Кіріспе
Хиндулардың құдайлық ақымдары Камата патшалығының 16 ғасырдағы билеушісі. Наранaраяна, сондай-ақ Нара Нараяна деп те аталады, – хинду мифологиясындағы ақым бауырлардың жұбы. Жалпы алғанда, Нара Нараяна жер бетіндегі сақтаушы құдай Вишнудың ішінара түрі (аṃśa avatara) деп есептеледі. Олардың Дхарма мен Ахимсаның ұлдары екені айтылады. "Махабхарата" кітабында ханзада Арджуна Нарамен, ал құдай Кришна Нараянамен теңестірілген. Нара Нараяна туралы аңыз "Бхагавата Пурана" кітабында да келтірілген. Индустар олардың ең маңызды ғибадатханасы орналасқан Бадринатхта мекендейтініне сенеді.
the 16th century ruler of the Kamata Kingdom
Naranarayana , also rendered Nara Narayana, is a Hindu duo of sage brothers. Generally regarded to be the partial incarnation (aṃśa avatara) of the preserver deity, Vishnu, on earth, Nara Narayana are described to be the sons of Dharma and Ahimsa. The Hindu scripture Mahabharata identifies the prince Arjuna with Nara, and the deity Krishna with Narayana. The legend of Nara Narayana is also told in the scripture Bhagavata Purana. Hindus believe that the pair dwells at Badrinath, where their most important temple stands.
Этимология
"Нара Нараяна" атауы екі санскрит терминіне – Нара және Нараянаға бөлінеді. Нара "ер адам" дегенді білдіреді, ал Нараяна – Вишну құдайының аты. Монир Уильямс сөздігінде Нара "алғашқы Адам немесе ғаламды жайлаған мәңгілік Рух" деп сипатталады, ол әрдайым Нараянамен байланысты, "алғашқы адамның ұлы" ретінде. Дастандарда олар Мурти немесе Ахимса арқылы Дхарманың ұлдары болып келеді, сонымен қатар Вишнудың шығу тегі, Арджуна Нарамен, ал Кришна Нараянамен теңестіріледі.
Иконография
Нара Нараяналар суреттерде бірге немесе жеке-жеке бейнеленеді. Егер жеке-жеке бейнеленсе, Нара екі қолымен және бұғы терісін киген күйде суреттеледі, ал Нараяна Вишнудың дәстүрлі түрінде оң жағында көрсетіледі. Нараның ақшыл, ал Нараянаның қара түсті болуы керек.
Туу
Екеуі Дхарма құдайының Нара Нараяна деген атын алған. Олар Сүт мұхитының қозғалысындағы демонды жеңуге көмектесті, ал Нараға Индра қорғау үшін эликсир берді. Вамана Пуранаға сәйкес, егіздер Дхарманың, Брахма мен оның әйелі Муртидің (Дакшаның қызы) немесе Ахимсаның ұлдары болған. Олар Бадринат қаласында мың жыл өмір сүрді. Бір күні Нара Нараяна деген ақымдар Гималай тауларындағы қасиетті Бадринат ғибадатханасында медитация жасап отырғанда, олардың аскетизмі мен құлшынысы деваларды алаңдатты. Сондықтан девалардың патшасы Индра, Камадева, Рати, Васанта (көктем) және Менака мен Рамбха сияқты түрлі апсараларды (нимфаларды) эротикалық құштарлықты ояту үшін, олардың медитациясын бұзу мақсатымен жіберді. Нараян ақымы бір гүлді алып, жамбасына қойды. Сәтке дейін, одан әдемі нимфа пайда болды, оның сұлулығы апсаралардың сұлулығын асып түсті, олар ұяттан және ашудан толған күйде көкке қайтып кетті. Нараян осы нимфаны олармен бірге Индраға жіберді, ал ол ақымның жамбасынан (санскритте Ūru) туғандықтан, Урваши деп аталды. Апсараларды қайтарып жіберген соң, құдайлар медитация жасауды жалғастырды.
