Кіріспе

Голландия кабинеті (1998–2002)

Екінші Көк кабинеті, сондай-ақ екінші Мүскер кабинеті деп те аталады, 1998 жылдың 3 тамызынан 2002 жылдың 22 шілдесіне дейін Голландия үкіметінің атқарушы органы болды. Кабинет алдыңғы бірінші Көк кабинетінің жалғасы болды және 1998 жылғы сайлаудан кейін социал-демократиялық Еңбек партиясы (PvdA), консервативті-либералдық Халық еркіндігі мен демократия партиясы (VVD) және социал-либералдық «Демократтар 66» партияларымен құрылды. Кабинет орталықшыл үлкен коалиция болып табылды және Өкілдер палатасында айқын көпшілікке ие болды, ал Еңбек партиясының лидері Вим Кок премьер-министр ретінде қызмет етті. Бұрынғы кабинетте көлік және су шаруашылығы министрі болған белгілі либерал саясаткер Аннемари Жоррицма премьер-министрдің орынбасары және экономика министрі қызметін атқарды, ал бұрынғы прогрессивті-либералдық лидер Элс Борст денсаулық сақтау, әл-ауқат және спорт министрі қызметін жалғастырды және премьер-министрдің орынбасары болды. Кабинет 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басындағы экономикалық өсім кезеңінде жұмыс істеді. Ішкі саясатта бір жынысты некелерді заңдастыру сияқты бірнеше маңызды әлеуметтік реформаларды жүзеге асыра алды және Пим Фортуйнның қазасына қатысты мәселелермен айналысуға тура келді. Халықаралық аренада Сребреницадағы трагедияның салдары мен 11 қыркүйекке жасалған шабуылдарға жауап беру сияқты бірнеше дағдарыстарды шешуге мәжбүр болды. Кабинет бірнеше ішкі және сыртқы жанжалдарға тап болды, оның ішінде бірнеше министрлердің отставкаға кетуі де болды; кабинет екі рет мерзімінен бұрын отставкаға кетті: біріншісі 1999 жылдың мамырындағы үлкен саяси дағдарыстан кейін (кейін отставкасы қайтарылып алынды), екіншісі 2002 жылдың 16 сәуірінде Сребреницадағы трагедия туралы баяндаманың қорытындыларынан кейін. 2002 жылғы сайлаудан кейін жаңа үкімет тағайындалғанға дейін кабинет өкілеттігін сақтап қалды.

Құрылу

Жаңа кабинет Бірінші Кок кабинеттің (Бірінші қызғылт кабинет) ізбасары болды және ол Еңбек партиясы, "Азаттық пен демократия үшін халық партиясы" және "Демократтар 66" партиясының осы коалициясынан құрылды. Ол сондай-ақ "tweede paarse kabinet" ("екінші қызғылт кабинет") деп аталды, себебі онда әлеуметтік-демократиялық Еңбек партиясы (қызыл) және либералды "Азаттық пен демократия үшін халық партиясы" (көк) кірді.

Мерзім

Министрлер кабинетінің мақсаты – экономиканы үнемдеуге бағытталған, салықты төмендету және жұмыссыздыққа толық соң қоюмен айналысқан Кок І кабинетінің саясатын жалғастыру болды. Вим Кок премьер-министр, Аннемари Жорицма – «Халық партиясы – еркіндік және демократия» партиясының премьер-министр орынбасары, ал Эльс Борст – «Демократия 66» партиясының вице-премьері болды. Кабинеттің құрамында сол және оң қанатты саяси партиялар болғандықтан, ол көңілсіз деп есептелді. Парламентте күшті оппозиция болған жоқ. Кабинет алдыңғы кабинет бастаған либерализация процестерін аяқтады: 2000 жылы проституцияны заңдастыру, 2001 жылы бір жынысты некелер және 2002 жылы эвтаназия. Бұл кабинет екі рет отставкаға кеткенімен ерекшеленді. Бірінші рет 1999 жылдың мамыр айында, осы партия ұсынған заң жобасы қабылданбаған кезде «Демократия 66» коалициядан шықты; келіссөздер арқылы дағдарыс шешіліп, кабинет жұмысын жалғастырды. Екінші және соңғы рет 2002 жылдың 16 сәуірінде, кезекті сайлауға бір ай қалғанда, премьер-министр Кок 1995 жылғы Сребреницадағы геноцид туралы NIOD есебіне байланысты отставкаға кету ниетін білдірді, ал қалған министрлердің де одан басқа амалы қалмады. Екінші Кок кабинеті 2002 жылдың 22 шілдесіне дейін, оны Бірінші Балкененде кабинеті алмастырғанға дейін, өкілеттігі тоқтап тұрған кабинет ретінде қызмет етті.

