Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эфиопияның орталық бөлігіндегі қала
Town in central Ethiopia
Аддис-Алем (амхар тілінде: ዐዲስ ዓለም), сондай-ақ Эжере (оромо тілінде: Ejjeree) деп белгілі, ресми түрде Эжере қаласы – Эфиопияның орталық бөлігінде орналасқан қала. Оромия аймағының Батыс Шева аймағында, Аддис-Абебаның батысында орналасқан бұл қаланың ендігі мен бойы шамамен 2360 метр биіктікте жатыр. 2005 жылғы Орталық статистика агенттігінің мәліметтері бойынша, қаланың жалпы халқы 13 423 адамды құрайды, оның ішінде 6 420 ер адам және 7 003 әйел адам бар. 1994 жылғы халық санауы бойынша, қаланың жалпы халқы 7 516 адамды құрады, оның ішінде 3 482 ер адам және 4 034 әйел адам бар. Бұл Эжере Вордасының ең ірі елді мекені. Эжере Аддис-Алемдегі Сионның қасиетті Мария шіркеуімен танымал. Базиликаның сыртқы қабырғасы, сондай-ақ магдас (ішкі киелі орын) толығымен суреттермен жабылған. 1997 жылы оған іргелес музей өртеніп, толығымен қирады; бірақ содан бері жаңа музей ашылды.
Addis Alem (Amharic: ዐዲስ ዓለም) also known as Ejere (Oromo: Ejjeree, officially known as Ejere is a town in central Ethiopia. Located in the West Shewa Zone of the Oromia Region, west of Addis Ababa, this town has a latitude and longitude of with an elevation of about 2360 meters above sea level. Based on figures from the Central Statistical Agency in 2005, this town has an estimated total population of 13,423 of whom 6,420 were males and 7,003 were females. The 1994 census reported this town had a total population of 7,516 of whom 3,482 were males and 4,034 were females. It is the largest settlement in Ejere Woreda. Ejere is known for the Church of St. Marry of Zion of Addis Alem. The basilica's exterior, as well as the maqdas (inner sanctuary), are entirely covered with murals. Its adjacent museum burned to the ground in 1997; however a new one has since opened.
Тарих
Император Менелик Гожам патшасы Теклехайманотпен соғысқа аттанғанда, ол өзінің астанасы Аддис-Абебаға жақын жердегі жол бойында орманға толы әдемі жерді көрді және оны амхар тілінде Аддис-Алем деп атады, яғни «Жаңа Әлем» деген мағына береді. Кейіннен император II Менелик жеңістен кейін Аддис-Абебаға оралды. Уақыт өте келе Аддис-Абеба үшін отынмен жабдықтау мәселесі туындады, себебі ол сол кездегі негізгі энергия көзі болатын. Осы себепті император астананы Аддис-Абебадан батысқа қарай 40 шақырым жердегі, жаңадан табылған Аддис-Алем аймағына көшіруді шешті. Сарай құрылысын дереу бастады, бұл жұмысқа Үндістаннан келген құрылыс мамандары мен 20 000 Велега Оромо халқы қатысты. Бірақ 1903 жылы император Таиту Бетул мен шетелдік дипломаттардың қарсылығына байланысты астананы Аддис-Абебада қалдыруға мәжбүр болды, себебі жаңа жерде консулдық кеңселер салу экономикалық тұрғыдан қиынға соқты. Басқа ғалымдар эвкалипт ағашын Аддис-Абебаға жақын Энтото төбелеріне әкелу арқасында отын тапшылығы шешілгенін және императордың Аддис-Абебада қалуына осының себеп болғанын айтады. Сондықтан император жаңа салынған әсем сарайды Аддис-Алемдегі Сион қасиетті Мария шіркеуіне айналдыруды шешті. Ол Анкоберден 600 дін қызметкерімен бірге тарихи тақташаны/Сандықты алып келді. Бұл Сандық бұрынғы Эфиопия патшаларымен байланысты деп есептеледі және шамамен 2000 жылдық тарихы бар. Император шіркеудің жанында жазғы демалыс орнын және шіркеуге келгенде дұға оқуға арналған жер салды. Қазіргі уақытта жаңа сарай мұражай ретінде қызмет етеді және оны жергілікті тұрғындар мен шетелдік қонақтар