Кіріспе

Кеміргіштер түрі

Тұзды батпақтардың жинаушы тышқаны (Reithrodontomys raviventris), сондай-ақ қызыл ішті жинаушы тышқан деп те аталады, Калифорниядағы Сан-Франциско шығанағының тұзды батпақтарына ендемик, құрып кету қаупі бар кеміргіш.

Таксономия

Екі ерекше түр-құс түрі де жойылу қаупі астында және федералды және штаттық жойылу қаупі бар түрлер тізімінде бірге тізімделген. Солтүстік түр-құс (R. r. halicoetes) жарық түсті және шығанақтың солтүстік батпақтарында мекендейді, ал оңтүстік түр-құс (R. r. raviventris) Шығыс және Оңтүстік шығанақтың батпақтарында өмір сүреді. Олар екеуі де сыртқы түрімен батыс жинаушы тышқанға (R. megalotis) ұқсас, бірақ олармен тығыз байланысты емес. Солтүстік түр-құстың генетикалық зерттеулері тұзды батпақты жинаушы тышқанның Орта Батыста кездесетін далалық жинаушы тышқанмен (R. montanus) ең жақын туыс екенін көрсетті. Тұзды батпақты жинаушы тышқанның жойылу қаупі шектеулі ареалына, популяциясының тарихи төмендеуіне және Сан-Франциско шығанағының шеткеріне құрылыс енуінен туындаған тіршілік ортасының жоғалу қаупіне байланысты.

Сипаттама

Тұзды батпақты жинау тышқандарының оңтүстік популяциясы жонымен қара қоңыр түсті жүнге және қызғылт немесе қызғылт сары құрсаққа ие; сонымен қатар, құйрығы да екі түсті болады. Ересектің дене ұзындығы – және құйрығының ұзындығы – шамамен. Оның биіктігі – аралығында. Ересекті тышқанның салмағы шамамен . Солтүстік түршесінің де жоны қоңыр немесе қызғылт қоңыр, бірақ құрсағы ақ немесе қаймақ түсті, сирек қызғылт реңді болады; құйрығының ұзындығы әдетте дене ұзындығының 120% құрайды. Жоғарғы кескіш тістері ойықталған. Neotominae кішітұқымдасына жататын R. raviventris-тің тіс формуласы: . Бұл түр түнгі, әсіресе айлы түндері белсенділігі күшейеді. Бұл тышқан өте тапқыр, басқа кеміргіштердің жерде жасаған жолдарынан пайдаланады; сонымен қатар, ол өте жақсы көтеріледі. Қызанақ және батпақ өсімдіктері көп болатын батпақтарда мекендейді. Оның көптеген жыртқыштарына бүркіт, жылан және сұлу түрлері, сондай-ақ жағалаудағы құстар мен ірі сүтқоректілер жатады. Сан-Франциско шығанағының шетіндегі адамдардың азғын жерлерге енуіне байланысты үй мысықтарының шабуылдары мәселе тудырады.

Ұқсас түрлер

Ұқсас түрлер – жазық далалық егін жинаушы тышқан (Reithrodontomys montanus) және құйрығы ұзын сары егін жинаушы тышқан (R. fulvescens). Бұл түр батыс егін жинаушы тышқанмен (R. megalotis) бірге кездеседі, оның арқалық түсі R. raviventris-ке қарағанда көбінесе сұр, ал құрсақ түсі ақтан сұрғылтқа дейін болады; сондай-ақ үй тышқанымен (Mus musculus) де кездеседі, ол сұр түсті, қабыршақты құйрығы және тіс кескіштерінде ойықтар жоқ, тұзды батпақты егін жинаушы тышқаннан өзгеше. Жазда, су мен өсімдіктердің тұздылығы артқан кезде, тышқандар тек тұзды су ішіп, одан тіршілік етуге қабілетті болғандықтан, айқын артықшылыққа ие болады. Тек тұзды сумен тіршілік етуге бейімделу көптеген зерттеушілерге белгісіз және олардың популяциясының азаюына байланысты зерттеу мүмкін емес. Тұзды батпақты егін жинаушы тышқанның ерекше бүйрек функциясы осы құбылыстың себебі деп саналады. Солтүстік түрі тек тұзды сумен тіршілік ете алады, бірақ тұщы суды артық жақсы көреді. Оңтүстік түрі екеуінің де суында тіршілік ете алады және ешқандай артықшылық танытпайды. Бұл түрлерді ажыратудың тағы бір жолы – олардың агрессивтілігі мен жайлылығы. Көбінесе тұзды батпақты егін жинаушы тышқан батыс егін жинаушы тышқанға қарағанда тым жайлы және оңай ашуланбайды.

