Александр Грищук: Ресейлік шахмат шеберінің өмірбаяны мен жетістіктері

Кіріспе

Ресейлік шахмат гроссмейстері (1983 жылы туған)

Александр Игоревич Грищук (31 қазан 1983 жылы туған) – ресейлік шахмат гроссмейстері. Грищук 2009 жылы Ресей чемпионы атанды. Ол сондай-ақ үш рет әлемнің блиц шахматы чемпионатында жеңіс одіс (2006, 2012 және 2015 жылдары). Ол бес кандидаттар турниріне қатысты: 2007, 2011 (финалға жеткен), 2013, 2018 және 2020 жылдары. 2000 жылы FIDE әлем чемпионатының жартылай финалына дейін жетті. Грищук шахмат олимпиадасында екі командалық алтын, үш командалық күміс, бір командалық қола және бір жеке қола медаль жеңіп алды. Ол сонымен қатар командалық үш алтын, бір күміс және жеке алтын, екі күміс және бір қола медаль иеленді.

Шахматтық мансабы

1996 жылы Грищук Дүниежүзілік жастар фестивалінің 14 жасқа дейінгі ұлдар секциясында 21-орынды иеленді және Диснейдің жылдам шахмат чемпионатының сол секциясында үшінші орынға теңесті. 1998 жылдың қаңтарына қарай Грищук ФИДЕ шебері атанды, Ресей кубогының Мәскеу кезеңінде 6/9 есебімен 24-орынды иеленді және Нижний Новгородта 18-орынды иеленді. Ол өзінің алғашқы Ресей чемпионатында 5/11 ұпай жинап, 44-орынды иеленді. 16 жасқа дейінгі ұлдар арасындағы әлем чемпионатында ол халықаралық шебер және рейтингтік фаворит болды, 8-орынды иеленді. 1999 жылдың қаңтар айында Грищук Hotel Anibal Open турнирінде үшінші раундта үшінші орынды иеленген Арташес Минасянды жеңіп, 13-орынды иеленді. Hotel Ubeda Open-те күшті бастады, бірақ 6.5/10 есебімен 7-орынға теңесті. Наурыз айында өткен Блед Ашық турнирінде ол 6/9 есебімен 9-шы орынды, ал шілдеде өткен Биль MTO Ашық турнирінде 7/10 есебімен 11-ші орынды иеленді. Сан-Джорджо Портуда Грищук 6.5/9 есебімен 4-орынды иеленді. 1999 жылдың қарашасында Грищук 7/9 ұпай жинап, Сергей Волковпен бірге Чигорин мемориалында бірінші орынды бөлісті. Батумиде өткен Еуропа командалық чемпионатында резервтік тақта ретінде төрт рет тең түсті, содан кейін Ресей чемпионатынан Алексей Безгодовпен ширек финалда жеңілді. Грищук өзінің алғашқы Грандмастер нормасын 2000 жылдың қаңтарында Hotel Ubeda Open-те 7/10 ұпаймен 4-орынға ие болды, содан кейін Рейкьявик Open-те 4-орынға ие болды, 6.5/9 ұпай жинады. Нью-Йорк Ашық турнирінде ол 6.5/9 есебімен 10-шы орынды иеленді. 2000 жылы маусымда ол Лозанна жас шеберлер турниріне қатысып, финалда Руслан Пономаревті жеңіп алды. Оның жетістігі оған ФИДЕ топ-100-інде 78-орында, 2606 ұпаймен және 2000 жылдың шілдесінде үшінші жас шебер аталымын ие болды. Грищук Солтүстік теңіз кубогында 5/9 есебімен теңдестірулер бойынша 4-ші орынды иеленді. Қазір ол Грандмастер, ол Элистадағы 4-ші Ресей кубогының финалында 6/11 есебімен үшінші орынды иеленді және қазан айында Тосхавен халықаралық турнирінде Пономаревпен теңгерімде жеңіске жетті. Ол Стамбулдағы шахмат олимпиадасында екінші резервтік тақта нәтижесі үшін жеке қола медальді иеленді. 2000 жылы ФИДЕ әлем чемпионатында Грищук жартылай финалға шықты, бірақ Алексей Шировтан жеңілді. 2001 жылдың қыркүйегінде Грищук Ресейдің шахмат саммитіне 4/6 ұпай жинады. 2002 жылдың қаңтар айында ол өзінің алғашқы Corus іс-шарасында 8.5/13 есебімен екінші орынды иеленді, ол Евгений Бареевтен жарты ұпай артта қалды. 2004 жылы ФИДЕ әлем чемпионатында ол ширек финалға шықты, онда болашақ чемпион Рустам Касымжановтан 3-1 есебімен жеңілді. Сонымен қатар, ол Пойковскийдегі дәстүрлі турнирде 1-орынды (Сергей Рублевскиймен); Ресей чемпионатында 2-орынды (Каспаровтан кейін) бөлісті. Грищук 2005 жылғы ФИДЕ әлем чемпионатында үздік 10-орында тұрып, 2007 жылдың мамыр-маусым айларында өткен кандидаттар турниріне қатысады. Ол Владимир Малахов (+2 −0 =3) және Сергей Рублевскийге қарсы матчтарды жеңіп, FIDE World Chess Championship 2007 сегіз ойыншы чемпионатына өтті. Бұл турнирде ол 14 ойынның 5 1⁄2 ұпай жинап, сегіз ойыншыдан құралған топтың соңғы орындарына жайғасты. 