711 жылғы Иберия түбегінің мұсылман шапқыны

Кіріспе

8 ғасыр мұсылмандықтардың Иберия түбегін жаулауы

Омейяд халифатының Иберия түбегін жаулауы шамамен 710 және 720 жылдар аралығында болды. Бұл жаулау Визиготтар патшалығының жеңілісіне және Аль-Андалус Омейяд вилаятының құрылуына әкелді. Алтыншы Омейяд халифасы әл-Уалид I билігі тұсында Тарик ибн Зияд 711 жылдың басында Солтүстік Африкадан Гибралтар бұғазы арқылы шамамен 1700 сарбазбен Рим Испаниясының бұрынғы аумағын басқарған Толедо вестготтар патшалығына қарсы әскери жорық бастады.

Өмірбаян

Тарихшы әл-Табари халифа Усманнан жеткізілген риуаятты айтады, ол Константинопольге жолдың Испания арқылы өтетінін мәлімдеді: «Константинопольді тек Испания арқылы ғана жаулап алуға болады. Егер сендер [Испанияны] жауласаңдар, онда [Константинопольді] жаулағандардың сауабымен бөлісесіңдер». Испанияның жаулануы Магрибтің жаулануынан кейін болды. Вальтер Каеги Табаридің риуаяты күмәнді екенін айтады және Жерорта теңізінің батыс жағалауын жаулап алудың себебі әскери, саяси және діни мүмкіндіктер болғанын дәлелдейді. Ол мұсылмандардың 678 жылы Константинопольді жаулап ала алмауына байланысты бағыт өзгермегенін, сондай-ақ билікті сақтауда және мирасқорлық мәселелерінде көптеген қиындықтар туындағанын айтады. Мұса ибн Нүсейрдің Испанияға жасаған алғашқы барлау миссиялары «үлкен сән-салтанат пен әдемілік» туралы хабарлармен оралды, бұл мұсылмандардың Испанияны басып алуға деген құштарлығын арттырды. 710 жылы жасалған бірнеше шабуылдардың бірінде мұсылмандар «құрлыққа бірнеше рет шабуыл жасап, көп олжа мен әдемі тұтқындарды алды, Мұса мен оның серіктері олардың бұрын-соңды мұндайларын көрмеген еді». Испанияның жергілікті халқы берберлерді византиялықтардың арабтарға қарағандай қарады, оларды варварлар деп есептеді және олардың басып кіруінен қорқыды. Ахмад әл-Маккаридің жылнамасына сәйкес: text=Африканың солтүстік жағалауында қоныстанған бербер тайпаларының бірі теңіз жағалауына жақындағанда, гректердің [ибериялықтардың] қорқынышы мен үрейі күшейді, олар қашудан қорқып, барлық бағытта шашырап кетті, берберлерге деген қорқыныштары соншалықты өсті, ол олардың мінезіне сіңіп, кейіннен олардың ерекшелігіне айналды. Екінші жағынан, берберлер андалустардың оларға деген жеккөрушілігі мен дұшмандығын білген соң, оларды одан да қатты жек көріп, қызғанады, осының салдарынан, тіпті көп уақыт өткен соң да, андалустарды [испандық/христиандық текті адамдарды] шын жүректен жек көрмейтін берберді табу қиын болды, және керісінше, берберлер андалустарды олар өздеріне қарағанда көбірек қажет етеді.

