Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық саясаткер, депутат
Irish politician
the MP
Джон Свитман (1844 жылғы 9 тамыз – 1936 жылғы 8 қыркүйек) – 1890 жылдары Парнеллге қарсы Ирландия Ұлттық Федерациясының парламент мүшесі (депутат) болған, бірақ кейіннен радикалданған ирландтық ұлтшыл саясаткер. Ол «Синн Фейн» партиясының негізін қалаушылардың бірі және 1908 жылдан 1911 жылға дейін партия президенті болды.
John Sweetman (9 August 1844 – 8 September 1936) was an Irish nationalist politician who served as an Anti Parnellite Irish National Federation Member of Parliament (MP) in the 1890s, but later radicalised. He was one of the founders of Sinn Féin and was the party's president from 1908 to 1911.
Ерте өмір
Ол Джон Свитманның (1805–1859), дублиндік сыра қайнатқышы, және Хонорияның (1804–1879), Малахи О’Коннордың (дублиндік саудагер) қызы, үлкен ұлы болды. Ол Дублин графтығында дүниеге келді және Сомерсеттегі Даунсайд мектебінде білім алды. Ол Драмбарах, Келс, Мит графтығында тұрды. 1895 жылдың 11 қыркүйегінде Наван, Мит графтығында Агнес Ханлиге үйленді. Олардың алты баласы болды – төрт ұл және екі қыз. Ол "National Press" газетінің ірі инвесторы болды. 1892 жылдың 3 маусымындағы "The Times" газетінде «Мейт графтығынан Джон Свитман мырза, Ұлттық баспасөзді іске қосу қорына 1000 фунт стерлинг салым қосып, Шығыс бөліміне бірауыздан сайланды» делінген. Бұл Уиклоу графтығындағы екі парламенттік округке ұлтшыл кандидаттарды іріктеу бойынша өткен конвенцияда болды. Ол 1892 жылғы жалпы сайлауда Ирландия парламенттік партиясының Анти-Парнеллит Ирланд Ұлттық Федерациясы фракциясының мүшесі ретінде Шығыс Уиклоудан парламент депутаты болып сайланды. 1895 жылы Парнеллит болып, 1895 жылдың 8 сәуірінде мандатын тастады. 1895 жылдың 26 сәуірінде өткен қосымша сайлауда Парнеллит кандидат ретінде қатысты, бірақ үштік бәсекеде жеңіліске ұшырады. 1895 жылдың шілдесінде өткен жалпы сайлауда ол Солтүстік Миттен бақталатын, бірақ Парнеллитке қарсы депутат Джеймс Гибниді жеңе алмады.
He was the eldest son of John Sweetman (1805 1859), a Dublin brewer, and Honoria (1804 1879), daughter of Malachy O'Connor (a Dublin merchant). He was born in County Dublin and educated at Downside School in Somerset. He lived at Drumbaragh, Kells, County Meath. He married Agnes Hanly in Navan, County Meath on 11 September 1895. They had six children, four sons and two daughters. He was a major investor in the National Press newspaper. The Times of 3 June 1892 mentioned that "Mr John Sweetman of County Meath, who had contributed £1,000 as a donation to the fund for starting the National Press, had been unanimously selected for the Eastern Division". This was at a convention to select Nationalist candidates for the two Parliamentary constituencies in County Wicklow. He was elected at the 1892 general election as MP for East Wicklow as a member of the Anti Parnellite Irish National Federation faction of the Irish Parliamentary Party. He became a Parnellite in 1895 and resigned the seat on 8 April 1895. At the resulting by election 26 April 1895, he stood as a Parnellite candidate but was defeated in a closely fought three way contest. At the general election in July 1895 he stood in North Meath, where he narrowly failed to unseat the sitting anti Parnellite MP James Gibney.