бағалайды. Мұражайға алғаш рет император Хайле Селасси I келген. Ол сарайды мұражайға айналдыруды бұйырған адам еді. Хайле Селасси I Аддис-Алемнің жергілікті халқымен сөйлескен кезде, олардың көптеген тұрғындары одан орта мектеп салуды сұрады. Халықтың тілегі бойынша, императордың бұйрығымен, қажетті жабдықтармен жабдықталған заманауи орта мектеп салынды. Бұл мектеп құрылғаннан бері Эфиопия тарихында көптеген белгілі тұлғаларды тәрбиеледі. Олардың арасында Оромия аймақтық мемлекетінің қазіргі президенті – профессор Гебиса Еджета, Оббо Шимелис Абдиса, доцент Небию Бае, доктор Мюлуворк Тефера, Тикур Анбесса мамандандырылған ауруханасының педиатры бар. Қала патшалар дәуірінде және итальяндық оккупация кезінде маңызды орынға ие болды, бірақ белгісіз себептермен қаланың маңызы елде EPRDF билігі орнағаннан кейін азайды. Эфиопиядағы алғашқы асфальтталған жол 1904 жылы Аддис-Алем мен астана Аддис-Абеба арасында салынды. Итальяндық оккупация кезінде итальяндық уақытта құйылған әк өндіру зауыты құрылды және өндірістің алғашқы жылында 30 000 центнер материал өндірілді. 1940 жылдың 2 желтоқсанында Адмике Беша басқарған Арбегнок итальян гарнизонына шабуыл жасады. Итальяндықтар 72 сарбазды, 2 007 мылтық, зеңбірек және қол гранаталарын жоғалтты. Келесі жылдың 3 сәуірінде итальяндықтар 450-ден астам атты әскер полкін Ежерияны қайта басып алуға жіберді; Онда олар Арбегноктың көп санды әскерінен жеңіліске ұшырады, 42 сарбаз қаза тауып, 30-ы жарақат алды, оның ішінде полк командирі Витторио Касарди де болды.
While Emperor Menelik went to war with king Teklehaymanot of Gojam to Embabo a place found in Wollega, he saw a beautiful place on his road near the capital city Addis Ababa full of forest and coined the place with Amharic term Addis Alem meaning New World. Later on Emperor Menelik II after his victory went back to Addis Ababa. As time going wood supply became a problem for the Addis Ababa as it was the main source of energy at the time. For this reason the Emperor decided to move the capital city to the newly found area Addis Alem which is 40km west of Addis ababa. Construction of Palace started immediately by construction professionals from India and 20,000 members of the Welega Oromo busy in constructing buildings in the new city. By 1903 the Emperor decided to keep the capital at Addis Ababa due to the refusal of Empress Taytu Betul and Foreign Diplomats, since that is economically consuming for them to construct new consular offices at the newly found place. Other scholars say the introduction of the eucalyptus tree in the Entoto Hills near Addis Ababa solved a shortage of firewood and that made the emperor to remain in Addis Ababa. And so the Emperor decided to make the newly constructed fascinating palace into Church of St. Marry of Zion of Addis Alem. He brought the historical tablet/Ark from Ankober with 600 clergy men with it. The Ark is believed to be associated with former Ethiopian Kings and has history of around 2000 years. The emperor build another place near the church for his summer and for prayers when coming to the church following years. The new palace currently serve as a museum and visited by locals and foreigners. The first man to visit the museum were Emperor Hailesilassie I. And he was actually the man who ordered to convert the palace to be a museum. Hailesselasie I discussing with the local peoples of Addis Alem, Many of the residents requested his majesty to build High school. And as per the