The historian al Tabari transmits a tradition attributed to Caliph Uthman, who stated that the road to Constantinople was through Hispania, "Only through Spain can Constantinople be conquered. If you conquer [Spain] you will share the reward of those who conquer [Constantinople]". The conquest of Hispania followed the conquest of the Maghreb. Walter Kaegi says Tabari's tradition is dubious and argued that conquest of the far western reaches of the Mediterranean Sea was motivated by military, political and religious opportunities. He considers that it was not a shift in direction due to the Muslims failing to conquer Constantinople in 678. and had many problems with succession and maintaining power. Musa ibn Nusayr's first reconnaissance missions to Hispania returned with reports of "great splendor and beauty", which increased Muslim desires to invade Hispania. During one of the multiple raids in 710, the Muslims "made several inroads into the mainland, which produced a rich spoil and several captives, who were so handsome that Musa and his companions had never seen the like of them". The natives of Hispania viewed the Berbers in a similar way as the Byzantines viewed the Arabs, as barbarians, and feared an invasion by them. According to Ahmad al Maqqari’s chronicle:
text=Whenever some of the scattered tribes of Berbers inhabiting along the northern coast of Africa happened to approach the sea shore, the fears and consternation of the Greeks [Iberians] would increase, they would fly in all directions for fear of the threatened invasion, and their dread of the Berbers waxed so greatly that it was instilled into their nature, and became in after times a prominent feature in their character. On the other side, the Berbers having been made acquainted with this ill will and hatred of the people of Andalus towards them, hated and envied them the more, this being in a certain measure the reason why even a long time afterwards a Berber could scarcely be found who did not most cordially hate an Andalusian [people of Spanish/Christian descent], and vice versa, only that Berbers being more in want of Andalusians than these are of them