Радикалдылық
ХХ ғасырдың басында ол әлдеқайда радикалды болды. 1905 жылы Ирландияның католиктік шындық қоғамының жылдық конференциясында сөйлеген сөзінде, эмиграцияға қарсы шара ретінде Ирландияның қараусыз жерлерін қайта отырғызуды ұсынған баяндамаға жауап ретінде, ол "Англия" үкіметіне айқын қарсылық танытты. "Таймс" газеті оның "осы қоғамның ең үлкен жауы – ағылшын үкіметін орман отырғызуға шақыруға құқығы жоқ" дегенін хабарлады. Англия үкіметі ирланд халқын, Мысырдың еврей халқын жек көргендей жек көреді, және олар Мұсаның мысырлықтармен күрескендей, Құдай берген барлық құралдармен үкіметке қарсы күресуі керек. Өкінішке орай, олар ағылшын үкіметіне Мысырдың он апат-запырынын жіберуге күші жетпейді, бірақ Англияның өнімдерін, сондай-ақ әскери-теңіз күштерін және әскерін бойкоттай алады". 1900 жылы Свитман королева Викторияның Ирландияға сапарын сынап, Эдуард VII-нің тәж кию антына қарсы шықты және Ирландиядағы қоғамдық ұйымдардың корольді құттықтауға берген дауысына қарсылық танытты. 1903 жылы Свитман Мит округі кеңесінің жетекші мүшесі болды. Кеңес төрағасы болғаны үшін Свитманға Эдуард VII сыйлық жасауды ұсынды, бірақ Свитман Вулф Тоунның күнделігін иеленуі корольдің сыйлай алатын кез келген сыйлықтан артық екенін мәлімдеді және корольдің Ирландияға сапарына қарсы науқан ұйымдастырды.
By the early 20th century he had become far more radical. In 1905, speaking at the annual conference of the Catholic Truth Society of Ireland, in response to a paper suggesting the replanting of the waste lands of Ireland as a remedy to emigration, he displayed considerable hostility to the "English" government. The Times reported that he said "it was not for that society to call upon its greatest enemy, the English government, to plant forests. The English government hated the Irish nation as that of Egypt hated the Jewish nation, and they must fight the Government with all the weapons that God had given them, just as Moses had fought the Egyptians. Unfortunately, they had not the power to call down the ten plagues of Egypt upon the English Government, but they could boycott England's manufactures and her Navy and Army". In 1900, Sweetman denounced Queen Victoria's visit to Ireland, attacked Edward VII for taking the Oath of Coronation oath, and opposed the votes of congratulation to the king passed by public bodies in Ireland at the time of the coronation. By 1903, Sweetman was a leading member of Meath County Council. In recognition for becoming chairman of the council, Sweetman was offered an honour to be granted by Edward VII, however, Sweetman declared that his possession of Wolfe Tone's notebook was a greater honour than any the king could bestow and organised a campaign against the king's visit to Ireland.
Синн Фэйн
Ол 1905 жылы «Синн Фейн» партиясының негізін қалаушылардың бірі болды. 1908 жылы Эдвард Мартиннен кейін партияның екінші президенті болып сайланды және 1911 жылға дейін президенттік лауазымда қалды, содан кейін ол қызметтен бас тартып, Артур Гриффит оның орнына келді.
He was one of the founders of Sinn Féin in 1905. He became the party's second president in 1908, succeeding Edward Martyn, and retained the presidency until 1911 when he stepped down, to be succeeded by Arthur Griffith.
Суитменнің идеологиясы
Осы кезеңде Свитман Синн Фейн партиясының саяси оң қанатында саналды. Свитман "клерикалистік католицизмнің" бір түрін ұстанды және әлеуметтік консерватор болды, бұл оны кез келген таптық саясат идеясын (жер иелері немесе социалистер тарапынан ұсынылған болса да) қабылдамауға және жазбаларында Ирландияның өркендеуі үшін Ирландиядағы саяси элитаның барлық топтардан адамдарды біріктіретін "ұлттық сезімді" қалыптастыруы қажет екенін жариялады. Свитманның көзқарастары Синн Фейн қозғалысының солшыл, либералды және республикалық мүшелері тарапынан Артур Гриффинді саяси оңға ықпалдағандығы және Синн Фейн басылымдарында дін қызметкерлерін сынауға кедергі келтіргендігі үшін жиі сынға іріктелді. Свитман әйелдердің сайлау құқығына қарсы болды және Дублин университетінің колледжі үшін әйелдерді қабылдамау шартымен стипендия құрғаны үшін айыпталды. Свитман 1913 жылғы Дублин локауты кезінде Джим Ларкин мен Ирландия көлік және жалпы жұмысшылар одағына қарсы шығып, "Өнеркәсіптік мәселе" атты памфлетінде өз пікірлерін білдірді.
