Кіріспе
Moosburg an der Isar – Германиядағы Баварияның Фрайзинг ауданындағы қала. Регенсбург пен Италия арасындағы ең көне қала саналады, ол 421 метр биіктікте Исар өзенінің жағасында орналасқан. 2022 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 20 237 адамды құрайды және ауданы 44 шаршы километрді алады. А 92 тас жолымен және Мюнхен-Регенсбург бағытындағы аймақтық пойызбен оңай жетіп баруға болады. Мюнхен әуежайына дейін бар-жоғы 20 минуттық сапар. Moosburg Мюнхен, Фрайзинг және Мюнхен әуежайына жұмысқа барып-келетін тұрғындар үшін ыңғайлы. Қалада химия, электротехника, тамақ өңдеу және машина жасау салаларындағы бірнеше кәсіпорын бар.
Moosburg an der Isar (Central Bavarian: Mooschbuag on da Isa) is a town in the Landkreis Freising of Bavaria, Germany. The oldest town between Regensburg and Italy, it lies on the river Isar at an altitude of 421 m (1381 ft). It has 20,237 inhabitants (2022) and covers an area of 44 km2. It is easily reached by the A 92 autobahn and regional trains on the Munich–Regensburg line. Furthermore, it takes just 20 minutes to get to Munich Airport. Moosburg is popular with commuters who travel to Munich, Freising, and Munich Airport. There is considerable industry in the town consisting of chemical, electro technical, food processing, and machine building plants.
Тарих
VIII ғасырда Мосбургте бенедиктин аббаттығы болған: оның төңірегінде тұрғын үйлер мен шеберханалардың шоғыры пайда болды. Герцог Генрих дер Лёве 1171 жылы Әйіпті Кастулға арналған Қастул соборының (кафедралды собор) құрылысын бастады – оның реліквиялары қалаға әкелінді деп есептеледі. 12 ғасырда қала құрылып, 1311 жылы алғашқы жарғысын алды. Қоршау қабырғалары мен бекініс орлары 15 ғасырда аяқталды. Қала 16 ғасырдың басында өркендеуге жетті. 1599 жылы бенедиктин монахтары Ландшутке көшіп, Мосбургтің маңызын азайтты. Отыз жылдық соғыс кезіндегі қамалдар мен қарақшылықтар қаланың құлдырауына себеп болды. 1702 жылы болған өрт ғимараттардың жартысын күлге айналдырды. Мосбург Австрия мұрагерлік соғысы мен Наполеон соғыстары кезінде де зардап шекті. 1865 жылы тағы бір қасіретті өрт болды, нәтижесінде қала орталығы 19 ғасырдың соңындағы стильде қайта жаңартылды. 1920-1930 жылдары жаңа өнеркәсіптер қаланы қайта жандандырды. 1939 жылдың қыркүйегінде 10 000 тұтқынға арналған Сталаг VII А тұтқын лагері салынды. 1945 жылдың басына қарай тіркелген тұтқындардың саны 70 000-нан асып, олардың көп бөлігі осы лагерьге қарасты еңбек лагерьлерінде болды. Бұл лагерьдің қала орталығына жақын орналасқандығы, оның ірі ауқымды бомбалаудан құтылуына мүмкіндік берді. 1945 жылдың сәуір айының соңында американдықтар лагерьді азат еткеннен кейін, ол 12 000 неміс ер мен әйелдерін, нацистік режимге қылмыстық қызмет көрсеткен деген күдікпен ұстауға арналған №6 азаматтық интернация лагеріне айналды. 1948 жылдан бастап лагерь Шығыс Еуропадан жер аударылған неміс босқындарына пана берді. Ол қаланың жаңа бөлігіне айналып, Мосбург Нойштадт деп аталды.
Негізгі көрікті жерлер мен мәдениет
Кастул монастырының бас алтары – Ландшут қаласынан шыққан ағаш мүсіншісі Ханс Лайнбергердің ең басты шедеврі. Бастапқыда алтар үш бөліктен тұрған триптих болған, оның бүйірлік бөлімдерін ішке қарай бұрып, алтарды жабуға болатын. Бүгінде осы бүйірлік панельдер хордың үстіне ілінген. Монастырдың роман стиліндегі батыс кіреберісі шындығында 19 ғасырда салынған. 1865 жылғы өрттен зардап көрмеген барокко стиліндегі қасбеттерді, мысалы, Гернштрассе көшесінің шығыс жағында, дәріхананың қызыл қасбетінде көруге болады. Сталаг VII А лагерінің тұтқындарына арналған ескерткіш – Нойштадт қаласының орталығындағы фонтан. Ол француз мүсіншісі Антониуччи Вольтидің лагерде тұтқын болған кезінде жергілікті тастан жасаған төрт барельефтен тұрады.