Жаулап алу және келісім

Кейінгі жылнамашы Ибн Абд әл Хакамның айтуынша, Танжер губернаторы Тарик ибн Зияд 711 жылы Солтүстік Африкадан Испанияның оңтүстігіне шамамен 7000 адамнан тұратын күш алып барды. Бір жарым ғасырдан кейін Ибн Абд әл Хакам «Андалустың халқы оларды байқамады, олар арқылы өтіп жатқан және қайтадан өтіп жатқан кемелер өз пайдалары үшін алға және артқа қарай жүретін сауда кемелеріне ұқсас деп ойлады» деп хабарлайды. Сол жылдың шілде айында Гуадалеттегі шешуші шайқаста олар король Родерик бастаған вестготтар әскерін жеңді. 712 жылы Тариктің күштері екінші шабуылды жоспарлаған өзінің жоғары тұрған уәлисі Мұса ибн Нүсейрімен күшейтілді және бірнеше жыл ішінде екеуі де Пиреней түбегінің үштен екі бөлігін бақылауға алды. Екінші шабуыл 18000 негізінен араб әскерінен құралған, олар Севильяны тез басып алды, содан кейін Меридада Родериктің жақтастарын жеңіп, Талаверада Тарик әскерлерімен кездесті. Келесі жылы біріккен күштер Галисияға және солтүстік-шығысқа қарай жалғасып, Леон, Асторга және Сарагосаны басып алды. Мұсылман тарихшысы Әл-Табаридің айтуынша, Иберияға алғаш рет Отман (Рашид дәуірі) халифаты кезінде, шамамен алпыс жыл бұрын шабуыл жасалды. 13 ғасырдың тағы бір танымал мұсылман тарихшысы Ибн Катир осы баяны келтіріп, 32 жылы Абдулла бин Нафи әл Хусейн мен Абдулла бин Нафи әл Абдул Кайс бастаған жорыққа назар аударды, бірақ бұл жорық туралы нақты дәлел жоқ. Тарик бастаған алғашқы экспедиция негізінен өздері жақында ғана мұсылман ықпалына түскен берберлерден құралған. Бұл әскердің Иберияға исламға дейінгі кезеңдегі ірі шабуылдардың тарихи үлгісінің жалғасы болғаны ықтимал, сондықтан нақты жаулап алу бастапқыда жоспарланбаған деп айтылған. 754 жылғы Хроника да, кейінгі мұсылман дереккөздері де алдыңғы жылдары рейдтік іс-әрекет туралы айтады, ал Тарик әскері шешуші шайқастан бұрын біраз уақыт болған болуы мүмкін. Бұл ықтималдық армияны берберлер басқарғаны және Мұса, Солтүстік Африканың Омейядтар губернаторы, келесі жылы ғана келгенімен расталады деп айтылды. Губернатор жай ғана шабуылға бас салмады, бірақ күтпеген жеңіске жеткенде, тез арада ашылды. Тарихшы Абд әл-Вахид Дханнун Тхаха бірнеше араб мұсылман жазушыларының Тариктің өзінен жоғары тұрған және уәли Мұсаға хабарламай тұрып, боғазынан өтуді шешкенін айтады. 754 жылғы Хроникада көптеген қала тұрғындары өз қалаларын қорғауға емес, тауларға қашқан, бұл үкіметтің тұрақты өзгеруінен гөрі уақытша шабуыл болу керек деген пікірді қолдауы мүмкін. 754 жылғы Хроникада «онымен [Родерикпен] бірге патшалық үмітімен алдап, бәсекелесіп келген готтар әскері қашып кетті» деп жазылған. Бұл шайқастың қазіргі уақыттағы жалғыз есебі және егжей-тегжейлі мәліметтердің жетіспеушілігі көптеген кейінгі тарихшыларды өздерінің ойларын ойлап табуға мәжбүр етті. Соғыс болған жер анық емес, бірақ Гуадалете өзені болған шығар. Родерик өлтірілген деп саналады, ал жеңіліске ұшыраған жағдайда вестготтар негізінен көшбассыз және ұйымдаспаған болар еді, себебі басқарушы вестготтар саны жалпы халықтың 1-2% -ын құраған деп есептейді. Бұл оқшаулау «әдеттегідей күшті және тиімді басқару құралы» болғанмен, ол өте «борлықталған, патша әскерінің жеңілуі бүкіл елді басқыншыларға ашық қалдырды». Нәтижесінде пайда болған билік вакуумы, ол, шын мәнінде, Тарикке толығымен таңғалдырған болуы мүмкін, мұсылмандық жаулауға көмектескен болар еді. Бұл іс-шараны Римдік испандық шаруалар да бірдей қарсы алған болуы мүмкін, олар, Д. В. Ломакс айтқандай, олар мен «варварлық» және «декадациялық» вестготтар патшалық отбасы арасындағы заңдық, тілдік және әлеуметтік айырмашылықтардан көңілі қалды. 714 жылы Мұса ибн Нүсейр батыс баск аймақтарын және Кантабрия тауларын Галекияға дейін басып алу үшін Эбро өзенінің солтүстік-батысына қарай аттанады, ешқандай қарсылық жоқ. Екінші (немесе бірінші, көздерге байланысты) араб губернаторы Абд әл-Азиз ибн Мұса (714-716) кезінде Каталонияның негізгі қалалық орталықтары берілді. 714 жылы оның әкесі Мұса ибн Нүсейр Сорияны, батыс баск аймақтарын, Паленсияны және батысқа қарай Гижон немесе Леонға дейін басып алды, онда бербер губернаторы тағайындалды. Иберияның солтүстік аймақтары жаулап алушылардың назарына көп түспеді және олар қолға алынғанда қорғауға қиын болды. Батыстық және орталық Пиренейдің төменгі аңғарлары әлі де жауламаған. Бұл уақытта Омейяд әскерлері Памплонаға жетті, ал баск қаласы араб қолбасшыларымен келісімге келіп, қала мен оның тұрғындарына құрмет көрсету туралы келісімге келді, бұл практика Иберия түбегінің көптеген қалаларында кең таралған. Омейяд әскерлері аз қарсылыққа тап болды. Сол дәуірдің байланыс мүмкіндіктерін ескеретін болсақ, үш жыл ішінде Пиренейге жақындау, қалалардың бағынуы және олардың болашақ басқаруы үшін қажетті шараларды жасау үшін орташа уақыт болды. Ғалымдар вестготтар патшалығының кейбір аймақтарында, оның ішінде жергілікті еврей қауымдастықтары мен билік органдары арасындағы терең келіспеушіліктер мен наразылықтар вестготтар патшалығын әлсіреткенін және Омейядтардың Иберияны жаулап алуының сәтті болуында маңызды рөл атқарғанын атап өтті.

