Кіріспе

Афтасидтер әулеті (арабша: بنو الأفطس Бану әл Афтас) – Аль-Андалуста Бадахоз тайфасын билеген арабтанған Иберия бербер әулеті.

Тарих

Кордоба халифалығы Тайфа мемлекеттеріне бөлінген кезде, берберлік жалдамалы әскер Абдалла ибн Мұхаммед ибн Маслама ибн әл-Афтас (1022–1045) Сабур әл-Хатибтің (бұрын халифа әл-Хакам II-нің сарайында қызмет еткен, 1009 жылы өзін Бадахоздың билеушісі деп жариялаған және Ибн әл-Афтасқа қызмет еткен славян құлы) қайтысымен Бадахозды өзіне қаратып алды. Ибн әл-Афтас өзінің есіміне «әл-Мансур Билла» – «Алланың күшімен жеңіске жеткен» деген лақапты қосты және Дуро өзенінен Тагус өзенінің оңтүстігіне дейінгі Аль-Гарб Аль-Андалус аймағының көп бөлігін биледі, Бадахоз тайфасын құрды. Ибн әл-Афтас 1045 жылы қайтыс болды. Ибн әл-Афтастың ізбасарлары Әбу Бәкір Мұхаммед ибн Абдалла әл-Муззаффар (1045–1065) және оның екі ұлы – Омар ибн Мұхаммед әл-Мутаваккил (1065–1094, Эворада) және Яхья ибн Мұхаммед әл-Мансур (1065–1072, Бадахоста) тұсында Бадахоз тайфасы Испания мен Португалияның батыс бөлігіндегі кең аумақтарды ғана емес, сонымен қатар ислам мәдениетінің маңызды орталығына айналды, оны Афтасид билеушілері қолдады. 1055 жылы Бадахоз Леон-Кастилия Корольдігінің бағынысына кірді және салық төлеуге міндеттелді. Тайфа өзінің аумағының маңызды бөлігін, Мондего өзенінің оңтүстігін (Коимбраның оңтүстігінде) жоғалтты. Севильяның Аббадид әулеті олардың аумағының бір бөлігін басып алды. 1094 жылы мемлекет Альморавидтер әулетіне қосылды. Бадахоз 1095 жылдың соңында Альморавид генералы Әбу Бакр басып алды, бұл тұрғындардың, әмірі Омар ибн Мұхаммед әл-Мутаваккилдің салық талаптарына наразы болғандықтан, олардың келісімімен болды. Әл-Мутаваккил мен оның екі ұлы – Әл-Фадл мен Сад тұтқынға алынып, Севильяға жіберілді, бірақ олар келгенге дейін өлітілді, бұл жайт Ибн Абдунның өлеңінде жырланды. Әл-Мутаваккилдің тағы бір ұлы Әл-Мансур қашып, қазіргі Касерес провинциясындағы Монтанчес бекінісінде біраз уақыт қорғанып, соңында өзінің ізбасарларымен бірге Альфонсо VI-ның иелігіне көшіп барды, онда ол ислам дінінен христиан дініне ауысты.