Кіріспе

Британдық әскердің жаяу әскер полкі

Корольдік ирландтық атқыштар (1921 жылдың 1 қаңтарынан бастап Корольдік Ольстер атқыштары аталды) – британдық әскердің жаяу әскер полкі, алғаш рет 1881 жылы 83-ші (Дублин графтығы) және 86-шы (Корольдік Даун графтығы) атқыштар полктерінің бірігуі арқылы құрылған. Полк Екінші Бур соғысында, Бірінші дүниежүзілік соғыста, Екінші дүниежүзілік соғыста және Корея соғысында қызмет етті. 1968 жылы Корольдік Ольстер атқыштары Солтүстік Ирландия бригадасының басқа полктерімен – Корольдік Ирландиялық фюзилерлермен (Принцесса Викторияның) және Корольдік Иннискиллинг фюзилерлерімен біріктіріліп, Корольдік Ирландиялық рейнджерлер полкі құрылды.

Алғашқы жылдар

Полк тарихы король Георг III билік құрған кезеңге дейін жетеді. 1793 жылы британдық армия француз Бірінші Республикасымен соғыстың талаптарын орындау үшін кеңейтілді. Осы кеңейту аясында екі жаңа жаяу әскер полкі құрылды – 83-ші және 86-шы полктер. 1881 жылы Чилдерс реформасы бойынша 83-ші және 86-шы полктер біріктіріліп, Ирландияда құрылған және гарнизонға орналасқан сегіз жаяу әскер полкінің бірі – Корольдік Ирландия ұлымы (Royal Irish Rifles) аталды. Бұл полк Антрим, Даун, Белфаст және Лаут округтерінің полкі болып саналды, ал оның депосы Белфаст қаласындағы Виктория казармасында орналасқан. Әскери тұрғыдан алғанда, Ирландияның барлық аймағы Ұлыбритания құрамындағы біртұтас қолбасшылыққа бағынышты болды. Бас штабы Дублиндегі Паркгейтте (Феникс паркі) орналасып, тікелей Лондондағы Соғыс министрлігінің бағынысында болды. Екінші Бур соғысы кезінде 1899 жылдың желтоқсан айында Стормберг шайқасында полк ауыр шығынға ұшырады. 1905 жылдың қазан айында Белфаст қалалық әкімдігінің аумағында 132 қаза тапқан жауынгерлердің құрметіне ескерткіш орнатылды. Фельдмаршал лорд Гренфелл ескерткішті ашты, ал «Таймс» газеті бұл оқиға туралы хабарлады. 1908 жылы еріктілер мен милиция ұлттық деңгейде қайта ұйымдастырылды, бұрынғысы Аумақтық күштерге, ал кейінгісі Арнайы резервке айналды. Полкте үш резервтік батальон болды, бірақ аумақтық батальон болған жоқ. Ол 1915 жылдың наурыз айында Нев-Шапель шайқасында, 1915 жылдың шілде айында Фромэль шайқасында және 1915 жылдың қыркүйек айында Лус шайқасында, ал 1916 жылдың қыркүйегінде Сомма шайқасына қатысты. 2-ші батальон 1914 жылдың тамызында 3-ші дивизияның 7-ші бригадасының құрамында Руан қаласына жетті және сол жылдың қалған бөлігінде Монс шайқасында, Ле-Като шайқасында, Марнаның бірінші шайқасында, Энаның бірінші шайқасында, Ла-Басе шайқасында және Мессен шайқасында қатысты. Қазан айына қарай батальонда екі офицер мен 46 сарбаз қалды, ал 1914 жылдың соңына дейін бастапқы батальонның 97 пайызы қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды.

Жаңа әскерлер

6-шы (қызмет) батальоны 1915 жылдың тамызында 10-шы (ирланд) дивизиясының 29-шы бригадасымен бірге Анзак шығанағына түсті, бірақ 1915 жылдың қазанында Салоникаға, ал 1917 жылдың қыркүйегінде Палестинадағы қызметке Мысырға көшті. 8-ші (қызмет) батальоны (Шығыс Белфаст), 9-шы (қызмет) батальоны (Батыс Белфаст) және 10-шы (қызмет) батальоны (Оңтүстік Белфаст) 1915 жылдың қазан айында 107-ші бригаданың 36-шы (Ульстер) дивизиясының құрамында Батыс майданында қызмет ету үшін Булонь-сюр-Мерге қонды.