According to the later chronicler Ibn Abd al Hakam, the Tangier governor Tariq ibn Ziyad led a force of approximately 7,000 men from North Africa to southern Spain in 711. Ibn Abd al Hakam reports, one and a half centuries later, that "the people of Andalus did not observe them, thinking that the vessels crossing and recrossing were similar to the trading vessels which for their benefit plied backwards and forwards". They defeated the Visigothic army, led by King Roderic, in a decisive battle at Guadalete in July that year. In 712, Tariq's forces were then reinforced by those of his superior, the wali Musa ibn Nusayr, who planned a second invasion, and within a few years both took control of more than two thirds of the Iberian Peninsula. The second invasion comprised 18,000 mostly Arab troops, who rapidly captured Seville and then defeated Roderick's supporters at Mérida and met up with Tariq's troops at Talavera. The following year the combined forces continued into Galicia and the northeast, capturing Léon, Astorga and Zaragoza. According to the Muslim historian Al Tabari, Iberia was first invaded some sixty years earlier during the caliphate of Uthman (Rashidun era). Another prominent Muslim historian of the 13th century, Ibn Kathir, quoted the same narration, pointing to a campaign led by Abd Allah bin Nafi al Husayn and Abd Allah bin Nafi al Abd al Qays in 32 AH (654 CE), but there is no solid evidence about this campaign. The first expedition led by Tariq consisted mainly of Berbers, who had themselves only recently come under Muslim influence. It is probable that this army represented a continuation of a historic pattern of large scale raids into Iberia dating to the pre Islamic period, and hence it has been suggested that actual conquest was not originally planned. Both the Chronicle of 754 and later Muslim sources speak of raiding activity in previous years, and Tariq's army may have been present for some time before the decisive battle. It has been argued that this possibility is supported by the fact that the army was led by a Berber and that Musa, who was the Umayyad Governor of North Africa, only arrived the following year – the governor had not deigned to lead a mere raid, but hurried across once the unexpected triumph became clear. The historian Abd al Wāḥid Dhannūn Ṭāhā mentions that several Arab Muslim writers mention the fact that Tariq decided to cross the strait without informing his superior and wali Musa. The Chronicle of 754 states that many townspeople fled to the hills rather than defend their cities, which might support the view that this was expected to be a temporary raid rather than a permanent change of government. The Chronicle of 754 stated that "the entire army of the Goths, which had come with him [Roderic] fraudulently and in rivalry out of hopes of the Kingship, fled". This is the only contemporary account of the battle and the paucity of detail led many later historians to invent their own. The location of the battle, though not clear, was probably the Guadalete River. Roderic was believed to have been killed, and a crushing defeat would have left the Visigoths largely leaderless and disorganized, partly because the ruling Visigoth population is estimated to have been a mere 1 to 2% of the total population. While this isolation is said to have been "a reasonably strong and effective instrument of government"; it was highly "centralised to the extent that the defeat of the royal army left the entire land open to the invaders". The resulting power vacuum, which may have indeed caught Tariq completely by surprise, would have aided the Muslim conquest. It may have been equally welcome to the Hispano Roman peasants who were probably – as D. W. Lomax claims – disillusioned by the prominent legal, linguistic and social divide between them and the "barbaric" and "decadent" Visigoth royal family. In 714, Musa ibn Nusayr headed north west up the Ebro river to overrun the western Basque regions and the Cantabrian mountains all the way to Gallaecia, with no relevant or attested opposition. During the period of the second (or first, depending on the sources) Arab governor Abd al Aziz ibn Musa (714–716), the principal urban centres of Catalonia surrendered. In 714, his father, Musa ibn Nusayr, advanced and overran Soria, the western Basque regions, Palencia, and as far west as Gijón or León, where a Berber governor was appointed with no recorded opposition. The northern areas of Iberia drew little attention from the conquerors and were hard to defend when taken. The high western and central sub Pyrenean valleys remained unconquered. At this time, Umayyad troops reached Pamplona, and the Basque town submitted after a compromise was brokered with Arab commanders to respect the town and its inhabitants, a practice that was common in many towns of the Iberian Peninsula. The Umayyad troops met little resistance. Considering that era's communication capabilities, three years was a reasonable time spent almost reaching the Pyrenees, after making the necessary arrangements for the towns' submissions and their future governance. Scholars have emphasized that animosity against the Visigothic rule in some regions of the Visigothic Kingdom, including to a greater extent the deep disagreements and resentment involving the local Jewish communities and the ruling authorities, weakened the kingdom and played a pivotal role in the ultimate success of the Umayyad Conquest of Iberia.

