, бұл балалардың өсіп, жақсы білім алып, жасанды кедергілерсіз мансап құруына мүмкіндік беруді қамтиды. Бұл – адамдардың сынып, дін, нәсіл немесе ұлттық белгісіне байланысты бұрынғы шектеулерсіз жеке таңдау жасау мүмкіндігі. Америка Құрама Штаттарына көшіп келгендер өз тілдерінде этникалық газеттерді қолдады; редакторлар әдетте американдық арманды насихаттады. Лоренс Сэмюэл былай дейді:

Жұмысшы және орта таптың көптеген өкілдері үшін жоғары көтерілу американдық арманның өзегі мен жаны болды, өзінің және балаларының жағдайын «жақсарту» перспективасы – осы елдің мәні. «Қажырлы еңбек ет, аздап жинақтап, балаларды колледжге жібер, олар сенен жақсырақ бітіріп, жылы климатқа қуана-қуана зейнеткерлікке шығсын» деген сценарий бізге берілген. Джонсон ата-аналармен сұхбаттасқанда, американдық арман балалардың мүмкіндіктерін арттырудың кілтті факторы екенін айтты: «Сұхбат деректерінің ең маңызды ерекшелігі – ата-аналар, олардың әлеуметтік жағдайына қарамастан, балаларының, әсіресе өз балаларының болашағын түсіну үшін американдық арманға үлкен сенеді». Ранк және авторлар былай деп мәлімдейді: «Америкалықтардың үміті мен оптимизмі тек олардың өмірлеріне ғана емес, сонымен қатар балаларының өміріне де қатысты. Америкалық арманның негізгі аспектісі – әрқашан келесі ұрпақтың бұрынғыдан жақсы болуы керек деген күту». Хансон мен Зогби (2010) 1980 жылдардан бері американдықтар үшін осы ұғымның мағынасын және оның болашағына деген үміттерін зерттеген көптеген қоғамдық пікір сауалнамалары туралы хабарлады. Бұл сауалнамаларда американдықтардың көпшілігі өз отбасы үшін американдық арман материалдық игіліктерден гөрі рухани бақыт туралы екенін үнемі айтады. Көпшілік алға жылжу үшін қажырлы еңбек етудің ең маңызды факторы екенін мәлімдейді. Алайда, көбінесе еңбекқорлық пен табандылық табысқа кепілдік бермейді деп айтылды. 2010 жылы американдықтардың көпшілігі арманға әділ жолмен қол жеткізу болашақ ұрпақ үшін күрделенеді деп болжады. Олар жұмысшы табының алға жылжуына деген үміттерін күшейтті, ал кедейлер мен жаңадан келгендер үшін мүмкіндіктер арта түсті. Сонымен қатар, көпшілігі аз ұлт өкілдеріне алға жылдамдауға көмектесу үшін арнайы бағдарламаларды қолдады. Американдықтардың көпшілігі колледж білімін американдық арманға жетудің кілті деп санайды. Кейбір сарапшылар студенттік несиелердің қарыздық дағдарысының күшеюі және жақсы жұмыс орындарының жетіспеушілігі осы кілтті әлсіретуі мүмкін деп ескертеді. Бұл ой «Америкалық арманның құлдырауы» атты деректі фильмде көрсетілді, онда американдық арманның тарихи бастауынан бастап қазіргі түсінігіне дейін егжей-тегжейлі баяндалады. 2020 жылы жүргізілген сауалнамада американдық ересектердің 54%-ы американдық арманға қол жеткізуге болады деп ойлады, 28%-ы жоқ деп сенді, ал 9%-ы американдық арман идеясын мүлдем қабылдамады. Жас ұрпақтарға қарағанда бұған сену мүмкіндігі төмен, ал афроамерикандықтар мен азиялық американдықтар ақ, испаниялық және американдықтармен салыстырғанда азырақ. 2013 жылы жарияланған зерттеулер көрсеткендей, АҚШ Ұлыбритания және Испаниямен қатар, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) 13 бай демократиялық елдерінің ішінде ең төмен экономикалық ұтқырлықты қамтамасыз етеді. Бұрынғы зерттеулер көрсеткендей, АҚШ-та орташа деңгейде кәсіби ұтқырлық бар, ал салыстырмалы қоғамдарға қарағанда табыс ұтқырлығы төмен. Джо Бланден және авторлар былай деп хабарлайды: «АҚШ-ты «мүмкіндіктер елі» деп санау идеясы әлі де жалғасуда, бірақ бұл дұрыс емес сияқты». Бұл зерттеулерге сәйкес, «халықаралық стандарттар бойынша, АҚШ-та ұрпақтар аралық ұтқырлық деңгейі ерекше төмен: ата-анамыздың табысы ересек күніміздегі табысымызды күшті болжайды. Америка Құрама Штаттарындағы ұрпақтар аралық ұтқырлық Франция, Германия, Швеция, Канада, Финляндия, Норвегия және Данияға қарағанда төмен. 