Станислав Вигура: Польшалық авиатор және ұшқыш-конструктор өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Станислав Вигура (9 сәуір 1901 – 11 қыркүйек 1932) – поляк ұшақ конструкторы және ұшқыш, RWD ұшақ құрастыру тобының құрылтайшыларының бірі және Варшава политехникалық университетінің лекторы. Франциск Жвиркомен бірге ол 1932 жылғы Challenge халықаралық әуе жарысында жеңіске жетті.

Өмірбаян

Вигура Варшавада дүниеге келген. Жастық шағында ол механика және авиацияға қызығушылық танытты, сонымен қатар ол скаут болды. 1920 жылы Польша-Совет соғысы кезінде 8-ші далалық артиллерия полкіне ерікті болып қатысты. 1921 жылы Варшава Техникалық университетінде (Варшава Тех) оқуға түсті, онда ол Станислав Рогальскимен және Ежи Држевецкимен танысты. Ол Студенттік механика клубының авиация бөлімін құрушылардың бірі болды. 1925 жылдың желтоқсанында бөлім студенттері өздерінің ұшақ құрастыру шеберханасын ашты. 1926 жылы Вигура мен Рогальски алғашқы жеңіл ұшақ WR 1-ді жобалап, 1927 жылы құрастырды. 1927 жылы үш конструктор: Рогальский, Вигура және Држевецки бірлесіп жұмыс істей бастады, осылайша RWD тобы құрылды (бұл олардың аттарының бас әріптерінен құралған аббревиатура). Вигураның міндеті – барлық бастапқы есептеулер мен әзірлемелерді жүргізу болды. 1928 жылы олар алғашқы спорттық ұшақ RWD 1-ді құрастырды. 1929 жылы Вигура Варшава Техникалық университетін бітіріп, инженер дипломын алды. Сол жылы ол Академиялық аэрокеңесте ұшқыш курсын аяқтады. RWD тобы 1929 жылы сәтті ұшақ – спорттық ұшақ RWD 2 (4 данасы құрастырылды) және 1930 жылы үлкен RWD 4 (9 данасы құрастырылды) құрастыруды бастады. Олар Польшаның спорттық авиациясында сәтті пайдаланылды. Вигураның өзі спорттық авиацияда белсенді қатысты. Бұл оның 8 жасқа үлкен ұшқыш Франциск Жвиркомен достығының арқасында болды, оны әскерилер аэрокеңеске байланыс офицері ретінде тағайындады. Олар жиі бірге ұшатын, Вигура механик және екінші ұшқыш болып жұмыс істеді. 1929 жылдың 9 тамызы мен 6 қыркүйегі аралығында Жвирко мен Вигура RWD 2 прототипімен Варшава – Париж – Барселона – Милан – Варшава бағытында 5000 шақырымдық қашықтықты ұшып өтті. 6 қазанда олар Польшадағы әуе жарысында жеңіске жетті. 1930 жылдың шілдесінде Жвирко және Вигура RWD 4 ұшағымен Халықаралық туристік ұшақтар сайысына (Challenge 1930) қатысты, бірақ Испаниядағы мәжбүрлі қонудан кейін қозғалтқыштың бұзылуына байланысты 25 шілдеде жарыстан шықты. 1930 жылдың қыркүйек және қазан айларында олар RWD 2 және RWD 4 ұшақтарымен Польшадағы екі жарыста жеңіске жетті, ал 1931 жылдың қыркүйегінде RWD 5 прототипімен ұшып, тағы бір жеңіске қол жеткізді. Осы аралықта Вигура басқалармен бірге қосымша ұшақтарды жобалады: байланыс ұшағы RWD 3 1930 жылы (бір данасы құрастырылды), рекордтық спорттық ұшақ RWD 7 1931 жылы және спорттық ұшақ RWD 5 1931 жылы. Соңғысы Атлантиканы ұшып өте алған ең жеңіл ұшақ ретінде танымал болды (20 данасы құрастырылды). Сонымен қатар ол RWD 8 негізгі оқу ұшағын жобалауды бастады. 1932 жылы ол 20-28 тамыз аралығында өткен Халықаралық туристік ұшақтар жарысына арналған RWD 6 атты заманауи спорттық ұшақты жасады. Жвирко ұшқыш болуды жоспарлап, Вигураны өзінің серігі ретінде таңдады. Олар Германия және басқа да командаларды жеңіп, Польшада халық қаһарманы атанды. Бұл жетістікке Жвирконың ұшқыштық шеберлігі мен ұшақтың жоғары сапасы және өнімділігі ықпал етті. 1932 жылдың 11 қыркүйегінде Прагадағы әуе көрсетілісіне ұшып бара жатқанда, Жвирко мен Вигура өздерінің RWD 6 ұшағында Циерлицко орманды аймағындағы қатты дауыл кезінде қанаты сынғаннан кейін қаза тапты.

