Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұқалған жаға, ресми немесе күнделікті жиырылған плиселерге орналастырылған.
Tightly gathered collar set into formal or informal pleats
Руф – 16 ғасырдың ортасынан 17 ғасырдың ортасына дейін Батыс, Орталық және Солтүстік Еуропа мен Испан Америкасында тағылатын киім. Дөңгелек және жалпақ түрі жиі астық ұнтақтауға қолданылатын диірмен тастарына ұқсас болғандықтан "диірмен тасы жағасы" деп аталады.
A ruff is an item of clothing worn in Western, Central, and Northern Europe and Spanish America from the mid 16th century to the mid 17th century. The round and flat variation is often called a millstone collar after its resemblance to millstones for grinding grain.
Тарих
Ерлер, әйелдер және балалар киетін руфф, көйлек немесе жейде мойнындағы кішкентай мата жиегінен пайда болды. Руффтарды бөлек жууға болатын, киімнің мойын бөлігін ластанудан сақтайтын өзгертілетін мата болды. Киімнің қатаңдығы тік қадаммен жүруге мәжбүр етті, ал оның ыңғайсыздығы байлық пен мәртебенің символына айналдырды. Ғасырлар өте келе руффтың көлемі артты. 1565 жылы Англияның Елизавета I үшін оның қызметшілері жасаған Жаңа жылдық сыйлықта "мойын және қолға арналған руффтарға он метр мата жеткілікті" делінген, бірақ крахмал қолдану арқасында руффтар пішінін жоғалтпай кеңейтілуге мүмкіндік берді. Кейін руффтар жеке киімге айналды, оларды жылыту арқылы конус тәрізді гофрирлеу темірлерімен жууға, крахмалмен бекітуге және күрделі сегіздік пішінге келтіруге болады. Ең ірі руффтардың ені бір футтан астам болды; мұндай руффтарды сәнді бұрышта ұстау үшін "supportasse" немесе "underpropper" деп аталатын сым каркасы қажет болды. XVII ғасырдың басында Батыс Еуропада руффтар сәннен шығып, қанат жағалар мен түсетін ленталар танымал болды. Бұл сән Голландия Республикасында ұзақ сақталды, онда руффтарды XVII ғасырға дейін және одан шығысқа қарай портреттерде көруге болады. Руфф Ханза лигасының қалаларындағы қалалық кеңесшілердің (сенаторлардың) және Дания, Норвегия, Фарер аралдары, Исландия және Гренландиядағы лютеран дін қызметкерлерінің салтанатты киімінің бір бөлігі болып қала берді. Испанияның Филипп IV 1621 жылы консервативті испан элитасының инерциясын және күшін азайту мақсатымен руффқа тыйым салды.
The ruff, which was worn by men, women and children, evolved from the small fabric ruffle at the neck of the shirt or chemise. Ruffs served as changeable pieces of cloth that could themselves be laundered separately while keeping the wearer's doublet or gown from becoming soiled at the neckline. The stiffness of the garment forced upright posture, and their impracticality led them to become a symbol of wealth and status. The size of the ruff increased as the century went on. "Ten yards is enough for the ruffs of the neck and hand" for a New Year's gift made by her ladies for Elizabeth I of England in 1565, but the adoption of starch allowed ruffs to be made wider without losing their shape. Later ruffs were separate garments that could be washed, starched, and set into elaborate figure of eight folds by the use of heated, cone shaped goffering irons. At their most extreme, "cartwheel ruffs" were a foot or more wide; these cartwheel ruffs required a wire frame called a supportasse or underpropper to hold them at the fashionable angle. By the start of the seventeenth century, ruffs were falling out of fashion in Western Europe, in favour of wing collars and falling bands. The fashion lingered longer in the Dutch Republic, where ruffs can be seen in portraits well into the seventeenth century, and farther east. The ruff remained part of the ceremonial dress of city councillors (Senatoren) in the cities of the Hanseatic league and of Lutheran clergy in Denmark, Norway, the Faroe Islands, Iceland, and Greenland. The ruff was banned by Philip IV of Spain in 1621 in a symbolic attempt to reduce the inertia and power of the conservative Spanish elite.
Бүгін
Руфтар Дания шіркеуі мен Фарер аралдары шіркеуінің епископтары мен басқа дін қызметкерлерінің ресми киімінің бір бөлігі болып табылады және көбінесе діни қызметтерде тағылады. Норвегия шіркеуі 1980 жылы дін қызметкерлерінің формасынан руфтарды алып тастады, бірақ Борре Кнудсен сияқты кейбір консервативті дін қызметкерлері оларды киюді жалғастырды. Руфтарды кейбір англикан шіркеу хорларындағы жігіт сопранолар да киеді.
Ruffs remain part of the formal attire of bishops and other clergy in the Church of Denmark and the Church of the Faroe Islands and are generally worn for services. The Church of Norway removed the ruff from its clergy uniform in 1980, although some conservative priests, such as Børre Knudsen, continued to wear them. Ruffs are also worn by boy sopranos in some Anglican church choirs.
Түстер
Руфтардың ең танымал және негізгі түсі ақ болған, бірақ кейде руфты қатайту үшін қолданылатын крахмал бояулармен күшейтіліп, руфтарға крахмалмен бірге кететін пастельді түстер берген. Өсімдік тектес бояулар руфтарды қызғылт, ашық лаванда, сары немесе жасыл түске бояған. Ашық лаванда түсін кошенильді пайдаланып, ал ақшыл көк түсті – смальтты пайдаланып қол жеткізуге болады. Елизавета I бұл түске қарсы шығып, патшалық жарлық шығарды: «Оның мәртебесінің қалауынша, оның мәртебесінің ешбір подданныйысы көк крахмал қолданбауы не кимеуі керек, себебі көк түс – Шотландияның туының түсі». Боялған руфтардың арасында сары түс Еуропа бойынша ең көп таралған. Түсті руфтар портреттерде сирек кездеседі, себебі олар ақ руфтарға қарағанда аз танымал болған, сондай-ақ кейінірек реставраторлар оларды қайта бояп, ақ түсті руфтардың «дұрыс» түсі деп есептеген.
The most popular and basic colour for ruffs was white, but sometimes the starch used to stiffen the ruff was enhanced with dyes, giving ruffs a range of pastel shades that washed away along with the starch. Dyes of vegetable origin made ruffs pink, light purple, yellow, or green. Light purple could also be achieved using cochineal. and pale blue from smalt. Elizabeth I took against this colour and issued a royal prerogative: "Her Majesty's pleasure is that no blue starch shall be used or worn by any of her Majesty's subjects, since blue was the colour of the flag of Scotland ". Of the dyed ruffs, those in yellow were the most popular throughout Europe. Coloured ruffs are rarely seen in portraits not only because they were overall less popular than the white ones, but also because later restorers repainted them, believing white to be the "correct" colour for ruffs.