2009 жылы Грищук Ресей шахмат чемпионатында жеңімпаз атанды. Сол жылы Линарес турниріне Гата Камскийге қарсы қарсыласта болған Веслин Топаловтың орнына шақырылғаннан кейін, ол Василь Иванчукқа қарсы тай-брейкте жеңіп алды. Грищук 2008 жылғы 10 ФИДЕ Гран-при турниріне үшінші орынды иеленіп, 2012 жылғы шахмат әлем чемпионатының кандидаттар турниріне бірінші орынға ие болды. Әлемдік No 2 Магнус Карлсен кандидаттар турниріне қатысқанда, оның орнына Грищук тағайындалды. 2011 жылғы кандидаттар турниріне Грисчук сегіз ойыншының 6-шы орында болды және бірінші турда Левон Аронянмен кездесті. Төрт тұрақты ойынды 22 бөлгеннен кейін, Грищук жылдам плей-оффты 21⁄211⁄2 жеңіп, жартылай финалға өтті, онда ол әлемнің No. 4 және бұрынғы әлем чемпионы Владимир Крамник. Грисчук блиц плей-оффты 11⁄2 1⁄2 есебімен жеңіп, финалға өтті, онда ол 2009 жылғы шахмат әлем чемпионатының жеңімпазы Борис Гельфандпен әлем чемпионатында Вишванатан Анандпен ойнау құқығы үшін кездесті. Бес теңестіруден кейін, Гелфанд соңғы ойынды жеңіп, 31⁄2 21⁄2. Грисчук 2013 жылы 15 наурыздан 1 сәуірге дейін Лондонда өткен Кандидаттар турниріне қатысты. Ол 61⁄2/14 (+1=11 2) ұпаймен алтыншы орын алды. 2014 жылдың қарашасында Мәскеуде Тигран Петросянның есіне арналған Ташир шахмат турниріне 51⁄2/7 есебімен бірінші орын алды. Бұл оған 2800 Elo рейтингтік белгісін аша алуға мүмкіндік берді. 2016 жылдың шілдесінде Грищук Вэньчжоу қаласында Диң Лиренге қарсы 21⁄211⁄2 есебімен төрт ойындық матчты жеңіп алды. 2017 жылдың ақпанында Грищук Шаржада өткен ФИДЕ Гран-при сериясының бірінші іс-шарасында Максім Вашье-Лаграв және Шахрияр Мамедьяровпен бірге бірінші орынды бөлісті, теңдестірулер бойынша бірінші орынды иеленді. 2017 жылдың шілдесінде ол Цзяюгуань, Қытайда өткен Қытай-Ресей шахмат Грандмастер саммитінде Ю Янъиді 3-1 есебімен жеңіп алды. Желтоқсанда Грищук Хуайань, Қытайда өткен IMSA Elite Mind Games турнирінде ерлер арасындағы Баск шахмат оқиғасын жеңіп алды. Мамырдың соңында Грищук Мәскеуде өткен ФИДЕ Гран-при турниріне қатысты, ол 2020 жылғы шахмат әлем чемпионатының іріктеу циклының бөлігі болды. Турнир 16 ойыншыдан тұратын іс-шара болды. Турнирдің финалында Грищук өзінің әріптесі ГМ Ян Непомнящийден жылдам тай-брейкте жеңілді. Турнирде екінші орын алғандықтан, Грищук 7 Гран-при ұпайын алды. Грищук содан кейін Ригада жартылай финалға өтті және Гамбург турнирін жеңіп алды, барлығы 20 Гран-при ұпайын жинады. Иерусалим Гран-принің екінші күнінен кейін ол 2020 жылғы Кандидаттар турниріне қатысуға лайық деп танылды. 16 наурыздан 26 наурызға дейін Грищук Кандидаттар турниріне қатысты, ФИДЕ COVID 19 пандемиясының салдарынан 7-ші күні тоқтатты. Тоқтатылған кезде ол өзінің әріптесі Ян Непомнящий және француз Грандмастері Максім Вашье-Лагравтен бір ұпай артта қалды. 2021 жылдың 19 сәуірінен 27 сәуіріне дейін Грищук ФИДЕ тарапынан бір жылдан астам уақыттан кейін қайта жаңартылған Кандидаттар турнирінде қайтадан өнер көрсетті. Ол 14 ойыннан 7 ұпай жинап, алтыншы орынды иеленді. 2022 жылдың ақпан және наурыз айларында Грищук ФИДЕ Гран-при 2022 турниріне қатысты. Бірінші кезеңде ол 3/6 нәтижемен А тобында үшінші орын алды. Екінші кезеңде ол 2/6 нәтижемен А тобында төртінші орын алды, турнир кестесінде екі ұпаймен 22-орынды иеленді.