Шарттарға артықшылық беру

713 жылы Абд әл-Азиз ибн Мұса визигот графы Теодемирдің (немесе Тудмирдің) күштерін басып алды. Теодемир король Родерик жеңілгеннен кейін туған билік бослығынан кейін Мурсиядағы өзінің базасынан Иберияның оңтүстік-шығысын басып алған еді. Содан кейін Теодимер шартты капитуляцияға қол қойды, осы арқылы оның жерлері Омейяд билігі астындағы тәуелді мемлекетке айналды. 713 жылғы Теодемир шарты – Ифрикияның Омейяд әкімі Мұсаның ұлы Абд әл-Азиз орнатқан тікелей емес басқару нысаны, ол «Теодемир (арабша – Тудмир) есімді визигот билеушісіне» басшылық етті. (Мұхаммед Ғ.С.) «Әй, иман келтіргендер! Кәпірлер – тек лас ғана. Алла оларды Шайтанның жақтастары ретінде жаратты, олар жасаған әр істе ең опасыз. Осы дүниедегі барлық тырыстықтары бекер, өйткені олар өзінің жақсылыққа ұмтылғанын ойлайды. Алланың, періштелердің және адамдардың қарғысы олардың үстінен түсіп жатыр!»

Оның үкіметі және халқының христиандық сенімдері сақталды; оның орнына ол салық (жизйя) төлеуге және Омейяд билігіне немесе ислам дініне қарсы көтеріліс ұйымдастырғандарды тапсыруға уәде берді. Осылайша, көптеген тұрғындардың өмірі Тарик пен Мұсаның жорықтарына дейін болғандай, өзгеріссіз қалды. Теодимермен жасалған келісім Иберияның барлығы үшін үлгі болды, ал Омейяд әскерлеріне бас иген қалалар да осындай тағдырға ұшырады, соның ішінде Эбро аңғарындағы муваллад Бану Каси және басқа графтар мен жер иелері де. Кейбір қалалар (Кордова, Толедо және т.б.) Омейядтар тарапынан басылып алынып, тікелей араб басқаруына берілді. Родерик патшаның аумағына жататын аймақта Мерида да Омейядтардың шабуылына қарсы ұзақ кезеңде қарсылық көрсетті, бірақ 712 жылдың жазының ортасында ақыры басып алынды. 713 (немесе 714) жылы Ахилла II-ден соңғы визигот патшасы Ардо билікті иеленді, ол тек Септиманияны және, мүмкін, шығыс Пиреней тауларының шекарасын және Тарраконенстің жағалау аймақтарын ғана тиімді бақылауда ұстады. Жаңа билеушілердің барлық азаматтарына ислам заңдары қолданылмады. Христиандар бұрынғыдай өздерінің визигот заң кодексіне (Forum Iudicum) бағынды. Көптеген қалаларда этникалық қауымдастықтар бөлініп тұрды, ал жаңадан келген этникалық топтар (сириялықтар, йемендіктер, берберлер және басқалар) қалалық аудандардың сыртында жаңа аудандар құрды. Алайда, бұл тікелей Омейяд басқаруындағы қалаларға қатысты емес. Кордовада христиандар мен мұсылмандардың діни қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін собор екіге бөлінді. Бұл жағдай шамамен 40 жылға созылды, Әбдеррахманның Оңтүстік Испанияны жаулап алуына дейін (756 ж.).