Шивамен қақтығыс
Махабхарата бойынша, Шиваның тришуласы Дакшаның яджнасын жойғаннан кейін Бадарикашрамаға жетіп, аскетизммен айналысып жатқан Нараянаның кеудесін тесіп өтті. Нараянның шығарған "Хум" дыбысының күшімен, үш тіс Нараянның кеудесінен шығарылып, Шиваға қайтарылды, ол содан кейін ғалымдарды өлтіруге ниеттенді. Нара жерден бір шөпті жұлып алып, оны балтаға айналдырып, жойғыш құдайға лақтырды. Шива осы балтаны сындырған делінеді. Шейва дәстүрінде, Нараяна дана Бадарикашраманың қасиетті жерінде үлкен аскетизм жасап, Шиваны құрметтеді және жеңілмейтін күшке ие болды.
Бадринат
Бхагавата Пуранада айтылғандай, "Бадрикашрамда (Бадринатх) Құдай Тұлғасы (Вишну) Нара және Нараяна даналарының бейнесінде барлық тірі жандардың қаулы-қажеті үшін сан ғасырлар бойы үлкен тақуалықпен айналысып келеді". (3.4.22). Махабхаратта және Пураналарда Нара-Нараянаның Бадринатхтағы Гандамадана тауында аскетизм (қайырымдылық) жасағаны айтылады. Бадринатх ғибадатханасының ішкі қасиетті орнында Нара мен Нараяна Бадри Нараянаның қасында тұр.
Арджуна-Кришна
Арджуна мен Кришна Махабхаратада көбінесе Нара-Нараяна деп аталады, ал Деви Бхагавата Пуранаға сәйкес, олар тиісінше Нара мен Нараянаның қайта туғандары саналады. Бхандаркардың пікірінше, Нара-Нараяна құдайлары Махабхарата жазылған кезде өте танымал болған, себебі эпостың әртүрлі парваларының (бөлімдерінің) бастапқы шумақтарында осы екі деваға құрмет көрсетіледі. Вана Парвада (12.46, 47) Кришна Арджунаға былай дейді: "О, жеңілмейтін, сен – Нарасың, ал мен – Хари Нараянамын, және біз, дана Нара-Нараяна, осы әлемге тиісті уақытта келдік". Осы парваның 40-шы тарауында (1-ші шумақ) Шива Арджунаға: "Бұрынғы өміріңде сен Нара болдың, ал Нараянамен бірге мыңдаған жылдар бойы Бадарида аскетизммен айналыстың" дейді. Махабхарата Кришнаға (барлығын білетін Нараянаға), оның досы және барлық ер адамдардың ең жоғарысы Арджунаға, Сарасватиге және шешен Вьясаға құрмет көрсетіп, зұлым күштерді жойып, сананы жеңіп, осы эпикалық Махабхаратаны оқуға шақырады.
Құрмет
Сваминараян сектасында Нара мен Нараяна Нара Нараяна Дева деп аталады. Олар Бадарикашрамда мекендейді деп сендіріледі және барлық тіршілік иелерінің тағдырын, олардың кармасына қарай, басқаратын басты күштер саналады. Нара Нараяна Дева Ахмадабад қаласындағы Сабармати өзенінің жағасындағы Нараяна Гатта көрінген деп есептеледі. Сондықтан, олардың мүсіндерін Сваминараян Ахмадабадтағы (Үндістан) алғашқы Сваминараян ғибадатханасында – Сваминараян Мандирде орнатқан. Осы топтың мүшелері Нара Нараянаның мекені Бадарикашрамда болған оқиғаларды, Сваминараянның дүниеге келуіне әкелген жағдайларды түсіндіреді. Олар Нарайананың Дурваса данасының қарғысын өз еркімен қабылдап, Сваминараян болып туғанына сенеді. Бұл қарғыс Нарайананы жамандықты жою және моральға, білімге, бейтараптыққа және бағынуға негізделген экантик дхарма дінін орнату үшін жер бетінде аватар болып түсуге итерген.