In 1996, Grischuk finished in 21st place in the Boys Under 14 section of the World Youth Festival and tied for third place in the same section of the Disney Rapid Chess Championships. By January 1998 Grischuk had become a FIDE Master, finished 24th in the Moscow leg of the Russian Cup with 6/9, and finished 18th at Nizhnij Novgorod. He finished 44th in his first Russian Chess Championship, scoring 5/11 points, and was International Master and rating favourite when he tied for 8th place at the Boys Under 16 section of the World Youth Championships. In January 1999, Grischuk tied for 13th at the Hotel Anibal Open, defeating third seed Artashes Minasian in the third round. He started strongly at the Hotel Ubeda Open but slipped to tie for 7th place with 6.5/10. At Bled Open in March he finished 9th with 6/9 and at the Biel MTO Open in July finished 11th with 7/10. At the Porto San Giorgio Grischuk finished 4th with 6.5/9. In November 1999, Grischuk scored 7/9 to share first place with Sergei Volkov at the Chigorin Memorial. He made four draws as reserve board at the European Team Championship held in Batumi then was knocked out of the Russian Championship in the quarterfinals by Alexei Bezgodov. Grischuk made his first Grandmaster norm in January 2000 at the Hotel Ubeda Open scoring 7/10 for 4th place then placed 4th at the Reykjavik Open, scoring 6.5/9. At the New York Open he finished 10th with 6.5/9. In June 2000, he won the Lausanne Young Masters, defeating Ruslan Ponomariov in the final. His success gave him his first appearance in the FIDE Top 100 at 78th, with 2606 and third top Junior in July 2000. Grischuk finished 4th on tiebreaks with 5/9 at the North Sea Cup. Now a Grandmaster, he finished third with 6/11 at the 4th Russian Cup Final in Elista and won the Torshavn International in October on tiebreak with Ponomariov. He claimed individual bronze medal for his second reserve board result at the Chess Olympiad in Istanbul. In the 2000 FIDE World Chess Championship, Grischuk reached the semifinals, losing to Alexei Shirov. In September 2001, Grischuk scored 4/6 at the inaugural Russia Chess Summit. In January 2002, he finished second at his first Corus event with 8.5/13, half a point behind Evgeny Bareev. In the 2004 FIDE World Chess Championship he made it to the quarterfinals, where he lost 3−1 to eventual champion Rustam Kasimdzhanov. Also he shared 1st place in the traditional tournament at Poikovsky (with Sergey Rublevsky); 2nd place at the Russian Championship (behind Kasparov). Grischuk finished in the top 10 in the 2005 FIDE World Cup, qualifying him for the 2007 Candidates Tournament in May–June 2007. He won his matches against Vladimir Malakhov (+2 −0 =3) and Sergei Rublevsky (tied at +1 −1 =4, winning the rapid playoff +2 −0 =1), to advance to the eight player 2007 FIDE World Chess Championship. In that tournament he scored 5½ out of 14, placing last in the eight player field. In 2009, Grischuk won the Russian Chess Championship. Later that year he won the Linares tournament on tiebreak over Vasyl Ivanchuk after being invited as replacement for Veselin Topalov, who was in the Challenger's Match against Gata Kamsky. Grischuk finished third in the 2008 10 FIDE Grand Prix, qualifying him as the first alternate for the Candidates Tournament of the 2012 World Chess Championship cycle. Upon the withdrawal of world No. 2 Magnus Carlsen from the candidates tournament, Grischuk was appointed to take his place. In the 2011 candidates tournament, Grischuk was seeded 6th out of eight players, and faced Levon Aronian in the first round. After splitting the four regular games 2–2, Grischuk won the rapid playoff 2½–1½ to advance to the semifinals, where he faced world No. 4 and former World Champion Vladimir Kramnik. Grischuk won the blitz playoff by 1½–½ to advance to the final, where he faced 2009 Chess World Cup winner Boris Gelfand for the right to play Viswanathan Anand for the World Championship. After five draws, Gelfand won the final game to win the match, 3½–2½. Grischuk played in the 2013 Candidates Tournament in London from 15 March to 1 April. He finished sixth, with a score of 6½/14 (+1=11 2). In November 2014 he took first place with 5½/7 at the Tashir Chess Tournament in memory of Tigran Petrosian in Moscow. This enabled him to cross the 2800 Elo rating mark. In July 2016, Grischuk won a four game match against Ding Liren in Wenzhou, 2½–1½. In February 2017 Grischuk tied for first place with Maxime Vachier Lagrave and Shakhriyar Mamedyarov in the first event of the FIDE Grand Prix series, held in Sharjah, UAE, taking first place on tiebreak. In July 2017, he beat Yu Yangyi 3–1 in the China Russia Chess Grandmaster Summit Match held in Jiayuguan, China. In December, Grischuk won the men's Basque chess event of the IMSA Elite Mind Games in Huai'an, China. In late May, Grischuk participated in the Moscow FIDE Grand Prix tournament, which is part of the qualification cycle for the 2020 World Chess Championship. The tournament was a 16 player event. Grischuk was defeated by compatriot GM Ian Nepomniachtchi in rapid tiebreaks during the tournament finale. By finishing second in the tournament, Grischuk netted 7 Grand Prix points. Grischuk then reached the semi finals at Riga, and won the Hamburg tournament, for a total of 20 Grand Prix points. He was confirmed as a qualifier for the Candidates Tournament 2020 after the second day of the Jerusalem Grand Prix. From March 16 to 26 Grischuk played Candidates Tournament, interrupted by FIDE after 7th day due to COVID 19 pandemic. At the time of the interruption he was one point behind the leading pair made up of his compatriot Ian Nepomniachtchi and the French Grandmaster Maxime Vachier Lagrave. From April 19 to 27 2021 Grischuk played again at the Candidates Tournament, resumed by FIDE after more than a year. He concluded in sixth place, with 7 points out of 14. Through February and March 2022, Grischuk played in the FIDE Grand Prix 2022. In the first leg, he placed third in Pool A with a 3/6 result. In the second leg, he finished fourth in Pool A with a result of 2/6, finishing 22nd in the standings with two points.

