Кіріспе

Американдық ақын

Сэм Уолтер Фосс (19 маусым 1858 – 26 ақпан 1911) – американдық кітапханашы және ақын, ең белгілі туындылары "Жаңа Америка" және "Жол бойындағы үй" болып табылады.

Өмір және мансап

Фосс Нью-Гэмпшир штатының Кандия ауылында, Поли (Харди) мен Дайер Фосстың ұлы болып дүниеге келді. Төрт жасында анасы қайтыс болғандықтан, ол әкесінің фермасында жұмыс істеп, қыста мектепке баратын. Фосс 1882 жылы Браун университетін бітіргенге дейін Тилтон семинариясында, қазір Тилтон мектебінде оқыды. Кейіннен ол аты-жөнін маскаға жазуға лайық болатын дәрежеге жетті. 1898 жылдан бастап ол Массачусетс штатындағы Сомервилл қалалық кітапханасында кітапханашы болып жұмыс істеді. Ол дін қызметкерінің қызына үйленді, олардан бір қыз бен бір ұл дүниеге келді. Фосс газеттерге күнделікті бір өлең жазатын, ал оның бес томдық өлеңдер жинағы қарапайым және адал "қатардағы адам" өлеңдерінен тұрады. Фосс Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Солтүстік зиратта жерленген. Ол Кандиядағы Нью-Гэмпширдің 43-ші тас жолы бойында орналасқан Нью-Гэмпшир тарихи белгісінде (№ 114) көрсетілген.

Ықпал

Фосстың ең танымал өлеңі – "Келесі америкалық", ол 1895 жылы "Жабайы шалғыннан келген жел соққандар" кітабында жарияланды. Өлең Американың өткені, қазіргісі және болашағы туралы алты бетке созылып, ең танымал бөліміне – Американың болашағына "біздің Ұлы Тағдырымыз" жіберген деп саналатын "шақыруға" ауысады. Шақыру былай басталады: "Маған тауларыма лайық адамдарды әкеліңіз / Маған жазықтарыма сай адамдарды әкеліңіз / Мақсаты империялар болған / Және миларында жаңа дәуірлер бар адамдар". Көп жылдар бойы осы төрт жол АҚШ Әскери-әуе академиясының гранит қабырғасына кадеттер мен офицерлерді шабыттандыру үшін жазылған, бірақ 2003 жылы Әскери-әуе академиясындағы сексуалдық шабуылға байланысты дауға байланысты алынып тасталды. Қазіргі уақытта өлең Флорида штатының Орландо қаласындағы Эпкотта қашалып, көрсетіліп тұр. Сондай-ақ, ол жыл сайын МЛС футбол командалары "Реал Солт-Лейк" және "Колорадо Рапидс" арасында өткізілетін "Рокки Маунтин Кубогының" кубогына жазылған. Шақырудың бірінші жолы Калифорния штатының Сакраменто қаласындағы Джесси М. Унру мемлекеттік кеңсе ғимаратының оңтүстік фасадында мақтан тұтады. Әнші Ламьяның "Empires (Bring Me Men)" әнінің бастапқы сөздері "The Coming American" өлеңінен алынған, ал өлең әннің қалған бөлігіне шабыт көзі болады. Бейсбол комментаторы Эрни Харвелл Фосстың "Жол бойындағы үй" өлеңіне сілтеме жасап, үшінші страйк алған ойыншыны сипаттағанда: "Ол жол бойындағы үйдей тұрып, оның қашып бара жанын бақылады" дейтін. Фосстың "Екі құдай" өлеңінің мәтіні MC 900 Ft. Jesus-тың "Үлкен Құдай" әнінің сөздерін құрайды.