During this time period, Sweetman was considered to be on the political right within Sinn Féin. Sweetman practised a form of "clericalist catholicism" and was socially conservative, a stance that lead him to reject any idea of class politics (whether forwarded by Land Lords or Socialists), and to declare in his writing that the only way by which Ireland could be a prosperous nation was if the political class in Ireland cultivated a "national feeling" of unity that brought people of all backgrounds together into a joined social contract. Sweetman's views were often criticised by leftist, liberal, and republican members of the Sinn Féin movement for moving Arthur Griffin to the political right, and for stifling criticism of the clergy in Sinn Féin publications. Sweetman opposed Women's suffrage, and was criticised for creating a scholarship for University College Dublin that had a set condition that women must be excluded from it. Sweetman opposed Jim Larkin and the Irish Transport and General Workers' Union during the Dublin lockout of 1913, voicing his views in a pamphlet entitled "The industrial problem".
Революциялық кезең
1918 жылғы әскери міндеттілік дағдарысын тудырған Свитман 1915 жылы Ирландияда әскери міндеттілікке қарсы шықты. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың Ұлыбританияның Германия саудасын басып алу үшін Германияға жасаған шабуылымен басталғанын, Ирландияның Ұлыбританиямен байланысын үзбесе, соғыс кезіндегі салықтардан құлайтынын және егер ол «ақиқатты айтқаны үшін» тұтқындалса, бұл Джон Редмондтың Ирландия бостандығын қайта алды деген мәлімдемесінің жалған екенін көрсетеді деп мәлімдеді. 1916 жылғы Пасха көтерілісінен кейін ол қысқа мерзімге қамауға алынып, ұсталды, себебі британдық билік Синн Фейнмен байланысы барларды, көтерілісті Синн Фейн емес, Ирландия Республикалық Бауырластығы жоспарлаған деген қате түсінікпен ұстады. Босатылғаннан кейін Свитман Герберт Мур Пиммен бірге Синн Фейнні қайта құруға кірісті. Свитман 1918 жылғы жалпы сайлауда Синн Фейннен кандидаттыққа түсуден бас тартты, өйткені ол өте қарт болды; оның орнына оның туысы Роджер Свитман 1918 жылдан 1921 жылға дейін Солтүстік Уэксфордтан Техта Дала (TD) болды. Свитман Азамат соғысы кезінде келісімді қолдады, бірақ кейіннен В.Т. Косгрейв үкіметін Гриффиттің протекционистік экономикалық саясатын тастағаны үшін сынап, 1927 жылдан кейін Фианна Фейлді қолдады. Өмірі бойы ирланд газеттеріне көптеген хаттар жазды, ал 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында Д.П. Моран басқарған «Лидер» журналына материалдар жариялады. Свитман Блюзшерттерге (оның тағы бір туысы Жерард Свитман олардың белсенді мүшесі болды) қарсы күресті, Эойн О'Даффиді Гитлермен салыстырды. Сондай-ақ, ол өзі тұратын Меррион алаңында католик соборы салу жоспарларына қарсы болды, себебі бұл жергілікті тұрғындарға көп қиындықтар мен қолайсыздықтар тудырады. Ол 1936 жылы Дублинде 92 жасында қайтыс болды.
Precipitating the Conscription Crisis of 1918, in 1915 Sweetman stood against conscription in Ireland. He declared that World War I had begun when Britain attacked Germany to grab German trade, that Ireland would be ruined by wartime taxation unless it cut ties with Britain and that if he was arrested for ‘speaking the truth’ this would prove the falsity of John Redmond's claim that Ireland had regained her freedom. He was briefly arrested and detained after the 1916 Easter Rising, as the British authorities rounded up anyone with connections to Sinn Féin in the mistaken belief that the Rising had been planned by Sinn Féin rather than the Irish Republican Brotherhood. Following his release, Sweetman worked with Herbert Moore Pim to begin rebuilding Sinn Féin. Sweetman turned down a Sinn Féin nomination for the 1918 general election on the grounds that he was too old; instead, his cousin Roger Sweetman was Teachta Dála (TD) for North Wexford from 1918 to 1921. Sweetman supported the Pro Treaty side in the Civil War period but later denounced the government of W. T. Cosgrave for its abandonment of Griffith's protectionist economic policies and supported Fianna Fáil after 1927. Throughout his life he wrote many letters to Irish newspapers, and in the late 1920s and early 1930s he was a contributor to The Leader edited by D. P. Moran. Sweetman was fiercely opposed to the Blueshirts (of which his other cousin Gerard Sweetman was an enthusiastic member), comparing Eoin O'Duffy to Hitler. He also opposed plans to build a Catholic Cathedral in Merrion Square, where he himself lived, on the grounds that this would cause great trouble and inconvenience to the residents. He died in Dublin in 1936 aged 92.