Кіріспе

Адамның ұйқы безімен байланысқан өзекше

Ұйқы безі өзекшесі немесе Вирсунг өзекшесі (сондай-ақ, қосымша ұйқы безі өзекшесінің болуына байланысты негізгі ұйқы безі өзекшесі) – ұйқы безін жалпы өт жолымен қосатын өзекше. Ол экзокриндік ұйқы безінен ұйқы безі шырынын жеткізеді, ол ас қорытуға көмектеседі.

Құрылымы

Панкреатикалық канал жалпы өт жолымен Ватер ампуласына дейін бірігеді, содан кейін екі канал да он екі елі ішектің екінші бөлігінің медиалдық жағынан үлкен он екі елі ішектің папилласы арқылы өтеді. Көптеген анатомиялық варианттар сипатталған, бірақ олар өте сирек кездеседі.

Қосымша без без безі түтігі

Көптеген адамдарда бір ғана бүйрекбез каналы болады. Дегенмен, кейбіреулерде қосымша бүйрекбез каналы болады, ол Санторини каналы деп те аталады. Қосымша бүйрекбез каналы функционалды немесе функционалды емес болуы мүмкін. Ол дорсальды болып табылады және әдетте (адамдардың 70% -ында) он екі елі ішектің кішкентай папилласы арқылы он екі елі ішекке құяды. Қалған 30% адамдарда ол негізгі бүйрекбез каналына құяды, ал ол он екі елі ішектің үлкен папилласы арқылы он екі елі ішекке құяды. Негізгі және қосымша бүйрекбез каналдары соңында – тікелей немесе жанама түрде – он екі елі ішектің екінші бөлігіне (D2, тік сегмент) қосылады. Ол Джованни Доменико Санторинидің құрметіне аталған.

Клиникалық маңызы

Панкреатикалық каналдың қысылуы, бітелуі немесе қабынуы жедел панкреатитке алып келуі мүмкін. Бітелудің ең көп кездесетін себебі – жалпы өт жолындағы өт тастарының болуы, бұл жағдай холедохолитиаз деп аталады. Крон ауруында он екі елі ішегінің қабынуы да бітелуге себеп болуы мүмкін. Өт тасы Ватер ампуласының тар дистальды бөлігіне кіріп, өт және панкреатикалық сөлінің он екі елі ішегіне ағынын тоқтатуы мүмкін. Өт жолынан панкреатикалық каналға кері ағын панкреатитті бастауы мүмкін. Панкреатикалық каналдың диаметрі КТ суретінде бас бөлігінде 3 мм-ден, денесінде немесе құйрығында 2 мм-ден асса, ол қалыптан тыс үлкейген деп есептеледі. 75-85% адамдарда панкреатикалық каналдың немесе оның бөліктері ультрадыбыспен көрініс береді. Панкреатикалық каналдың карциномасы – панкреастық қатерлі ісіктің жиі кездесетін түрі.

Тарих

Панкреатикалық канал Вирсун каналы деп те аталады. Ол оны ашқан неміс анатомы Иоганн Георг Вирсунгтың (1589–1643) құрметіне осылай аталған.