2006 жылғы зерттеулер көрсеткендей, салыстырмалы бағалаулар бар табысы жоғары елдердің ішінде тек Ұлыбританияда ғана АҚШ-тан төмен ұтқырлық деңгейі бар». Экономист Изабел Саухилл «бұл Американы мүмкіндіктер елі деп санауға кедергі келтіреді» деген қорытындыға келді. Дэвид Фрумнан бастап Ричард Г. Уилкинсонға дейінгі бірнеше қоғам қайраткерлері мен сарапшылар американдық арман ЭЫДҰ-да әлеуметтік ұтқырлық деңгейі ең жоғары деп саналатын Данияда жақсырақ жүзеге асырылатынын айтты. АҚШ-та әкенің табысының 50%-ын ұлы мұра етеді. Ал Норвегия мен Канадада бұл көрсеткіш 20%-дан төмен. Сонымен қатар, АҚШ-та төменгі 20%-да өскен балалардың 8%-ы ересекте жоғары 20%-ға көтерілді, ал Данияда бұл көрсеткіш екі есеге жуық 15%-қа жетеді. 2015 жылы экономист Джозеф Стиглиц «біз американдық арманды скандинавиялық арман деп атауымыз керек пе?» деді. 2023 жылы Боккони университетінің, Роквул қорының және Стокгольм университетінің ғалымдары жазған мақалада «АҚШ-тағы ұрпақтар аралық кедейлік Дания мен Германиядағыдан төрт есе күшті, ал Австралия мен Ұлыбританиядағыдан екі есе күшті» екені және кедейлікте өскен американдық баланың «жас ересек кезінде кедейлікке ұшырау ықтималдығы ересектерге қарағанда 43 пайызға жоғары» екені анықталды, бұл бес елдің ішінде ең жоғары көрсеткіш және екінші ең жоғары көрсеткіштен 20 пайызға асып түседі. Зерттеушілер «кедейліктің жалғасуы салық ставкаларымен және олар «әлеуметтік қорғау әсері» деп атаған нәрсемен байланысты, оны әлеуметтік желі ретінде қарастыруға болады» және «АҚШ либералдық және қалдық әлеуметтік мемлекеттің архетипі болып табылады, жоғары білім мен жұмысқа қатынаудың қабаттасқандығы, жоғары білімге жоғары табыс әкелуі және ересектердегі тәуекелдерге қарсы әлеуметтік мемлекеттің салыстырмалы түрде әлсіздігі» және «балалық шақтағы кедейлікке ұшырау АҚШ-та ерекше күшті» екенін анықтады. 2017 жылғы зерттеуде Ұлыбритания, Канада және Дания әлеуметтік ұтқырлыққа көбірек мүмкіндік беретіні айтылды. Федералдық резервтік банктың Чикаго филиалының мәліметі бойынша, афроамерикандық отбасылар төменнен жоғарыға және жоғарыдан төменге ұтқырлық тұрғысынан ақ отбасыларға қарағанда кемтар, ал ұлттық деңгейде 1980 жылдан бері әлеуметтік ұтқырлық төмендеген сияқты. 2014 жылғы мақалада әлеуметтік ұтқырлық географиялық тұрғыдан да кеңінен өзгеруі мүмкін екені көрсетілді, Оңтүстік-Шығыс және төменгі Орта Шығыс штаттары төменгі көрсеткіштерді көрсетті. АҚШ-та үй иелігі уәде етілген өркендеуге қол жеткізудің белгісі ретінде жиі қолданылады; үй иелігі орта тапты кедейлерден бөлетін мәртебе символы болды. Кейде американдық арман спорттағы табыспен немесе жұмысшы табының иммигранттарының американдық өмір салтына қосылуымен байланысты. 2020 жылғы American Journal of Political Science журналындағы зерттеуге сәйкес, табыс теңсіздігі артқан сайын американдықтар американдық арманның қол жетімділігіне сенуі азаяды. Осы журналдағы 2022 жылғы зерттеуде «кедейліктен байлыққа» аңызға айналған оқиғаларға көңіл бөлу американдықтардың жоғары ұтқырлыққа сенуіне ықпал ететіні анықталды. 2023 жылы Бостон қаласындағы Populace атты ұйым жүргізген жеке пікір сауалнамасына сәйкес, американдық арман атақтың және байлықтың мәнінен жеке факторларға, мысалы, зейнеткерлікке қауіпсіздікке, қаржылық тәуелсіздікке, бала тууға және жұмысында өзін-өзі жүзеге асыруға қарай өзгерді.

