Кіріспе

Категориялар теориясында, математиканың бір саласы, сілем – ортақ кодомені бар жебелерді таңдаудың тәсілі. Бұл топологиядағы белгілі бір ашық жиынның ашық ішкі жиындары жиынтығының категориялық аналогы. Гротендик топологиясында, кейбір сілемдер топологиядағы ашық жабындардың категориялық аналогтарына айналады. Сілемдер Гротендик топологиясы түсінігін қайта формулилеу мақсатымен енгізілді.

Анықтама

C санаты болсын, және c – C объектісі болсын. C-дегі сілем Hom(−, c) фукторының субфункторы, яғни, C-дегі барлық c′ объектілері үшін S(c′) ⊆ Hom(c′, c), ал барлық f: c″→c′ жебелері үшін S(f) – Hom(f, c) шектеуі, яғни f арқылы кері тартылу (талшықтық емес, алдын ала құрастыру мағынасында) S(c′) жиымына; төмендегі келесі бөлімді қараңыз. Басқаша айтқанда, сілем – ортақ кодомені бөлісетін S жебелер жиыны, ол мына шартты қанағаттандырады: егер g: c″→c′ жебесі S жиынында болса және f: c‴→c″ – C-дегі кез келген жебе болса, онда gf жебесі де S жиынында болады. Осылайша, сілемдер сақина теориясындағы оң идеалдарға немесе рет теориясындағы сүзгілерге ұқсас.

Сипалардың қасиеттері

S және S′ c-де екі сырға болса, S ⊆ S′ деп айтамыз, егер барлық C объектілері үшін c′ болса, S(c′) ⊆ S′(c′) болса. C-тің барлық d объектілері үшін (S ∪ S′)(d) = S(d) ∪ S′(d) және (S ∩ S′)(d) = S(d) ∩ S′(d) деп анықтаймыз. Бұл анықтаманы шексіз одақтар мен қиылыстарға да қолдануға болады. Егер SieveC(c) (немесе қысқаша Sieve(c)) – c-дегі барлық сырғалардың жиыны деп анықтасақ, онда Sieve(c) ⊆ бойынша ішінара реттелген болады. Анықтамадан кез келген c-тегі сырғалар отбасының бірігуі немесе қиылысуы c-тегі сырға екенін көру оңай, сондықтан Sieve(c) толық тор болып табылады. Гротендик топологиясы – белгілі бір қасиеттерге ие сырғалар жиынтығы. Бұл сырғалар жапқыш сырғалар деп аталады. C объектідегі барлық жапқыш сырғалардың жиыны J(c) – Sieve(c) кіші жиыны болып табылады. J(c) анықтамада талап етілетін қасиеттерге қоса бірнеше қасиеттерді қанағаттандырады:

Егер S және S′ c-де сырғалар болса, S ⊆ S′ және S ∈ J(c) болса, онда S′ ∈ J(c). J(c) элементтерінің шекті қиылыстары J(c)-те болады. Нәтижесінде J(c) де үлестіруші тор болып табылады және ол Sieve(c)-де кофинал болып табылады.