Кіріспе
Гонконг мемлекеттік қызметін Үкімет хатшылығындағы 13 саясат бюросы және көбінесе мемлекеттік қызметшілермен укомплектенген 67 департамент пен агенттік басқарады. Мемлекеттік қызмет жөніндегі хатшы – Есеп беру жүйесі бойынша тағайындалған Басты лауазымды тұлғалардың бірі және Атқарушы кеңестің мүшесі. Ол Үкімет хатшылығының Азаматтық қызмет бюросын (АҚБ) басқарады және мемлекеттік қызмет саясатымен қатар мемлекеттік қызметтің жалпы басқаруы мен дамуы үшін Бас атқарушыға жауапты. Оның басты міндеті – мемлекеттік қызмет қоғамның ең жақсы мүддесіне қызмет етіп, сенімді, тиімді және үнемді түрде түрлі қызметтерді ұсынуын қамтамасыз ету. АҚБ мемлекеттік қызметті басқарудың жалпы саясатына жауапты, соның ішінде лауазымға тағайындау, жалақы және қызмет шарты, персоналды басқару, кадрлық жоспарлау, оқыту және тәртіптік жазалау сияқты мәселелерді қамтиды.
The Hong Kong Civil Service is managed by 13 policy bureaux in the Government Secretariat, and 67 departments and agencies, mostly staffed by civil servants. The Secretary for the Civil Service (SCS) is one of the Principal Officials appointed under the Accountability System and a Member of the Executive Council. He heads the Civil Service Bureau (CSB) of the Government Secretariat and is responsible to the Chief Executive (CE) for civil service policies as well as the overall management and development of the civil service. His primary role is to ensure that the civil service serves the best interests of the community and delivers various services in a trustworthy, efficient and cost effective manner. The CSB assumes overall policy responsibility for the management of the civil service, including such matters as appointment, pay and conditions of service, staff management, manpower planning, training, and discipline.
Тағайындау
Мемлекеттік қызметке тағайындау ашық және әділ бәсекеге негізделеді. Үміткерлер конкурстық тағайындау рәсімдерінен өтуі тиіс және жұмысқа қажетті біліктілік пен қабілеттері болған жағдайда ғана тағайындалады. Бос лауазымдар қызмет ішіндегі жоғарылау арқылы толтырылуы мүмкін. Базалық шендерде немесе жоғарылау мүмкін болмаған, немесе ерекше қажеттілік туған жағдайларда бос лауазымдар ашық конкурстың арқасында толтырылады. Мемлекеттік қызметтегі штаттық санды қысқарту мақсатында, Үкімет 2003 жылдың 1 сәуірінен бастап мемлекеттік қызметке жалпы қабылдауды тоқтатты, тек өте ерекше жағдайларда ғана рұқсат берілді. Мемлекеттік қызмет лауазымдарына қабылдану талаптары, әдетте, жергілікті білім беру мекемелерінен немесе кәсіби ұйымдардан (немесе олармен теңестірілгендерден) алынатын академиялық немесе кәсіби біліктілік, техникалық дағдылар, жұмыс тәжірибесі, тілдерді білу деңгейі және қажетті басқа да қасиеттер мен ерекшеліктер негізінде белгіленеді. Мемлекеттік қызметтің екі тілді (қытай және ағылшын) және үш тілді (көбінесе кантон, ағылшын және мандарин тілдерінде еркін сөйлейтін) болу мақсатына жету үшін, қытай және ағылшын тілдерін меңгеру де қажет. 2003 жылдың қаңтарынан бастап, мемлекеттік қызметтегі жоғары білімі немесе кәсіби біліктілігі талап етілетін лауазымдарға үміткерлер, жұмысқа орналасу алдында жалпы қабылдау емтиханының екі тілдік бөлімін (қытай тілін қолдану және ағылшын тілін қолдану) сәтті тапсыруы керек. Жоғары білім деңгейінен төмен академиялық біліктілігі бар мемлекеттік қызмет лауазымдарына үміткерлер Гонконг білім беру аттестатының емтиханында қытай және ағылшын тілдерінен (Syllabus B) кем дегенде E бағасын немесе оған тең дәрежедегі нәтиже көрсетуі керек. Негізгі заңға сәйкес, 1997 жылдың 1 шілдесінен бастап немесе одан кейін тағайындалған жаңа қызметкерлер, белгілі бір ерекше жағдайларды қоспағанда, Гонконг арнайы әкімшілік аймағының тұрақты тұрғындары болуы тиіс.
Жылжыту
Офицерлер мінез-құлқы, қабілеті, тәжірибесі және талап етілетін біліктілігі негізінде жоғарылатылады. Барлық талапкер офицерлер тең қарастырылады. Жоғарылауға іріктелінген офицер жоғары дәрежедегі міндеттерді орындауға қабілетті және дайын, ең лайықтысы болуы керек.
