Кіріспе

Американдық суретші Александр Хелвиг Уайант (11 қаңтар 1836 – 29 қараша 1892) – американдық пейзаж суретшісі. Оның ерте туындылары тікелей шабытты пасторальдық сюжеттермен Хадсон мектебіне жатты, бірақ кейіннен көңіл күйлі әрі көлеңкелі тонализмге қарай өркендеді. Оң қолына соққы тиіп, паралич болғаннан кейін, ол сол қолымен сурет салуды өзі үйренді.

Өмірбаян

Александр Уайант Огайо штатының Порт-Вашингтон қаласында дүниеге келген. Ол Цинциннати қаласында (Огайо штаты) Огайо өзенінің жанында сурет салуды бастады. Кейін Нью-Йоркте кездескен Джордж Иннес стиліндегі пейзаж суретшісі. Оның ерте туындылары Гудзон мектебінің дәстүріне жақын болса, ал кейінгілері – төмен тонды түстерге, атмосфералық эффектілерге және поэтикалық интерпретацияға толы, тонализмнің көрнекті өкілі саналды. Огайо штатының Дефайанс қаласында өскен Александр Х. Уайант жас кезінде Порт-Вашингтонда (жақын маңдағы қала) белгі бояушы болып жұмыс істеді. 1857 жылы Цинциннатиде өткен көрмеде Джордж Иннестің картиналарына тәнті болды және онымен жеке кездесу үшін Нью-Йоркке аттанды. Цинциннатиге оралғаннан кейін Николас Лонгворттың қолдауын алып, 1860 жылы Нью-Йоркте оқуын жалғастырды. 1860 жылы Парижде басталган саяхатында ол Германияға барар алдында Коро мен Дюпренің туындыларын тамашалады. Цинциннатиде екі жыл өткізген соң, 1863 жылы қайта Нью-Йоркке оралды. 1864 жылы алғаш рет Ұлттық дизайн академиясында көрмеге қатысты, 1868 жылы мүше болып сайланды, ал 1869 жылы – академик атағын иеленді. 1865 жылы шетелге сапар шегіп, Германияның Дюссельдорф және Карлсруэ қалаларында норвегиялық суретші Ханс Гудеден бірнеше ай оқыды, содан кейін Англия мен Ирландияда қысқа тоқталып, Нью-Йоркте қоныстанды. 1866 жылдан бастап Уайант бояуды еркін қолдануға көшті, ақ, сұр және топырақ түстеріне баса назар аударатын палитраны жиі пайдаланды. 1867 жылдан бастап акварель туындыларын жыл сайын көрмеге шығарып, 1878 жылы Америка акварель суретшілер қоғамын құруға белсенді қатысты. 1873 жылы Аризона және Нью-Мексикоға жасаған үкіметтік экспедиция кезіндеге ұстамасы оның оң қолының қызметін тоқтатты. 1874 және 1880 жылдар аралығында Нью-Йорктегі студиясында сол қолымен сурет салуды өзі үйренді. 1880 жылы үйленгеннен кейін уақытының көп бөлігін Нью-Йорк штатының Кин Вэлли қаласында өткізе бастады. 1889 жылы Арквиллге (Нью-Йорк, Кэтскилл таулары) көшіп келді. Ол Адирондак және Кэтскилл тауларында жиі сурет салған. 1892 жылы Нью-Йорк қаласында, өзінің соңғы туындысы – «Арквильдің күзгі пейзажы» аяқталғаннан кейін дүние салды. Өмірінде оның туындылары кеңінен танылмады, бірақ оның өлімінен кейін оларға үлкен қызығушылық танылды.

Басқа дереккөздер

Смитсоновтың американдық өнер мұражайы, Вашингтон қаласы.