Кіріспе
1955 жылғы 18 шілдеде Швейцарияның Женева қаласында өткен Суық соғыс кезеңіндегі кездесу 1955 жылғы Женева саммиті – Швейцарияның Женева қаласында өткен Суық соғыс кезеңіндегі кездесу. 1955 жылдың 18 шілдесінде «Үлкен төрттік» кездесті: АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр, Ұлыбритания премьер-министрі Энтони Иден, КСРО премьер-министрі Николай А. Булганин және Франция премьер-министрі Эдгар Форе. Оларды төрт үлкен державаның сыртқы істер министрлері (олар Сыртқы істер министрлері кеңесінің де мүшелері болды): Джон Фостер Даллес, Гарольд Макмиллан, Вячеслав Молотов және Антуан Пине ертіп жүрді. Сонымен қатар, КСРО-ның де-факто басшысы Никита Хрущев қатысты. Бұл он жыл бұрын өткен Потсдам конференциясынан бергі алғашқы мұндай кездесу болды. Мақсаты – әлемдік бейбітшілік талқылауын бастау үшін әлемнің көшбасшыларын біріктіру еді. Бұл талқылаулар түрлі бағыттармен (қару-жарақ келіссөздері, сауда кедергілері, дипломатия, ядролық соғыс және т.б.) жүргізілді, бірақ оларға әлемдік қауіпсіздікті арттыру жөніндегі ортақ мақсат әсер етті. Халықаралық қауымдастық құру – әлемдік шиеленісті азайту және сенімсіздікті жеңілдету жолы ретінде ұсынылды. Бұл қауымдастық саудаға кедергісіз қол жеткізу және ортақ мүдделерге негізделген біртұтас әлемнің маңызды негізін құрайтын еді, бұл дипломатияны дамытуға көмектесер еді. Бұл саммит халықаралық қатынастар мен ынтымақтастық мәселелері бойынша одан әрі талқылауға мүмкіндік берді, сондай-ақ SALT I және 1973 жылғы Вашингтон саммиті сияқты маңызды шараларға жол ашты. Шығыс-Батыс сауда келісімдері, тарифтер, қарулану жарысы, халықаралық қауіпсіздік және қарусыздану саясаты мәселелері де белгілі бір дәрежеде қарастырылды. Бұл саясаттың мақсаты – елдердің қауіпті қару-жарақтарды жинақтауына жол бермей, соңында жаппай қырып-жою қаруларының толық қарусыздануына жеткізу еді. Күтпеген нәрсе – американдық саяси кеңесшілердің конференциядағы мақсаттарының бірі – кеңестік тарапқа нақты уәделер мен кепілдіктер бермеу болды. Өткенде кеңестік басшылар американдық ұсыныстарды шын жүректен берілген уәделер деп қате түсініп, осылайша жарысқа соқтырған болатын. Бұл кездесу осы сияқты алғашқы кездесу болғандықтан, біртұтастықтың тұқымын себу қажет еді, басқа ештеңе емес. Шығыс-Батыс сауда келісімдері мәселесін өте сақтықпен талқылау қажет болды. Бұрынғы Шығыс-Батыс сауда келісімдері туралы келіссөздер дипломатиялық емес еді. Мұндай келісімдер әрқашан да пікірталас пен қызу дебаттарға себеп болған. Ұлыбритания да, АҚШ та стратегиялық артықшылықтар болмаса, өздерінің сауда аймақтарын бөлісуге дайын емес еді. Елдер тұйыққа тіреліп қалды, өйткені ешкім де бүкіл әлемдік қауымдастықтың игілігі үшін келісімге келуге дайын болған жоқ. Бейбітшілік келіссөздеріндегі қиындық – әр ел бейбітшіліктің маңыздылығы мен пайдасын түсінгенімен, мұндай келіссөздердің табысқа жетуіне жеткілікті өзара сенім болмайды. Женевадағы келіссөздер мұзды ерітіп, елдерге әлемдік еркін сауданың артықшылықтарын көрсетті. Сонымен қатар, кездесулер мен әңгімелер арқылы көшбасшылар қарым-қатынас орнатып, бейбітшілік пен ынтымақтастыққа толы болашаққа үмітпен қарады.
