Кіріспе

Тайтай, ресми түрде Тайтай муниципалитеті () - Филиппиннің Палаван провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 83 357 адамды құрайды. 2002 жылдан бері қаланың Әйетті Жұмысшы Жозеф соборы Тайтай апостолдық викариатының епископтық орындығы болып табылады. Тайтай Пуэрто-Принсеса қаласынан шалқары орналасқан.

Тарих

1200 жылдары қытай деректерінде Сандо мемлекетінің Палаванды билегені жазылған. Кейін, испандықтар келгенге дейін Тайтай патшалығы құрылып, он хатшысы әрқашан оны сүйреп жүретін монарх басқарды. Фердинанд Магелланның экипажы Мактан шайқасынан қашып құтылғаннан кейін Тайтай патшасы мен оның жұбайын кепілге алды. Олар Молукка аралдарына өту жоспарымен, португалдықтардан көмек сұрау үшін қосымша азық-түлік жинауды көздеді. Патша және оның халқы испандықтардың талаптарын орындап, тіпті сұралғаннан артық азық-түлік берді. Бұл туралы Магелланның жазбашысы Антонио Пигафетта тіркеп қалды. Пигафетта патшалықтағы бір қызықты нәрсені де атап өтті: жергілікті тұрғындар әтеш айқасуды ұнататын, ал бұл ойын Батыс жарты шардың еш жерінде көрілмеген немесе естілмеген еді. Филиппин испан отарлығы кезінде Тайтай 1623 жылы ресми түрде құрылды. Тайтай 1818 жылы Каламианес провинциясының, Парагуаның (қазіргі Палаванның) бүкіл аумағының астанасы болды, ал 1858 жылы Палаванның солтүстік бөлігін алып жатқан Кастилья провинциясы болды. Куйодағы (Палаван) шіркеу тізілімінде Тайтай патшалығының соңғы монархы Флорес де лос Сантос Кабайло (“Кабайло, Киелілер гүлі”) есімімен католик дініне шомылдырылғаны көрсетілген. Одан кейін патшалықты басқарған басқа тәуелсіз дату болған жоқ. Патша Кабайлоның ұрпақтарының ішінде бүгінгі Кабайло, Манлави, Габинете, Маколор тайпалары негізгі генеалогиялық тамырлар саналады. Патшалық әулетінің Кабайло, Манлави, Габинете, Маколор желісінен шыққан Дату доктор Фернандо Маколор Круз қазіргі Тайтай патшалығының тағына талапкер. Америкалық кезеңде Тайтай Палаванның астанасы мәртебесінен айырылды, ал 1916 жылы Эль-Нидо муниципалитеті құрылғанда оның әкімшілік шекарасы шамамен 50 000 гектарға қысқарды. Тарихи Тайтай бекінісі – Фуэраса Санта-Исабель де-ла-Парагуа, 1667 жылы августиндік реколекттер тұсында салынды және 19 ғасырда Испания королевасы Изабелла II құрметіне аталды. Ол сол кезде әскери бекет ретінде пайдаланылды. Бұл тарихи ескерткіш 1738 жылы аяқталды. Ол негізінен испан сарбаздары үлкен зеңбіректермен оқ атып тұрғанда, түрлі-түсті жауынгерлік қайықтарымен шабуылдайтын мұсылман шабуылшыларынан қорғану үшін қолданылды. Бекіністің кішкентай шіркеуі мен зеңбіректері бүгінге дейін сақталған. Қазіргі уақытта бекініс Тайтай муниципалитетінің басқаруында. Моро әрекеттерін пираттық деп қарастырудың орнына, аралдардағы испандық үстемдікке қарсы билік үшін күрес ретінде қарастыру керек. Бұл Таусугтардың бір кездері өздеріне тиесілі болған жерді қайтаруға жасаған әрекеті еді. Осындай шабуылдар Куйо, Думаран, Линапакан және Кулион қалаларындағы христиан дініне өткендерге қарсы да жүргізілді. 1957 жылы Дебанган аралы барио болып құрылды.

Демография

2020 жылғы санақта Тайтай, Палаванның халқы 83 357 адамды құрады, халық тығыздығы .