Салық салу

Аль-Андалустың алғашқы уәлісі (губернаторы) әл-Хурр ибн Абд әл-Рахман әл-Тхакафи Омейяд халифатының билігін Эбро аңғарына және Иберияның солтүстік-шығыс шекараларына дейін кеңейтті, көптеген аймақтарды бейбіттендірді және 717 жылы Пиренейлер арқылы Септиманияға бірінші шабуылдарды бастады. Одан бөлек, ол Иберияда Омейяд азаматтық басқаруының негізін қалады, жаулап алынған қалалар мен жерлерге азаматтық қызметкерлерді (қазыларды) жіберіп, оларды көбінесе елді мекендерге жақын орналасқан гарнизондық әскерлер күзетті. Сонымен қатар, әл-Хурр бұрынғы христиан жер иелеріне жерлерін қайтарды, бұл Омейяд уәлілері мен Дамаск халифасының кірісін арттырған болуы мүмкін, оларға белгілі бір аймаққа немесе меншікке салынатын вектигалия салығын қатыстырды, бірақ жеке басына (жизя) емес. Мұсылманның парызды зекетінен басқа, салық тек мұсылман емес халыққа ғана жүктелді. Жаулап алынған Аль-Андалуста азаматтық басқаруды құру міндетін 10 жылдан кейін уәлі Яхья ибн Салама әл-Калби аяқтады. Әл-Хуррдің қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін Аль-Самх ибн Мәлік әл-Хаулани уәлі болып тағайындалғанда Оңтүстік Септиманияда арабтардың орналасуы басталды. Нарбон (720) құлап, араб сардары оған гарнизон орналастырғаннан кейін бірден Тулузаға қарсы жорыққа шықты. Омейядтардың бұл шабуылы немесе оның салдарынан Ардо патша қайтыс болды (721 ж.).