Өзгерістер

1999 жылдың 7 маусымында Ауыл шаруашылығы, табиғат және балық шаруашылығы министрі Хаййо Апотекер (D66) бұрынғы қала әкімі болғандықтан ұлттық саясатқа бейімделе алмағанын айтып, отставкаға кетті. Әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту министрі Клаус де Врис (PvdA) 1999 жылдың 9 маусымына дейін Ауыл шаруашылығы, табиғат және балық шаруашылығы министрінің міндетін атқарушы болды, ал оның орнына бұрынғы Сыртқы істер министрі, Еуропалық парламент депутаты Лоренс Ян Бринкхорст (D66) тағайындалды. 2000 жылдың 13 наурызында Ішкі істер және Корольдік қатынастар министрі Брам Пепер (PvdA) Роттердам қаласының әкімі қызметін атқарған кезінде жасаған дұрыс емес мәлімдемелер туралы есеп жарияланғаннан кейін отставкаға кетті. Интеграция және қала құрылысы министрі Роджер ван Бокстель (D66) 2000 жылдың 24 наурызына дейін Ішкі істер және Корольдік қатынастар министрінің міндетін атқарды, содан кейін оның орнына Әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту министрі Клаус де Врис (PvdA) тағайындалды. Сол күні Қаржы жөніндегі мемлекеттік хатшы Виллем Вермеенд (PvdA) Әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту министрі болып тағайындалды, ал Парламент депутаты Вутер Бос (PvdA) Қаржы жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. 2001 жылдың 1 қаңтарында Әділет министрі Джоб Коэн (PvdA) Амстердам қаласының әкімі болып тағайындалғаннан кейін қызметтен кетті. Сол күні оның орнына Парламент депутаты Элла Кальсбек (PvdA) тағайындалды.

Министрлер кабинетінің мүшелері

Министрлердің лауазымы/Министрлік/Портфельдері Қызмет мерзімі Партиясы Вим Кок (1938–2018) Премьер-министр Бас істер 22 тамыз 1994 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Аннемари Юрритсма (1950 жылы туған) Премьер-министрдің орынбасары Экономикалық істер 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Министр Доктор Эльс Борст (1932–2014) Премьер-министрдің орынбасары Денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау және спорт 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 «Демократтар 66» Министр 22 тамыз 1994 – 22 шілде 2002 Доктор Брам Пепер (1940–2022) Ішкі істер және Корольдік қатынастар министрі 3 тамыз 1998 – 13 наурыз 2000 Еңбек партиясы Роджер ван Бокстел (1954 жылы туған) 13 наурыз 2000 – 24 наурыз 2000 «Демократтар 66» Клаас де Врис (1943 жылы туған) 24 наурыз 2000 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Йозиас ван Артсен (1947 жылы туған) Сыртқы істер министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Геррит Залм (1952 жылы туған) Қаржы министрі 22 тамыз 1994 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Бенк Кортхальс (1944 жылы туған) Әділет министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Франк де Грав (1955 жылы туған) Қорғаныс министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Клаас де Врис (1943 жылы туған) Әлеуметтік істер және жұмыспен қамту министрі 3 тамыз 1998 – 24 наурыз 2000 Еңбек партиясы Доктор Виллем Вермеенд (1948 жылы туған) 24 наурыз 2000 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Лоек Херманс (1951 жылы туған) Білім беру, мәдениет және ғылым министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Тинеке Нетеленбос (1944 жылы туған) Көлік және су шаруашылығы министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Хайжо Апотекер (1950 жылы туған) Ауыл шаруашылығы, табиғат және балық шаруашылығы министрі 3 тамыз 1998 – 7 маусым 1999 «Демократтар 66» Клаас де Врис (1943 жылы туған) 7 маусым 1999 – 9 маусым 1999 Еңбек партиясы Лауренс Ян Бринхорст (1937 жылы туған) 9 маусым 1999 – 22 шілде 2002 «Демократтар 66» Ян Пронк (1940 жылы туған) Тұрғын үй, кеңістіктік жоспарлау және қоршаған орта министрі 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Портфелі жоқ министрлер Лауазымы/Министрлік/Портфельдері Қызмет мерзімі Партиясы Роджер ван Бокстел (1954 жылы туған) Ішкі істер және Корольдік қатынастар министрі • Қала құрылысы • Ұлттық интеграция • Ұлыздар 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 «Демократтар 66» Эвелин Херфкенс (1952 жылы туған) Сыртқы істер министрі • Даму ынтымақтастығы 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Мемлекеттік хатшылар Лауазымы/Министрлік/Портфельдері Қызмет мерзімі Партиясы Гис де Врис (1956 жылы туған) Ішкі істер және Корольдік қатынастар мемлекеттік хатшысы • Корольдік қатынастар • Төтенше жағдайлар • Төтенше жағдайларды басқару • Өңірлік тілдер 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Дик Беншоп (1957 жылы туған) Сыртқы істер мемлекеттік хатшысы • Еуроодақ • Бенилюкс 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Доктор Виллем Вермеенд (1948 жылы туған) Қаржы мемлекеттік хатшысы • Фискалдық саясат • Салық және кеден • Мемлекеттік бюджет 22 тамыз 1994 – 24 наурыз 2000 Еңбек партиясы Воутер Бос (1963 жылы туған) 24 наурыз 2000 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Доктор Жоб Коэн (1947 жылы туған) Әділет мемлекеттік хатшысы • Иммиграция және босқындар • Азаматтық құқық • Әділеттік реформасы • Жастар әділеті • Түрмелер • Қарыз • Құмар ойындар 3 тамыз 1998 – 1 қаңтар 2001 Еңбек партиясы Элла Калсбек (1955 жылы туған) 1 қаңтар 2001 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Геррит Ибема (1945–2012) Экономикалық істер мемлекеттік хатшысы • Сауда және экспорт • Шағын және орта бизнестер • Өңірлік даму • Тұтынушылардың қорғалуы • Туризм 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 «Демократтар 66» Командир Хенк ван Хооф (1947 жылы туған) Қорғаныс мемлекеттік хатшысы • Адам ресурстары • Жабдықтар 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Марго Влигенхарт (1958 жылы туған) Денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау және спорт мемлекеттік хатшысы • Қарлы жандарға күтім • Жастарға күтім • Мүгедектер саясаты • Фармацевтикалық саясат • Спорт 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Ханс Хоогерворст (1956 жылы туған) Әлеуметтік істер және жұмыспен қамту мемлекеттік хатшысы • Әлеуметтік қамсыздандыру • Кәсіптік қауіпсіздік • Әлеуметтік қызметтер 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Аннелис Верстанд (1949 жылы туған) • Жұмыссыздық • Теңдік • Эмансипация 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 «Демократтар 66» Карин Адельмунд (1949–2005) Білім беру, мәдениет және ғылым мемлекеттік хатшысы • Бастауыш білім беру • Орта білім беру • Арнайы білім беру 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Доктор Рик ван дер Плоег (1956 жылы туған) • Бұқаралық ақпарат құралдары • Мәдениет • Өнер 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Моник де Врис (1947 жылы туған) Көлік және су шаруашылығы мемлекеттік хатшысы • Телекоммуникация • Су шаруашылығы • Пошта қызметі • Ауа райы болжамы 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы Геке Фабер (1952 жылы туған) Ауыл шаруашылығы, табиғат және балық шаруашылығы мемлекеттік хатшысы • Тағам саясаты • Табиғат • Балық шаруашылығы • Ормандар • Жануарлардың әл-ауқаты 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Еңбек партиясы Йохан Ремкес (1951 жылы туған) Тұрғын үй, кеңістіктік жоспарлау және қоршаған орта мемлекеттік хатшысы • Мемлекеттік тұрғын үйлер • Кеңістіктік жоспарлау • Қоршаған орта саясаты 3 тамыз 1998 – 22 шілде 2002 Бостандық және демократия халық партиясы

