Кіріспе

Мұхаммед пайғамбардың туысы (шамамен 614-639 жж.)

Фадл ибн Аббас (арабша: فضل بن عباس; шамамен 614 – 639 ж.б.) – Абдалла ибн Аббастың бауыры және Ислам пайғамбары Мұхаммедтің туысы.

Өмірбаян

Фадл – Мұхаммедтің ағасы және Меккедегі бай саудагер Аббас ибн Абд әл-Мұтталибтің, сондай-ақ Мұхаммедтің әйелі Маймунаның әпкесі Лубаба бинт әл-Хариттің үлкен ұлы болды. 630 жылы Хунайн шайқасында "қарсы тұрғандардың" қатарында болды, одан кейін оның отбасы Мәдинаға көшті. Фадл өзінің туған інісі Сафия бинт Махмияға үйленді, олардың бір қызы – Умм Күлтум дүниеге келді, ол Мұхаммедтің өмірінде туған. Ол сондай-ақ Килаб тайпасынан Амра бинт Язидке үйленді, бірақ бұл неке бірнеше айдан кейін ажырасып кетті. Бауыры Абдулланың айтуынша, Фадл өте әдемі жігіт болған. 632 жылы наурыз айындағы қоштасу қажылығында ол Мұхаммедтің түйесінде мінген. Өзінің мойндағанынша, ол басқа түйедегі әдемі қызға соншалықты қызығушылықпен қараған, Мұхаммед оның иегінен ұстап, үш рет бетін бұруға мәжбүр болды. Осы оқиғаға байланысты Мұхаммед өзінің танымал сөзін айтты: «Мен жас жігіт пен жас әйелді көрдім, және мен оларды шайтанның қолына тапсыруға сенімсіздікпен қарадым».

Мұхаммед соңғы ауруына шалдыққанда, Фадл мен оның туысы Әли оны Айшаның үйіне соңғы жолы сүйеп әкеп қолдады. Мұхаммедтің қайтысынан кейін Фадл оның қабіріне кіргендердің бірі болып, денесін жерлеуге көмектесті. Ол Византия және Парсы империясына қарсы көптеген шайқастарға қатысты. Рашиддердің Левантқа жасаған жорығында, Әбу Убайда ибн әл-Жаррах Моаб аймағын бағындырғаннан кейін, ол Зубайр ибн әл-Ауам мен Фадл ибн Аббасты Амман қаласын бағындыруға жіберді. Содан кейін Зубайр Никитас есімді византиялық қолбасшыны өлтіріп, Амман қаласын жаулап алды. Кейін мұсылман әскерлері Барқаны (Киренаиканы) шамамен үш жыл бойы қоршап алды, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Фадл Мұхаммед туралы бірнеше хадистерді жеткізді, бірақ ол ұлы ғалым ретінде танылуға үлкермеді. Ол 18 жылы Сириядағы Амвас қаласында (шамамен 25 жасында) обадан қайтыс болды.

Шиит исламдағы мәртебе

Ол Әбу Бакрға адалдық серт беруден бас тартқандықтан шииттер тарапынан құрметпен қарастырылады.