Шахмат олимпиадалары

Олимпиада Жеке нәтиже Командалық нәтиже Стамбул 20007.5/10 (қола) Алтын Блед 20027/11 (18-орын) Алтын Кальвия 20046.5/11 (30-орын) Күміс Турин 20067/11 (25-орын) 6-орын Дрезден 20084.5/8 (10-орын) 5-орын Ханты-Мансийск 20106/9 (4-орын) Күміс Стамбул 20127/11 (5-орын) Күміс Тромсё 20146/9 (10-орын) 4-орын Баку 20166.5/9 Қола

Жарық шашка

2006 жылы Грищук Израильдің Ришон-Лезион қаласында өткен әлемнің жылдам шахмат чемпионатында 10½/15 есебімен жеңіске жетті. 2012 жылы Астанадағы әлемнің жылдам шахмат чемпионатында ол 30 партияның 20-сын ұтып, екінші рет жеңімпаз атанды. 2015 жылдың қазан айында Грищук Берлинде өткен әлемнің жылдам шахмат чемпионатында 15½/21 ұпай жинап, үшінші рет жеңіп алды, бұл нәтиже Максім Вашье-Лаграв пен Владимир Крамниктен жарты ұпайға жоғары болды. 2023 жылы ол Tata Steel India Blitz open турнирінде Нодирбек Абдусатторов пен Праггнаннанда Рамешбабұдан басым түсті, олар екінші орынды бөлісті.

Жеке өмір

Грисчук бұрын украиналық шахмат гроссмейстері Наталья Жуковаға үйленген еді. Қазір ол украиналық-ресейлік шахмат гроссмейстері Катерина Лагноға үйленген және олардың үш баласы бар.