peoples request modern high school with adequate equipment were built by his imperial majesty. Since its establishment that high school provided many notable peoples in the Ethiopian history. Among them are Professor Gebisa Ejeta, the current president of Regional state of Oromia Obbo Shimelis Abdisa, Associate Professor Nebiyu Baye, Dr. Muluwork Tefera, pediatrician in Tikur Anbessa specialised Hospital. The city had an important place in the era of the kings and Italian occupation but for unknown reasons the importance of the town faded specially after the EPRDF rule the country. The first paved road in Ethiopia was constructed between Addis Alem and the capital Addis Ababa im 1904. During the Italian occupation, a factory for the production of slaked lime was established during the Italian time, and in its first year of production it turned out 30,000 hundredweights of the material. On 2 December 1940 the Arbegnoch, led by Admiqe Besha, attacked the Italian garrison. The Italians lost 72 men, and 2,007 rifles, cannons and hand grenades. On 3 April in the following year, the Italians sent a cavalry regiment 450 strong to recapture Ejerie; There it was defeated by the Arbegnoch superior numbers, leaving 42 men on the ground and 30 other injured including the regiment commander Vittorio Casardi.
Қала атауы туралы
2013 жылға дейін қала ресми түрде Аддис-Алем деп аталды. Кейіннен, ұлттық санаға қатысты саяси жағдайларға байланысты, қала әкімшілігі қаланың атын император Менелик II бұл аймаққа келгенге дейін жерді иеленген Оромо тайпасының жер иесі Ежере Ченгеренің құрметіне Ежере деп өзгертуге шешім қабылдады. Император Менелик II мен Ежере Ченгере келісімге келді, соның арқасында император сол кезде сарай салуға рұқсат алды. Қазір қаланың ресми аты – Ежере, бірақ адамдар екі атауды да қажеттілікке қарай қолдана береді.
The town was officially called Addis Alem up until 2013. Later on due to the political situations related to idedntity the town's administrative body decided the town to be called Ejere by the name of an Oromo Land lord Ejere Chengere Who owned the current place before Emperor Menelik II came to the area. Emeperor Menelik II and Ejere Chengere made a deal and the Emperor got a permission to build the palace at the time. So, currently the official name for the town is Ejere but peoples use both names as needed interchangeably.
Хидар Сион/Хидар Мариам
Хидар-Мариам – 29 қарашада Сионның Аддис-Алемдегі Сент-Марри шіркеуінде эфиопиялық православиелік теуахидо шіркеуінің сенушілері тойлайтын жыл сайынғы рәсім. Бұл рәсімге елдің түкпір-түкпірінен шамамен 100 000 сенуші жиналады, олар Вавилон қаласында Дагонға қарсы Сандық Шекенің жеңісін еске алады. Осы күні қала жыл бойындағы ең жұмбақ күніне айналады, себебі рәсімге қатысу үшін көптеген адамдар келеді. Мереке 28 қараша күні кешкі сағат 21:00-де шіркеу ішінде Анкобер Вэб әнінің әдемі сөздерімен басталады.
Hidar Mariam is annual ceremony celebrated on November 29 in Addis Alem St Marry Church of Zion by Ethiopian Orthodox Tewahido church believers. In the ceremony an estimated of 100 000 believers come across the country to commemorate the Victory of The Ark Of The covenant made againist Dagon in the Babilon. In that day the town get the busiest of all days of the year because of the mass population who came to attend the ceremony. The celebration starts November 28 evening at 9:00 pm with Sweet to hear lyrics of Ankober Wereb within the church.