Мемлекеттік қызмет көрсету комиссиясы
Комиссия – мемлекеттік қызметке тағайындау, жоғарылату және тәртіптік мәселелер бойынша ЕО-ға кеңес беруге жауапты тәуелсіз заңды орган. Нақтырақ айтқанда, кеңес СКК-ға беріледі, ал СКК комиссиямен жекелеген жағдайлар бойынша байланыс жасайды. Комиссия төрағасы мен мүшелерін ЕО тағайындайды. Комиссия мемлекеттік қызметке тағайындауларда бейтараптық пен әділдікті қамтамасыз етуді көздейді, сондай-ақ тәртіптік мәселелер бойынша кеңес береді. Мемлекеттік қызмет комиссиясы туралы жарлыққа сәйкес, орта және жоғары дәрежелі лауазымдарға (Гонконг полициясының тәртіптік шенінен басқа) қызметкерлерді тағайындау немесе жоғарылату үшін комиссияның пікірін алу қажет. Комиссия мемлекеттік қызмет лауазымдарына тағайындау тәртібіндегі өзгерістер туралы да кеңес алады.
Ақылы және қызметтік шарттар жөніндегі тәуелсіз консультациялық органдар
Үш тәуелсіз орган үкіметке жалақы және қызмет жағдайларына қатысты мәселелер бойынша кеңес береді. Олардың мүшелері үкіметтен тыс жерден таңдалады. Директораттың жалақысы және қызмет жағдайлары жөніндегі тұрақты комитет директоратқа қатысты мәселелер бойынша кеңес береді. Азаматтық қызметтегі жалақылар және қызмет жағдайлары жөніндегі тұрақты комиссия сот және тәртіптік қызметтегілерді қоспағанда, барлық қызметкерлердің жалақысы мен қызмет жағдайларын басқаратын принциптер мен тәжірибелер туралы кеңес береді. Тәртіптік қызметтегілердің жалақысы және қызмет жағдайлары жөніндегі тұрақты комитет, қызмет басшыларын қоспағанда, барлық тәртіптік қызметтегілердің жалақысы мен қызмет жағдайлары туралы кеңес береді, ал қызмет басшылары Директораттың жалақысы және қызмет жағдайлары жөніндегі тұрақты комитеттің қарауында қалады. Сот төрешілерінің жалақысы және қызмет жағдайлары жөніндегі тұрақты комиссия судьялардың жалақысын анықтау жүйесінің, институционалдық құрылымының, әдістемесінің және механизмінің құрылымы мен оған қатысты мәселелер бойынша кеңес береді.
Мемлекеттік қызметтегі негізгі жалақы қағидалары
Мемлекеттік қызметкерлердің жалақысының мақсаты – халыққа сапалы қызмет көрсету үшін қабілетті қызметкерлерді тарту, оларды ұстап тұру және жұмыста ынталандыру үшін жеткілікті төлем жасау. Мемлекеттік қызметкерлер де, жалпы халық та мемлекеттік қызмет үшін төленетін жалақыны әділ деп санауы керек. Мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын қарастырғанда жеке сектормен кең салыстыру маңызды. Бұл жалақы қағидасы 1953 жылы Мемлекеттік қызмет жөніндегі Корольдік комиссияның ұсынымдарынан туындаған. 1965 жылы Комиссия әділ салыстыру принципін басқа барлық факторлардан, соның ішінде бұрын тым көп баса айтылған ішкі туыстық байланыстардан, басым бағалау керек деп ұсынды, деп атап өтті ХКСР мемлекеттік қызметтегі жалақы жүйесі жөніндегі жұмыс тобы.
Қызметкерлердің тәртіптілігі
Мінез құлыққа қарсы жасалған әрекеттерге қатысты жазалау, түзету және алдын алу мақсатында тәртіптік шаралар қолданылуы мүмкін.
Қызметкерлермен қарым-қатынас
Орталық және ведомстволық деңгейде қызметкерлермен консультация жүргізу жүйесі бар. Орталық деңгейде Жоғары мемлекеттік қызмет кеңесі, 1-дәрежелі штаттық консультативтік кеңес, Полиция күштері кеңесі және Тәртіптік қызметтер консультативтік кеңесі жұмыс істейді. Үкімет осы арналар арқылы қызметкерлерімен олардың қызмет жағдайларына әсер ететін кез келген маңызды өзгерістер туралы кеңеседі. Ведомстволық деңгейде басшылық пен қызметкерлер арасындағы ынтымақтастық пен өзара түсіністікті жақсарту мақсатында тұрақты пікір алмасу арқылы жұмыс істейтін Ведомстволық консультативтік комитеттер бар. Қызметкерлердің шағымданулары мен арыздарын қарау үшін белгіленген арналар бар. Жеке қызметкерлерге туындаған мәселелер бойынша кеңес, кеңеш және көмек көрсетіледі. Мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру үшін қызметкерлерден ұсыныстар қабылдау мақсатында Мемлекеттік қызмет бюросы және ведомстволар бірлесіп «Қызметкерлер ұсыныстары» жүйесін іске қосты. Пайдалы деп табылған ұсыныстар авторлары марапатталады. Қызметкерлердің әл-ауқатын жақсарту қоры қызметкерлердің мүдделерін қорғайды. Қызметкерлерге күтпеген қаржылық қиындықтар туғанда көмек көрсету үшін Қызметкерлерге көмек қоры құрылған.