Этникалық топтар және ішкі жанжалдардың көтерілуі

Шабуылдың алғашқы кезеңінде әскерлерді Солтүстік Африканың солтүстік аймақтарынан келген берберлер мен Батыс Азиядан келген түрлі араб топтары құрады. Омавилердің туын айналған бұл халықтар бір-бірімен араласпады, жеке қалалар мен аудандарда орналасты. Жақында бағындырылған және сырттай ғана исламды қабылдаған берберлер көбінесе ең қиын міндеттерді және ең таулы жерлерді, Солтүстік Африкадағы отандарына ұқсас аймақтарды атқаратын, ал арабтар Оңтүстік Иберияның жазық жерлерін мекендеді. Әйгілі әскери басшылардың қатарында Тарик Зияд сияқты берберлер де болды, ол Аль-Андалусты жаулау стратегиясының көп бөлігін жасағанмен ерекшеленді. Бұл, Аль-Андалустан және оған байланысты Солтүстік Африка аймақтарынан тыс жерлерде қабылданбаса да, Абд әл-Рахман және оның ұрпақтары өздерін Омави халифатының заңды жалғасы деп санады, яғни олардың билігі Аббасилерден гөрі заңдырақ болды. Дегенмен, халықтың көп бөлігі мосарабтық рәсімдерді сақтай отырып, христиан дінін ұстанды, ал латын тілі (мосараб) 11 ғасырға дейін басты тіл болып қала берді. Небраска университетінің тарихшысы Джессика Куптың пікірінше, исламдық жаулап алу христианданудан өзгеше болды, себебі соңғысы «келісім шарттарының бөлігі ретінде баршаға таңылды және осылайша діни сенім туралы қазіргі заманғы түсініктерге қажетті жеке сенімділік элементіне ие болған жоқ», ал Дар әл-Харбты жаулау халықты исламға өткізу мақсатымен емес, ислам билігі астында баршаның жағдайы жақсарады деген сеніммен туды. Абд ар-Рахман I 11 ғасырға дейін сақталған тәуелсіз династияны құрды. 713 – Теудимердің шартты түрде қарсы тоқтауы, оған Мурсия (Тудмир) маңындағы оңтүстік-шығыс аймағының билеушісі болуға мүмкіндік берді. 715 – Абд әл-Азиз ибн Муса Андалустың алғашқы уәлісі болып жарияланды және король Родериктың жесірі Эгилонаға үйленді. Севилья астана болды. 717–18 – Әл-Хурр ибн Абд әл-Рахман әл-Такафи готтық Септиманияға алғашқы әскери науқандарды бастады. 719 – Әл-Самх ибн Малик әл-Хавлани, 4-ші уәлі, губернатордың орнын Севильядан Кордоваға көшірді. Барселона мен Нарбон басып алынды. 721 – Тулуза шайқасында Әл-Самх бастаған Омейяд әскері герцог Одоның Аквитан әскерінен жеңіліске ұшырады («Тулузаның Балат әл-Шухадасы»). 722 – Астурия тауларындағы Ковадонга шайқасында Пелагий Омейядтық күзетін жеңді. 725 – Анбаса ибн Сухайм әл-Калби Септиманияны толығымен бағындырып, Төменгі Ронаға шабуыл жасап, Отун мен Сенсті басып алды. 731 – Мунуза Серданияда Абдул Рахман әл-Гафикидан жеңіліске ұшырады. 732 жылдың көктемі – Уәлі Әл-Гафики бастаған экспедиция Гаронна өзенінің шайқасында герцог Одоны жеңді. 732 жылдың қазаны – Шарль Мартель (Меровингтер сарайының мэрі) Тур шайқасында («Пуатиенің Балат әл-Шухадасы») Әл-Гафикиді толығымен жеңді. 734 – Граф Мауронт Арль, Авиньон және, мүмкін, Марсельге Омейяд әскерлерін әскери күшпен шақырады. 740–42 – Солтүстік Ибериядағы берберлер (Галиция, Леон, Асторга, Жоғарғы Эбро) бербер көтерілістеріне қосылу үшін өздерінің позицияларын тастап кетті. 743–757 – Астурияның Альфонсо I Дуэро мен Эбро өзендері арасындағы аумақты шапты, бірақ оны ұстап тұра алмады. 743 – Мудариттер мен Йемендіктер Аль-Андалусты басқару үшін әр жылы өздерінің біреуін таңдауға келісті. 747 – Уқба ибн Нафияның ұрпағы, мударит губернаторы Юсуф ибн Абд әл-Рахман әл-Фихри йемендік үміткерге кезекті беруден бас тартып, дербес билік жүргізді. 755 – Сарагосадағы көтеріліс басылды, ал Юсуфтың жасағы Памплона маңында басктар тарапынан жойылды. 755 – Абд әл-Рахман әл-Дахель («Сақр Құрайш») оңтүстік жағалауға қонды, және тез арада Гранада, Севилья және Кордованы басып алды. 756 – Юсуфпен келісімге келуден бас тартқаннан кейін, Абд ар-Рахман I Кордованың тәуелсіз Омейя әмірі болды. Юсуф жеңіліске ұшырады. 759 – Нарбон франк патшасы Ұсқын Пипин тарапынан басып алынды. 763 – Аббасид әскері Кармонада Абд ар-Рахман I-ге қарсы жеңіліске ұшырады. 778 – Шарль Зарагосада мұсылман жергілікті билеушілерінен жеңіліске ұшырады. 779 – Абд ар-Рахман I Жоғарғы Маркелерге жорық жасап, оның басты қаласы Сарагосаны бағындырды. 781 – Памплона және Пиренейдің оңтүстігіндегі баск билеушілері бағындырылды. Аль-Андалустың барлығы бірікті. 788 – Абд ар-Рахман I қайтыс болды.