Өсіру

Суисун батпағында жүргізілген зерттеулер тұзды батпақты жинап алатын тышқанның 18 айға дейін, тіпті одан да ұзақ өмір сүретінін көрсетті. Аналықтары жылына екі рет балалайды. Бұл түрдің мекендеу аймағы мен ортаны пайдалануы жас және жынысына қарай уақыт бойынша өзгешеленеді. Жастардың мекендеу аймағы ал, ересектердің мекендеу аймағы ал. Аталық және аналық жануарлар көктем мен жаз (көбейту маусымы) кезінде қоныстанған ортаның құрылымдық күрделілігі жағынан да ерекшеленеді, бірақ қыс пен көктемде бірдей ортаны пайдаланады. Себебі әлі белгісіз, бірақ ортаны пайдаланудағы маусымдық айырмашылықтар құрылымдық жағынан күрделі орталарда жыртқыштардан қорғану және түр ішіндегі бәсекелестіктің төмендеуімен байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, R. raviventris жекелемелерінің мекендеу аймағындағы қозғалысы маусымға қарай өзгереді, маусым айында орташа жүрілген қашықтық ең жоғары, қараша айында ең төмен.

Диета

Тышқандар өсімдік жамылғысына, әсіресе, тұздық және қамыс (Schoenoplectus spp.) түрлеріне көп тәуелді. Тұздық (Salicornia virginica) – олардың басты және ең қажетті мекені, сонымен қатар негізгі тамақ көзі, бірақ R. raviventris түрлері сазды жерлердің әртүрлі орталарында кездеседі, оның ішінде бөгеттелген және толқынды сулы жерлерде де.

Қорғау

Тұзды батпақты жинаушы тышқан өз мекенінің көп бөлігін аула бойындағы батпақты жерлерді кеңінен дамыту және тазарту, ластану, қайықтардың қозғалысы және коммерциялық тұз жинау салдарынан жоғалтты. Ол 1970 жылдан бері жойылу қаупі төмендегі тізімде және Сан-Франциско аймағындағы көптеген жабайы табиғат қорықтарында қорғалған мекені бар. Жекелеген әкімшілік органдар тұзды батпақты жинаушы тышқанды қорғау үшін зерттеулер жүргізіп, мекенін қорғау стратегияларын әзірледі. Мысалы, Калифорния штатының Сан-Рафаэль қаласы жағалаудан 50 фут (шамамен 15 метр) қашықтықтағы жерлерді дамытуға тыйым салу үшін жағалаудан шегініс стандартын енгізді; бұл шара Сан-Франциско шығанағының жағалауындағы бірнеше нақты жобаларға қолданылды. Калифорния Балық және жабайы табиғат департаментінің зерттеушісі Кэтрин Смит сияқты ғалымдар климаттың өзгеруі сияқты қауіптердің түрге қалай әсер ететінін анықтауға көмектесетін зерттеулердің алдыңғы қатарында, сонымен қатар оның биологиясы, экологиясы және мінез-құлқы туралы білімді кеңейтуде. NatureServe бұл түрді өте қауіпті деп санайды.

2009 жылғы экономикалық ынталандыру туралы пікірталаста сөз болды

Тұзды батпақтардағы тышқанның мекендеу ортасын сақтау мәселесі 2009 жылғы экономикалық ынталандыру пакетін талқылау кезінде көтерілді. Республикашылдар, мысалы, Конгресс депутаты Майк Пенс және Дэн Лунгрен, бұл заң жобасының бекерге жұмсалған ақша екенін көрсету үшін тышқанды көп рет атап өтті. 2009 жылғы экономикалық ынталандырудан 30 миллион доллар тышқанды қорғау мақсатында мекендеу ортасын қалпына келтіруге жұмсалатыны туралы мәлімдеме жасалды. Бұл қауесетті Джон Бёнердің баспасөз хатшысы Майкл Стил таратқан болып саналады. Алайда, бұл мәлімдемеге Сан-Франциско хроникасы газетінде жарияланған мақаласында демократ Джеки Спиер қарсылық білдірді.