Қызықты деректер

Министрлер кабинетінің жеті мүшесі бұрын ғалымдар мен профессорлар ретінде жұмыс істеген: Элс Борст (медициналық этика), Брам Пепер (әлеуметтік экономика), Геррит Зальм (саяси экономика), Виллем Вермеенд (фискалдық құқық), Лоуренс Ян Бринкхорст (халықаралық құқық және қатынастар), Джоб Коэн (заңтану) және Рик ван дер Плог (макроэкономика). Партия басшылары ретінде (кейін) жеті министрлер кабинеті мүшесі қызмет етті: Вим Кок (1986–2001), Вутер Бос (2002–2010), Еңбек партиясының Джоб Коэн (2010–2012), Халық еркіндік және демократия партиясының Геррит Зальм (2002–2004) және Жозиас ван Артсен (2004–2006), Демократтар 66 партиясының Элс Борст (1998) және Лоуренс Ян Бринхорст (1982). Кейіннен он бір министрлер кабинеті мүшесі қала әкімі болды: Аннемари Йорритсма (Делфиджл және Альмер), Брам Пепер (Роттердам), Жозиас ван Артсен (Гаага және Амстердам), Лек Херманс (Зволь), Тинеке Нетеленбос (Эде, Харлеммермер және Оуд Бейерланд), Хайхо Аптекер (Мунтендам, Веендам, Леуварден, Штенвик, Штенвикерланд, Снек, Судвест Фрислан, Ваадохеке және Ноардеаст Фрислан), Джоб Коэн (Амстердам), Хенк ван Хоф (Делфиджл), Аннели Верстанд (Хеттерен және Зютфен), Геке Фабер (Зееволде, Вагенинген, Ден Хелдер және Заанстад) және Йохан Ремкес (Гаага).