In the first stage of the invasion, the armies were made up of Berbers from northern regions of North Africa, together with different groups of Arabs from Western Asia. These peoples, clustered around the banner of the Umayyads did not mix together, remaining in separate towns and boroughs. The Berbers, recently subdued and superficially Islamized, were usually in charge of the most difficult tasks and the most rugged terrains, similar to the ones found in their North African homeland, while the Arabs occupied the gentler plains of southern Iberia. Notable military leaders came to include Berbers in their ranks, such as Tariq Ziyad who is credited with much of the strategy of conquering Al Andalus. Although this was not accepted outside al Andalus and those North African territories with which it was affiliated, Abd al Rahman, and especially his successors, considered that they were the legitimate continuation of the Umayyad caliphate, i. e. that their rule was more legitimate than that of the Abbasids. However, the majority of the population remained Christians using the Mozarabic Rite, and Latin (Mozarabic) remained the principal language until the 11th century. The historian Jessica Coope of University of Nebraska argues that the pre modern Islamic conquest was unlike Christianization because the latter was "imposed on everyone as part of a negotiated surrender, and thus lacked the element of personal conviction that modern ideas about religious faith would require", but the conquest of Dar al Harb was motivated not by a goal of converting the population to Islam but by the belief that everyone was better off under Islamic rule. Abd ar Rahman I founded an independent dynasty that survived until the 11th century. 713 – Theudimer's conditional surrender, allowing him to remain lord of his south eastern region around Murcia (Tudmir). 715 – Abd al Aziz ibn Musa announces first wali of Andalus and marries the widow of King Roderick, Egilona. Seville becomes the capital. 717–18 – Al Hurr ibn Abd al Rahman al Thaqafi starts the first military campaigns into Gothic Septimania. 719 – Al Samh ibn Malik al Khawlani, 4th wali, transfers the seat of Governor from Seville to Cordova. Barcelona and Narbonne captured. 721 – An Umayyad army led by Al Samh crushed by duke Odo's Aquitanian army at the Battle of Toulouse ("Balat Al Shuhada" of Toulouse). 722 – An Umayyad patrol defeated by Pelagius at the Battle of Covadonga in the mountains of Asturias. 725 – Anbasa ibn Suhaym Al Kalbi subdues all Septimania, raids the Lower Rhone, and captures Autun and Sens. 731 – Munuza defeated in Cerdanya by Abdul Rahman Al Ghafiqi. Spring 732 – An expedition led by the wali Al Ghafiqi vanquishes duke Odo at the Battle of the River Garonne. October 732 – Al Ghafiqi totally routed by Charles Martel (Mayor of the Palace at the Merovingian court) at the Battle of Tours ("Balat Al Shuhada" of Poitiers). 734 – Count Maurontus calls Umayyad forces on a military capacity into Arles, Avignon, and probably Marseille. 740–42 – Berbers in northern Iberia (Galicia, Leon, Astorga, upper Ebro) give up their positions to join the Berber Revolts. 743–757 – Alfonso I of Asturias raids the territory between the rivers Duero and Ebro but doesn't retain it. 743 – Mudarites and Yemenites agree on choosing alternately one of their numbers each year to rule Al–Andalus. 747 – Governor Yusuf ibn 'Abd al Rahman al Fihri, a Mudarite and descendant of Uqbah ibn Nafia, refuses to give turn to the Yemenite candidate and rules autonomously. 755 – Rebellion in Zaragoza quashed, and Yusuf's detachment annihilated by the Basques near Pamplona. 755 – Abd Al Rahman Al Dakhel ("Saqr Quraysh") lands on the southern coast, taking in a quick succession Granada, Seville and Cordova. 756 – After refusing to compromise with Yusuf, Abd ar Rahman I independent Umayyad emir of Córdova. Yusuf defeated. 759 – Narbonne captured by the Frankish king Pepin the Short. 763 – Pro Abbasid army defeated by Abd ar Rahman I in Carmona. 778 – Charlemagne repelled in Zaragoza by Muslim local lords. 779 – Abd ar Rahman I campaigns to the Upper Marches and subdues its main city, Zaragoza. 781 – Pamplona and the Basque lords south of the Pyrenean fringes subdued. All of Al Andalus unified. 788 – Abd ar Rahman I dies.