Кіріспе

Кеміргіштер туысы. Аммоспермофиль туысына жататын антилопа ақырлары немесе антилопа жер ақырлары – АҚШ-тың оңтүстік-батысы мен Солтүстік Мексиканың шөл және құрғақ бұталы аймақтарында кездесетін sciurids. Олар жер ақырларының бір түрі және гипертермияға төтеп бере алады, сондай-ақ дене температурасының жоғарылауын бастан кешіре алады.

Ортақ сипаттамалары

Барлық антилопалы тиіншектерде иықтан жамбасқа дейін созылатын, жалпы ақ жолақ болады, бұл жолақ сырғадайларға ұқсас. Дегенмен, сырғадайлардан айырмашылығы, осы ерекше ақ жолақтар жануарлардың басына жетпейді. Антилопалы тиіншектердің құйрықтары көбінесе арқаларының үстінен иіліп тұрады. АҚШ-та бұл жер тиіншектері оңтүстік-батыстағы құрғақ, шөлді аймақтарда кездеседі. Ammospermophilus туысының әртүрлі өкілдері күннің күшті ыстығына да, түнің суығына да төтеп беруге мүмкіндік беретін ерекше бейімделуге ие. Барлық антилопалы тиіншектер қорғану үшін жерге қазылып, қуыстар жасаса да, олардың барлығы әлеуметтік жануарлар емес. Әр антилопалы тиіншектің құрсақ жағы ақ түсті болып келеді және түсі аз ғана өзгеріске ұшырайды.

Көбею

Жабайы антилопа ақыртығының өмір сүру ұзақтығы 2–4 жылды құрайды; алайда, тұтқында олар 11 жылға дейін тіршілік ете алады. Бұл ақыртықтар моногамды емес және көбейту маусымында бірнеше серіктеспен жұптасуы мүмкін. Бұл аймақтарда ұзаққа созылатын құрғақшылықтар кездеседі. A. harrisii өмір сүретін аймақта жер бетіндегі суға мұқтаж болмайды, бірақ кейде ойыстар мен құстарға арналған ванналардан су ішеді.

Диета

Жерлік бөрікшіктер құрғақ, бұталы шөлдерде тұқымдарды таратуда маңызды рөл атқарады. Олар тұқымдарды, жемістерді және өсімдіктерді кейінірек жеу үшін қоймалау (жасыру) әрекетін жасайды, оларды ұяларына немесе жасырын жерлерге сақтайды. Жерлік бөрікшіктер – бәсекелес жейтін жануарлар, қолжетімді болған кезде буынтық аяқтылар, жәндіктер және өліктермен қоректенеді. Олардың рационы көбінесе қолжетімділікке және маусымға байланысты жасыл өсімдіктер, жемістер және тұқымдар арасында ауысады. Барлық антилопа аңдары өз тағамын көтеріп жүру үшін ерікше қалталарын пайдаланады.

Мінез-құлық

А. leucurus-тің аяқтары басқа антилопалар сияқты үлкен, бұл оған жыртқыштардан жылдам қашып құтылуға мүмкіндік береді. Олар ыстық шөл күндерін ояларына тығылып, қызып кетпеу үшін таңертеңгі және кешкі сағаттарда белсенділік көрсетеді. Кейбір аққұйрықты бөрікшіктер жақын маңдағы жыртқыштарды байқағанда, туыстарын алдағы қауіп туралы ескерту үшін өткір дабыл естіледі. А. nelsoni 40 °C (104 °F) дейін температурада өмір сүре алады және қыстамайды, бірақ олар өз дененің температурасын ояның температурасына жақын деңгейге дейін төмендетеді. Сол сияқты, тамақ азайғанда энергияны сақтау үшін олар белсенділіктерін азайтады. А. interpres өте ыстық, құрғақ климатта тіршілік етеді, сондықтан жылуды тарату үшін салқын топыраққа көлеңкеде жатып алады. Бұл техас бөрікшігіне күннің ең ыстық уақытында, жыртқыштардың көпшілігі тыныш болғанда белсенді болуға мүмкіндік береді. А. harrisii – басқа жануарлардың ояларын пайдаланбай, өздері қазған жалғыз антилопа бөрікшігі. Олар денелерін суыту үшін сүлекей шығарып, құйрықтарын жоғары көтеріп көлеңке жасайды, сондай-ақ салқындау үшін жерге жатады. Суық кезде олар жинаған тұқымдарын пайдаланады, бірақ азық іздеуді де жалғастырады.