The Geneva Summit of 1955 was a Cold War era meeting in Geneva, Switzerland. Held on July 18, 1955, it was a meeting of "The Big Four": President Dwight D. Eisenhower of the United States, Prime Minister Anthony Eden of Britain, Premier Nikolai A. Bulganin of the Soviet Union, and Prime Minister Edgar Faure of France. They were accompanied by the foreign ministers of the four powers (who were also members of the Council of Foreign Ministers): John Foster Dulles, Harold Macmillan, Vyacheslav Molotov, and Antoine Pinay. Also in attendance was Nikita Khrushchev, de facto leader of the Soviet Union. This was the first such meeting since the Potsdam conference ten years earlier. The purpose was to bring together world leaders to begin discussions on peace. Although those discussions led down many different roads (arms negotiations, trade barriers, diplomacy, nuclear warfare, etc. ), the talks were influenced by the common goal for increased global security. The creation of an international community was introduced as a way to help relieve global tensions and mistrust. This community would form the critical foundation of a unified world in which minimal barriers to trade and common interests would serve to engender diplomacy. This Summit paved the way for further discussion regarding international relations and cooperation, preceding other significant summits such as SALT I and the Washington Summit of 1973. Topics such as East West trade agreements, tariffs, the arms race, international security and disarmament policy were all addressed to some extent. The intent of this policy was to prevent nations from stockpiling dangerous weapons, and eventually lead to the disarmament of all weapons of mass destruction. Surprisingly, one goal that American political advisers had for the conference was to not make any specific promises or guarantees to the Soviets. In the past, Soviet leaders had later misinterpreted American suggestions as whole hearted promises, which could serve to bring more division instead of unity. Since this meeting was the first of its kind, the seeds of unification needed to be planted, nothing else. The issue of East West trade agreements was one that needed to be discussed very delicately. All previous East West trade agreement talks had been anything but diplomatic. In the past, trade agreements had always been an occasion for discourse and heated arguments. Neither the UK nor the U. S. was willing to share control of their trading spheres unless there were obvious strategic advantages of doing so. Nations were at a standstill because no one was willing to compromise for the good of the worldwide community. The problem with peace talks is that although each nation knows the importance and benefits of peace, there is never enough mutual trust to ensure the success of such talks. The talks in Geneva helped break the ice and introduce nations to the benefits of global free trade. Also, simply by meeting and talking, the leaders were able to develop relationships and have an optimistic outlook on a peaceful and cooperative future.
Салқын соғыс және Женева
Суық соғыс Женева саммитінде талқыланған мәселелерге зор ықпал етті. Халықаралық қарым-қатынастар суық соғыс кезеңінде ең шиеленісті шағына жетті; шиеленіс күшейген кезде, суық соғыстың басшылары Женевада бейбітшілікке ортақ мақсатта бірігудің пайдалы екенін ойлады. Әлемдік көшбасшылар қауіпсіздік, қарулану, Германияның бірігуі және Шығыс-Батыс қарым-қатынастарын жақсарту мәселелерін талқылады. Хрущев Германияның бейтарап болуын қамтамасыз етсе, біріккен Германияға келісім беруге дайын еді, бірақ мамыр айында Батыс Германияның НАТО-ға қосылуы жағдайды одан әрі қиындатты. Хрущев НАТО және Варшава шартының таратылуын, олардың орнына жаңа ұжымдық қауіпсіздік жүйесін құруды қалады. Андрей Громыконың естеліктерінде айтылғандай, егер бейбітшілік НАТО-ның жалғыз мақсаты болса, Кеңес Одағының НАТО-ға қосылуына ешқандай қарсылық болмайды деп советтік делегация мәлімдеді. Двайт Эйзенхауэрге бұл ұсыныстан бас тартуға кеңес берген – Аллан Даллес, және бұл мәселе саммит қалған бөлігінде қарастырылмады. Бұл конференция суық соғыс қарым-қатынастарында жаңа үміттердің дәуірін басталды, бірақ кейін Суэц каналы дағдарысы осы үміттерге нүкте қойды.