Wigura was born in Warsaw. In his youth he was interested in mechanics and aviation, and he was also a Boy Scout. In 1920, during the Polish Soviet War, he volunteered for the 8th Field Artillery Regiment. In 1921, he started studies at Warsaw University of Technology (Warsaw Tech), where he met Stanislaw Rogalski and Jerzy Drzewiecki. He was one of founders of the Aviation Section of Students' Mechanical Club. In December 1925, students of the Section founded their own workshop, where they built aircraft. In 1926, Wigura and Rogalski designed their first light aircraft WR 1, built in 1927. In 1927, three designers: Rogalski, Wigura, and Drzewiecki started working together, creating the RWD team (it was an acronym of their names). Wigura's task was for all the initial design calculations and development. In 1928, they built their first sportsplane RWD 1. In 1929, Wigura graduated from Warsaw Tech, receiving the Engineer title. In the same year, he completed a pilot course in the Academic Aeroclub. The RWD team began constructing more successful aircraft sportsplane RWD 2 of 1929 (4 built) and the bigger RWD 4 of 1930 (9 built). They were used in Polish sports aviation, with some success. Wigura himself became active in sports aviation. It was thanks to his friendship with 8 years older pilot Franciszek Żwirko, assigned by the military as a liaison officer in the Aeroclub. They often flew together, Wigura as a mechanic and second pilot. Between August 9 and September 6, 1929, Żwirko and Wigura flew on the RWD 2 prototype across Europe, on a Warsaw Paris Barcelona Milan Warsaw route of 5,000 kilometers. On October 6 they won a Polish air race. In July 1930, Żwirko and Wigura took part in the International Tourist Plane Competition (Challenge 1930), flying the RWD 4, but they had to withdraw on July 25 due to engine failure after a compulsory landing in Spain. During September and October 1930, they won in two Polish contests, flying on RWD 2 and RWD 4, and in September 1931, they won another one, flying on a prototype RWD 5. In a meantime, Wigura with others designed further aircraft: liaison plane RWD 3 in 1930 (one built), record sportsplane RWD 7 in 1931, and a sportsplane RWD 5 in 1931. The latter was made famous as the lightest plane that made a transatlantic flight (20 built). He also started designing the RWD 8 basic trainer. In 1932, he developed a modern sportsplane, the RWD 6, that was intended for the International Tourist Plane Competition (Challenge 1932), which took place between August 20–28, 1932. Żwirko, intended as a pilot, chose Wigura as his crewmate. They won a competition, over the heavily favored German and other teams, and both became heroes in Poland. The success was brought by Żwirko's piloting skills and the high quality and performance of the plane. On 11 September 1932, while flying to an air meet in Prague, Żwirko and Wigura fatally crashed in their RWD 6 in the forest in Cierlicko near Cieszyn, when the wing broke in a heavy storm.

Құрметтер мен марапаттар

Станислав Вигура Польшаны қайта қалпына келтіру орденінің рыцарь кресімен және Польшаның алтын Еңбек орденімен марапатталды.