Кіріспе

Теңізшілерді даярлау, аттестаттау және қарауылда ұстау стандарттары туралы халықаралық конвенция (STCW) теңіздегі сауда кемелері мен ірі яхталардағы кеме басшылары, офицерлері және қарауылдау персоналы үшін ең төменгі біліктілік стандарттарын белгілейді. STCW 1978 жылы Лондондағы Халықаралық теңіз ұйымының (IMO) конференциясында қабылданды және 1984 жылы күшіне енді. Конвенция 1995 жылы маңызды өзгерістерге ұшырады, ал 2010 жылғы өзгерістер 2012 жылдың 1 қаңтарында күшіне енді. 1978 жылғы STCW конвенциясы халықаралық деңгейде теңізшілерді даярлау, аттестаттау және қарауылда ұстау бойынша ең төменгі негізгі талаптарды алғаш рет белгіледі. Бұрын офицерлер мен матростарды даярлау, аттестаттау және қарауылда ұстаудың ең төменгі стандарттары жеке үкіметтермен белгіленетін, көбінесе басқа елдердің тәжірибесі ескерілмейтін. Осының салдарынан, кеме қатынасының халықаралық сипатына қарамастан, ең төменгі стандарттар мен процедуралар кең ауқымда әртүрлі болды. Конвенция теңізшілерді даярлау, аттестаттау және қарауылда ұстау бойынша ең төменгі стандарттарды белгілейді, оларды елдер орындауға немесе одан да асыруға міндетті. Конвенция кеме құрамының санына қатысты мәселелерді қарастырмайды: осы саладағы ИМО ережелері 1974 жылғы Теңіздегі адам өмірінің қауіпсіздігі туралы халықаралық конвенцияның (SOLAS) V тарауының 14-тармағында қамтылған. Осы талаптар 1999 жылы ИМО Ассамблеясы қабылдаған A.890(21) қауіпсіз кеме құрамы қағидаларымен бекітілген, ол 1981 жылы қабылданған A.481(XII) қаулысын алмастырды және кейіннен 2011 жылы ИМО Ассамблеясы қабылдаған A.1047(27) қағидаларымен – қауіпсіз кеме құрамының ең төменгі деңгейімен алмастырылды. Конвенцияның ерекше маңызды ерекшелігі – ол Конвенцияға қатысушы мемлекеттердің порттарына келген кезде Конвенцияға қатысушы емес мемлекеттердің кемелеріне де қолданылады. Х-бап Тараптарды барлық елдердің туымен жүзетін кемелерге бақылау шараларын қолдануға міндеттейді, осылайша Конвенцияға қатысушы емес мемлекеттің туын көтеретін кемелерге Конвенцияға қатысушы мемлекеттің туын көтеретін кемелерге қарағанда артық жеңілдіктер берілмейді. Конвенцияға қатысушы емес мемлекеттердің кемелері үшін туындауы мүмкін қиындықтар – Конвенцияның кеңінен қабылдануының бір себебі. 2018 жылға қарай STCW конвенциясына 164 Тарап қосылды, бұл әлемдік кеме тасымалының 99,2 пайызын құрайды.

STCW-F Конвенциясы

1995 жылғы 7 шілдеде балық аулау кемелерінің экипажының біліктілігі, сертификатталуы және вахтаны сақтау стандарттары жөніндегі халықаралық конвенция STCW-нің толықтырылған қайта қарау бөлігі ретінде жеке келісімшарт ретінде қабылданды. Ол ратификациялаған мемлекеттерге тиесілі, ұзындығы 24 метрден жоғары балық аулау кемелеріне STCW принциптерін қолданады. STCW F 2012 жылғы 29 қыркүйекте күшіне енді.