Әлемдік соғыстар аралығы

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Соғыс министрлігі Ольстердің Армия тізімінде көрсетілуі керек деп шешім қабылдады, себебі Коннаут, Лейнстер және Манстердің өздерінің жеке полктері болды. Сондықтан 1920 жылы Корольдік ирландтық мылтықтарына жаңа атау ұсынылды. 1921 жылдың 1 қаңтарынан бастап полк Корольдік Ольстер мылтық әскері болып өзгертілді. Полк 1937 жылы Сент-Патрик казармасына көшірілді. 1937 жылы Лондон ирландтық мылтықтарымен бұрыннан бар жақын қарым-қатынас ресми түрде мойындалды, олар корпусқа қосылғанда, бірақ аумақтық батальон ретінде полк есімділігін сақтап қалды. Екі жыл өткен соң Лондон ирландтықтары екінші батальон құрды.

Әдеттегі әскер

Соғыс жарияланғанда 1-ші батальон Үндістанда қызмет етіп, тау соғысына оқытылған 31-ші тәуелсіз бригада тобының құрамында болды. Бригада Ұлыбританияға оралған соң, оның жеңіл жабдықтарын ескере отырып, оны планерлік бөлімшеге айналдыруға шешім қабылданды. 1-ші шекаралық полк, 2-ші Оңтүстік Стаффордшир және 2-ші Оксфордшир және Бакингемшир полктерін де қамтитын 31-ші жаяу әскер бригадасы 1-ші әуе десанттық бригадасы болып қайта аталды және планерлік жаяу әскері ретінде даярланды. Олар британдық армияның әуе десанттық күштерінің құрамындағы 1-ші әуе десанттық дивизияға бекітілді. Батальон, 2-ші Оксфордшир және Бакингемшир жеңіл жаяу әскерімен бірге, кейіннен 6-шы әуе десанттық бригадасының 12-ші Девоншир полкіне қосылды. Бұл жаңадан құрылған 6-шы әуе десанттық дивизияның бөлігі болды, ол Екінші дүниежүзілік соғыста британдық армия құрған екі әуе десанттық дивизияның екіншісі еді. «Хорса» планерлерінде тасымалданған батальон 1944 жылдың 6 маусымындағы түстен кейін өткен британдық планерлік қону операциясы – «Мэллард» операциясына қатысты, бұл сондай-ақ «D күні» деп белгілі. Олар 1944 жылдың тамызына дейін Нормандия шайқасында, содан кейін Нормандиядан шығу кезінде қызмет етті, осы кезде 6-шы әуе десанттық дивизиясы 9 күнде 45 мильге жылды. 1944 жылдың қыркүйегінде олар Англияға демалысқа және қайта дайындыққа оралды, ал 1944 жылдың желтоқсанында 6-шы әуе десанттық дивизия Ардендегі неміс шабуылынан кейін Бельгияға қайта шақырылды, ол қазір «Арден шайқасы» деп аталады, онда дивизия негізінен америкалық шайқаста салыстырмалы түрде шағын рөл атқарды. Содан кейін олар 1945 жылдың наурыз айында Рейн өзенін кесіп өтуге арналған «Пландар» операциясының әуе десанттық бөлігі болған «Варсити» операциясы деп аталатын соғыстағы соңғы әуе десанттық миссиясына қатысты. 6-шы әуе десанттық дивизияға АҚШ-тың 17-ші әуе десанттық дивизиясы қосылды, екі дивизия да ауыр шығынға ұшырады. 2-ші батальон 1939-1940 жылдары Францияда Британдық экспедициялық корпусының (БЭК) құрамындағы 3-ші жаяу әскер дивизиясының 9-шы жаяу әскер бригадасының бөлігі болды. Дивизияға сол кездегі генерал-майор Бернард Монтгомери басшылық етті, ол Солтүстік-Батыс Еуропа кампаниясында 21-ші армия тобының командирі ретінде ағылшын-канадтық күштерін басқарды. 3-ші жаяу әскер дивизиясы Дюнкерк шайқасына қатысты, онда ол жақсы беделге ие болды және «Монтидің темір жақтары» деген лақап атын алды, содан кейін БЭК қалдығымен бірге Дюнкерктен эвакуациялауға мәжбүр болды. Батальон 1944 жылдың маусымында D күні қону үшін Еуропаға оралды және Нормандия шайқасында, атап айтқанда «Шарнвуд» операциясында шайқасты, онда олар бұрын британдықтардың оны басып алу әрекеттері кезінде қатал шайқасқа тап болған Кан қаласына кірген алғашқы британдық әскер болды.