Дәстүрлі мектеп
Аддис-Алем қаласы Эфиопия православие Тевахидо шіркеуінің Эфиопиядағы ең ірі дәстүрлі білім беру орталығына ие. Басты кампустың ауданы шамамен 15 000 шаршы метрді құрайды, ал басты кампустан 1 км қашықтықта тағы екі филиалы бар. Мектепте дәстүрлі эфиопиялық православиелік сабақ император Хайлеслассидің тұсында оқытыла бастады. Мектепте Әйя Яред жасаған, шамамен 5 жылдық мәтіндік курс – "Дегуа", сондай-ақ Акуакуам, Кидасси, Мецихаф және Цинь бөлімдері бар. Бұл мектептің түлектерінің арасында екінші эфиопиялық православие патриархы Абуне Тевофлос, Махибере Кидусанды құрған Абуне Горгориос II, Менгисту Хайле Мариам және тағы да басқалары сияқты көрнекті рухани және мемлекеттік қайраткерлер көп.
Addis Alem town owns the largest traditional education in Ethiopia of Ethiopian Orthodox Tewahido Church. The main campus owns an estimated area of 15,000 sq m and has another two branches 1 km from the main campus. The school began teaching the traditional Ethiopian Orthodox lesson at the time of Emperor Haileselassie. The school consists of the Degua, an estimated 5 yr lyrics type course developed by St, Yared. Akuakuam, Kidassie, Metsihaf and Qine. It also produced many notable spiritual and governmental peoples which among them: the second Ethiopian orthodox patriarichate Abune Tewoflos, Abune Gorgorios II the one who established Mahibere Kidusan, Mengistu Haile Mariam and others.
Белгілі тұлғалар
Бұл қаламен бірқатар белгілі тұлғалар байланысты. Шіркеуде 18 жыл Францияда оқыған Әбебе Вольде Джорджис (1897-1967) салған өнер туындылары бар, ол Әулие Мариям шіркеуінің көркем безендірілуіне үлес қосты. 1935 жылы Аддис-Алемде туған Ворку Маммо Десалегн он екі жасында бомбамен ойнап жатқанда апатқа ұшырап екі қолынан айырылды; ол 1960-1962 жылдары өнер мектебінде оқыды, кейін КСРО-да білім алды, сосын Аддис-Абебадағы өнер мектебіне мұғалім болып оралды. Үшіншісі – 1943 жылы Аддис-Алемде туған Тадесе Бедасо Бегна, ол баптист мектебінде оқыды, 1966 жылы өнер мектебін бітірді, содан кейін Лондонда графиканы оқыды; ол маркалар, плакаттар және таңбаларды жасады. Төртіншісі – 1974 жылдан 1991 жылға дейін елді басқарған Менгисту Хайлемариам, оның туған жері туралы көптеген пікір таластар болғанымен, ол Аддис-Алемде дүниеге келген. Губае Фекаде Селассие Тефера сияқты, ол ЭОТК ілімдері мен Батыс ғылымдарында терең білімі бар және Аддис-Алем Мариам шіркеуінің тарихын ұйымдастырып, жазған адам. Доцент Небию Бае де Аддис-Алемнен шыққан.
A number of notable Peoples are associated with this town. The church has some art work by Abebe Wolde Giorgis (1897 1967), who studied in France for 18 years, has contributed to the art work of the church of St. Maryam. Worku Mammo Dessalegn, born in Addis Alem in 1935, lost both hands in an accident while playing with a bomb at the age of twelve; he attended the Art School in 1960 1962, later studied in the USSR and then returned to the Art School in Addis Ababa as a teacher. A third is Tadesse Bedaso Begna, born in Addis Alem in 1943, who attended a Baptist school, graduated from the Art School in 1966 and then studied graphic arts in London; he has designed stamps, posters and insignia. 4th is Mengistu Hailemariam who led the country from 1974 to 1991 was born in Addis Alem though many controversies in his birth place. Like Gubae Fekade Selassie Tefera, a man with high priestly knowledge in EOTC teachings and Western Sciences and the one who organized and wrote Addis Alem Mariam's Church History. Associate professor Nebiyu Baye was also from Addis Alem.