For many in both the working class and the middle class, upward mobility has served as the heart and soul of the American Dream, the prospect of "betterment" and to "improve one's lot" for oneself and one's children much of what this country is all about. "Work hard, save a little, send the kids to college so they can do better than you did, and retire happily to a warmer climate" has been the script we have all been handed. A key element of the American Dream is promoting opportunity for one's children, Johnson interviewing parents says, "This was one of the most salient features of the interview data: parents—regardless of background—relied heavily on the American Dream to understand the possibilities for children, especially their own children". Rank et al. argue, "The hopes and optimism that Americans possess pertain not only to their own lives, but to their children's lives as well. A fundamental aspect of the American Dream has always been the expectation that the next generation should do better than the previous generation." Hanson and Zogby (2010) report on numerous public opinion polls that since the 1980s have explored the meaning of the concept for Americans, and their expectations for its future. In these polls, a majority of Americans consistently reported that for their family, the American Dream is more about spiritual happiness than material goods. Majorities state that working hard is the most important element for getting ahead. However, an increasing minority stated that hard work and determination does not guarantee success. In 2010, most Americans predicted that achieving the Dream with fair means would become increasingly difficult for future generations. They were increasingly pessimistic about the opportunity for the working class to get ahead; on the other hand, they were increasingly optimistic about the opportunities available to poor people and to new immigrants. Furthermore, most supported programs to make special efforts to help minorities get ahead. Most Americans perceive a college education as the ticket to the American Dream. Some recent observers warn that soaring student loan debt crisis and shortages of good jobs may undermine this ticket. The point was illustrated in The Fallen American Dream, a documentary film that details the concept of the American Dream from its historical origins to its current perception. A 2020 poll found 54% of American adults thought the American Dream was attainable for them, 28% believed it was not, and 9% rejected the idea of the American Dream entirely. Younger generations were less likely to believe this than their older counterparts, and black and Asian Americans less likely than whites, Hispanics and native Americans.|left]]Research published in 2013 shows that the U. S. provides, alongside the United Kingdom and Spain, the least economic mobility of any of 13 rich democratic countries in the Organisation for Economic Co operation and Development (OECD). Prior research suggested that the United States shows roughly average levels of occupational upward mobility and shows lower rates of income mobility than comparable societies. Jo Blanden et al. report, "the idea of the U. S. as 'the land of opportunity' persists; and clearly seems misplaced." According to these studies, "by international standards, the United States has an unusually low level of intergenerational mobility: our parents' income is highly predictive of our incomes as adults. Intergenerational mobility in the United States is lower than in France, Germany, Sweden, Canada, Finland, Norway and Denmark. Research in 2006 found that among high income countries for which comparable estimates are available, only the United Kingdom had a lower rate of mobility than the United States." Economist Isabel Sawhill concluded that "this challenges the notion of America as the land of opportunity". Several public figures and commentators, from David Frum to Richard G. Wilkinson, have said that the American Dream is better realized in Denmark, which is ranked as having the highest social mobility in the OECD. In the U. S., 50% of a father's income position is inherited by his son. In contrast, the amount in Norway or Canada is less than 20%. Moreover, in the U. S. 8% of children raised in the bottom 20% of the climbed to the top 20% as adult, while the figure in Denmark is nearly double at 15%. In 2015, economist Joseph Stiglitz stated, "Maybe we should be calling the American Dream the Scandinavian Dream." A 2023 paper written by academics at Bocconi University, the Rockwool Foundation, and Stockholm University found that "Intergenerational poverty in the U. S. is four times stronger than in Denmark and Germany, and twice as strong as in Australia and the UK," and that an American child who grows up in poverty has "a 43 percentage point higher mean poverty exposure during early adulthood (relative to an adult with no child poverty exposure)," the highest of the five countries and exceeding the next highest by over 20 percentage points. The researchers found that "the persistence of poverty is strongly connected to tax rates and what they call transfer insurance effects, which can be considered as akin to a social safety net," and that the "U. S. is the archetype of a liberal and residualist welfare state, featuring stratified access to higher education and employment, strong earnings returns to higher education, and a comparatively weak welfare state to insure against risks in adulthood," as well as that "exposure to childhood poverty is particularly severe in the US." A 2017 study stated that the UK, Canada, and Denmark all offered a greater chance of social mobility. Black families were stated to be disadvantaged relative to white families when it comes to both upward mobility from the bottom and downward mobility from the top according to the Federal Reserve Bank of Chicago, with social mobility nationwide appearing to have declined since 1980. Social mobility can also vary widely geographically according to a 2014 paper, with the Southeast and lower East North Central states ranking near the bottom. In the United States, home ownership is sometimes used as a proxy for achieving the promised prosperity; home ownership has been a status symbol separating the middle classes from the poor. Sometimes the American Dream is identified with success in sports or how working class immigrants seek to join the American way of life. According to a 2020 American Journal of Political Science study, Americans become less likely to believe in the attainability of the American dream as income inequality increases. A 2022 study in the same journal found that exposure to "rags to riches" narratives in entertainment make Americans more likely to believe in upward mobility. According to a 2023 private opinion survey of American people by a Boston based organization, Populace, the American Dream has shifted its narrative from fame and wealth to personal factors such as secure retirement, financial independence, parenthood and finding fulfillment in their work.