Тек жаулық әрекеттер

6-шы (Үй қорғанысы) батальоны 1939 жылы No. 200 топтық ұлттық қорғаныс компанияларынан және бұрынғы әскери тәжірибесі бар, бірақ активті қызметке жарамсыз егде жастағы ер адамдардан құрылды. 1940 жылдың 24 желтоқсанында батальон 30-шы батальон деп қайта аталды, атауынан "Үй қорғанысы" деген сөз алынып тасталды және тұрақты жаяу әскер батальонына айналдырылды. Ол 1943 жылдың мамыр айында Солтүстік Ирландияда таратылды. 7-ші (Үй қорғанысы) батальоны 1940 жылдың 29 маусымында құрылды және 215-ші тәуелсіз жаяу әскер бригадасына (Үй) қосылды. Батальон 1942 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияға кеткенге дейін Ольстерде қызмет етті. 1941 жылдың 24 желтоқсанында батальон 31-ші батальон деп қайта аталды және "Үй қорғанысы" атағы алынып тасталды. Көптеген қайта оқытылған сарбаздар 6-шы бронедивизияның 61-ші жүк тасымалдайтын жаяу әскер бригадасының тағы бір мылтық полкі – 2-ші, 7-ші және 10-шы атқыштар батальондарына жіберілді. 70-ші (Жас сарбаздар) батальоны 1940 жылдың 12 қыркүйегінде Холивудта 6-шы және 7-ші батальондардың жас сарбаздарынан және 18 және 19 жастағы, әскерге шақыруға тым жас еріктілерден құрылды. Батальон уақытының көп бөлігін 1941 жылдың қазан айында Ұлыбританияға көшкенге дейін әуежайлар мен аэродромдарды күзетуге жұмсады. 1948 жылы 2-ші батальон 1-ші батальонмен біріктіріліп, Royal Ulster Rifles (83-ші және 86-шы) 1-ші батальоны құрылды, осылайша екі бұрынғы жаяу әскер полкінің тарихы сақталды. 1950 жылдың желтоқсан айының ортасында Оңтүстік Кореяның астанасы Сеулға жақындау жолын қорғау үшін Солтүстік Кореямен шекарадағы Хан өзенінің оң жағалауында қорғаныс шебі дайындалды. Жаңа жыл басталғанда Қытайдың 50-ші Коммунистік Армиясы БҰҰ әскерлерімен шайқасты, олар 29-шы бригадаға бағытталды, ол өте кең майданда (18 шақырым) тарап кеткен. Royal Ulster Rifles 1-ші батальон Royal Northumberland Fusiliers-пен бірге шайқасып, Чаэгунхёндағы алғашқы ірі шайқаста өз позицияларын ұстап тұрды және Коммунистік Армияның ілгерілеуі тоқтатылды, кем дегенде уақытша. Олар 1962 жылға дейін соғыс алаңына қарап тұрды, содан кейін Сеулдің өсуі оны толығымен жою қаупін тудырды, және HMS Belfast оны Ирландияға қайтарып әкелді, онда ол Балименадағы Сент-Патрик казармасының орталығы болды. Полк Ирландияның қалған бөлігінен жаңадан келген сарбаздарды қабылдауды жалғастырды; мысалы, 1950 жылы Кореяға келген 1-ші батальонның шамамен 50% құрамы ирландиялық азаматтар болды. 1968 жылдың шілдесінде Royal Ulster Rifles Royal Inniskilling Fusiliers және Royal Irish Fusiliers-пен бірігіп, Royal Irish Rangers (27-ші (Inniskilling), 83-ші және 87-ші) құрды.