Әлемнің басқа бөліктері

Розенбергтің айтуынша, "Америкалық арман" жоғарғы мобильділік мағынасында 1890 жылдардан бері американдық миссионерлер мен бизнесмендердің арманды таратуға тырысуымен басқа елдерге жүйелі түрде таратылды. Американың бизнес, діни миссионерлер, қайырымдылық қоры, Голливуд, кәсіби одақтар және АҚШ үкіметтік мекемелері өздерінің миссиясын шетелдік элиталарға қызмет етуде емес, әлем халқына демократиялық жолмен жетуде деп санайды: "Олар жаппай өндіріс, жаппай маркетинг және технологиялық жетістіктерді ағартушылық демократиялық рухпен байланыстырды. Ол тарихшы Дэниел Бурстин кейінірек "нәрселер демократиясы" деп атаған американдық арманның пайда болуы Мальтус болжаған тапшылық пен Маркс болжаған таптық қақтығысты жоққа шығаратынын айтады. Бұл, оның айтуынша, "жаһандық әлеуметтік прогресске қатысты көрініс" болды. Розенберг Америка арманының шетелдегі нұсқасын "либералды дамушылдық" деп атайды және бес маңызды құрамдас бөлігін анықтады: (1) басқа елдердің Американың даму тәжірибесін қайталай алуы және қайталауы керек деген сенім; (2) жекеменшік еркін кәсіпкерлікке сенім; (3) сауда мен инвестицияға еркін немесе ашық қолжетімділікті қолдау; (4) ақпарат пен мәдениеттің еркін ағынын ілгерілету; және (5) жекеменшік кәсіпкерлікті қорғау және халықаралық экономикалық және мәдени алмасуға Американың қатысуын ынталандыру және реттеу үшін [АҚШ] үкіметтік іс-қимылдарының артуы. Knights және McCabe американдық менеджмент гурулары идеяларды экспорттауда алда болуға тырысты деп мәлімдеді: "ХХ ғасырдың екінші жартысына қарай олар шынымен жаһандық болды және олар арқылы американдық арман кеңесшілер мен ғалымдардың жаяу әскері арқылы кітаптар мен бейнематериалдардың артиллериясымен қолдау көрсетіліп, қайта жаңартылып, сатылуда".

Германия мен Италия

Рейнер Поммериннің айтуынша, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Батыс Германияда "ең басты қозғаушы күш – жақсы өмірге деген құштарлық болды, ол шамалы айырмамен америкалық арманмен бірдей болды, және ол неміс арманына айналды". Кассамагнаги 1945 жылдан кейін Италиядағы әйелдер үшін американдық өмір туралы фильмдер мен журналдардағы әңгімелер америкалық арманды ұсынды деп санайды. Нью-Йорк қаласы әр түрлі арман мен тілектердің орындалуы мүмкін болатын бір түпкірлі утопия ретінде көрінді. Италиялық әйелдер патриархалдық қоғамдағы екінші дәрежелі мәртебеден құтылудың үлгісін сол арманда көрді.

Ұлыбритания

Америкалық арман 1980 жылдарға дейін көп әсер етпеді. 1980 жылдары Ұлыбританияның премьер-министрі Маргарет Тэтчер тұрғын үйді жалға алушыларға сату арқылы осыған ұқсас арманды құруға ұмтылды. Оның Консервативтік партиясы көбірек үй иелігін қалады: "Өзіміздің үйлеріміз: Көптеген адамдар үшін меншік ең алдымен өз үйіне ие болуды білдіреді. Біз уақыт өте келе қолданыстағы заңнаманы арзан үйлерді алғаш рет сатып алушыларға көмектесетін нақты гранттар схемасымен жақсартуды жоспарлап отырмыз". Гейст бұл Тэтчердің Америкалық арманға деген көзқарасы дейді. Найтс және Маккейб "Америкалық арманның көрінісі және нығаюы – Маргарет Тэтчердің мақтаған және 'кәсіпкерлік' мәдениетімен бейнеленген жекелей даралыққа баса назар аудару болды" деп мәлімдейді.

Ресей

1991 жылы Кеңес Одағында коммунизм құлағаннан бері американдық арман ресейліктерді қызықтырып келеді. Коммунизмнен кейінгі алғашқы көшбасшы Борис Ельцин «американдық жолды» қабылдап, Гарвард университетінің еркін нарық экономистері Джеффри Сакс пен Роберт Эллисонмен бірлесіп, 1990-шы жылдары Ресейге экономикалық шок терапиясын жүргізді. Жаңадан тәуелсіз болған ресейлік БАҚ Американы идеалдандырып, экономикаға шок терапиясын қолдады. 2008 жылы Ресей президенті Дмитрий Медведев Ресейдің 142 миллион халқының 77 пайызы пәтерлерде «тығырықтап» тұрғанына қайғы білдірді. 2010 жылы оның әкімшілігі кең ауқымды үй иелену жоспарын жариялады: «Орыс арманы дейміз», - деді Александр Брейверман, Тұрғын үй құрылысын дамытуды қолдау жөніндегі федералдық қор директоры. 2010 жылы Ресей премьер-министрі Владимир Путин елдегі өте төмен туу көрсеткішіне алаңдап, үй иелену ресейліктерді «көбірек бала тууға» шабыттандырады деп үміттенедінін айтты.

Қытай

Қытай арманы – Қытай Халық Республикасындағы идеалдар жиынтығын көрсетеді. Оны журналистер, үкімет шенеуніктері және белсенділер қытай қоғамында жеке адамның өзін-өзі жетілдіруге ұмтылысын сипаттау үшін пайдаланады. Бұл тіркес бұрын батыстық журналистер мен ғалымдар тарапынан қолданылғанмен, Хэ бұл терминді Пегги Лю мен JUCCCE экологиялық коммерциялық емес ұйымының «Қытай арманы» жобасына жатқызады, ол Қытай арманын тұрақты даму ретінде анықтайды. Қытай арманы тұжырымы Америка арманы тұжырымымен өте ұқсас. Ол кәсіпкерлікке баса назар береді және реформадан кейінгі Қытайда өз күшімен жетіскен ерлер мен әйелдердің буынын мақтан тұтады, мысалы, қалалық орталықтарға көшіп, тұрмыс деңгейін және әлеуметтік өмірін жақсартқан ауылдық көшпенділер. Қытай арманы – әлеуметтік өзгерістер мен экономикалық прогресс кезеңіндегі қытай халқының ұжымдық санасы. Бұл идеяны Қытай Коммунистік партиясының Бас хатшысы Си Цзиньпин 2012 жылдың 29 қарашасында алға тартқан. Үкімет инновациялар мен технологияларды дамыту арқылы Қытайдың халықаралық беделін арттырып, елді жаңартуды көздеді. Осы тұрғыдан алғанда, Қытай арманы, Америка арманы сияқты, ұлттық тұжырым болып табылады және қытай ерекшелігіне қатысты көзқарас ұсынады. 2019 жылы Элен Браун жазғандай, қытай отбасыларының 90% астам бөлігі өз үйлеріне ие, бұл елді әлемдегі ең жоғары үй иелігі деңгейіне ие етеді.