Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ретровертированная жатыр (керілген жатыр, мойылған жатыр) – дененің артқы жағында, тік ішекке қарай бағытталған жатыр. Бұл әдеттегі жатырдан өзгеше, ол алға қарай (шамалы "антеверсияланған") бағытталған, алдыңғы бөлігі сәл иісті. Әр үш жатырдың бірінен әр бес жатырдың біріне дейін ретровертированная болады, яғни омыртқаға қарай бұрылған. Әдетте, ретровертированная жатыр ешқандай мәселе тудырмайды және жүктілікке немесе сүек көтеруге кедергі келтірмейді. Ретровертированная жатыры бар адамдардың көпшілігі олардың осындай екенін білмейді.
A retroverted uterus (tilted uterus, tipped uterus) is a uterus that is oriented posteriorly, towards the rectum in the back of the body. This is in contrast to the typical uterus, which is oriented forward (slightly "anteverted") toward the bladder, with the anterior part slightly concave. Between one in three to one in five uteruses is retroverted, or oriented backwards towards the spine. Generally, a retroverted uterus does not cause any problems, nor does it interfere with pregnancy or fertility. Most people with retroverted uteruses will not know they have the condition.
Себептер
Көп жағдайда, жатырдың кері бұрылуы – туғаннан бастап қалыптасқан қалыпты нұсқасы. Әйел жетіле келе жатыр көбінесе алға қарай еңкейеді, алайда кейбір жағдайларда жатыр артқа қарай бұрылған күйінде қалады. Басқа да жағдайлар мен гинекологиялық аурулар жатырдың кері бұрылуына себеп болуы мүмкін. Эндометриоз жатырды басқа жамбас мүшелеріне "жабыстыруы" немесе басқа органдарға жабысу арқылы кері бұрылуға әкелуі мүмкін. Жатырдың миомасы жатырдың артқа қарай иілуіне себеп болуы мүмкін. Жүктілік кезінде жатырды бекітіп тұратын байламдар кейде тым созылып, жатырдың артқа қарай иілуіне мүмкіндік береді, бірақ ол көбінесе бастапқы пішініне оралады. Менопауза да осы байламдарға әсер етеді, себебі менструалдық цикл тоқтағанда эстроген гормонының деңгейі төмендеп, жатырдың айналасындағы байламдарға әсер етеді. Жамбас жасушалары (жарақатты тіндер) жамбас аймағында жасалған операциялар салдарынан пайда болуы мүмкін, бұл жатырды кері бұрылған күйге тартуы мүмкін.
In most cases, a retroverted uterus is a normal variation present from birth. As a woman matures, the uterus generally moves into a forward tilt, however in some cases the uterus remains in the same position angled backwards. Some other conditions and gynaecological diseases can cause a retroverted uterus. Endometriosis can cause the retroversion by 'gluing' the uterus to other pelvic structures or attach itself to other organs. Uterine fibroids can cause the uterus to tip backwards. Pregnancy can sometimes overstretch the ligaments that hold the uterus in place and allow it to tip backwards, however it does tend to return to its original shape. Menopause equally affect these ligaments when menstrual cycles stop, estrogen hormone levels decline and impact the surrounding uterine ligaments. Pelvic adhesions (scar tissue) can be caused by surgery in the pelvic area which can pull the uterus into a retroverted position.
Диагностика
Жатырдың кері бұрылуы көбінесе әдеттегі гинекологиялық тексеру кезінде немесе ішкі ультрадыбыспен анықталады. Көбінесе ол қандай да бір медициналық мәселе тудырмайды, бірақ диспареуниямен (жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну) және дисменореямен (етеккір кезіндегі ауырсыну) байланысты болуы мүмкін.
A retroverted uterus is usually noted during a routine pelvic examination or with an internal ultrasound. It usually does not pose any medical problems, though it can be associated with dyspareunia (pain during sexual intercourse) and dysmenorrhea (pain during menstruation).
Ұрықтық және жүктілік
Сирек жағдайларда жатырдың кері бұрылуы эндометриоз, инфекция немесе бұрынғы ота сияқты аурулардың салдарынан туындайды. Осы аурулар, бірақ жатырдың өзінің орналасуы емес, кейбір жағдайларда сүек көтере алу қабілетін төмендетуі мүмкін. Керілген жатыр жүктіліктің 10-12 аптасында әдетте кіші кезеңнің ортасына қарай орналасады. Өте сирек (3000-8000 жүктіліктің 1-де) жатырдың кері бұрылуы ауырсынумен және қиын несеп шығаруға себеп болуы мүмкін, сондай-ақ күшті несеп тоқталуына әкелуі де мүмкін. Осы жағдайды емдеу (осыны "қапталған жатыр" деп атайды) жатырды қолмен дұрыс бұруды қамтиды, және әдетте проблема түзетілгенге дейін немесе жатырдың табиғи үлкейюі арқасында өздігінен шешілгенге дейін, оны қалыпты жағдайға келтіретін үзіліссіз немесе аралық қашықтықта несеп шығару қажет болады. Қолмен дұрыс бұру және несеп шығарудан басқа, жатырдың кері бұрылуына байланысты несеп тоқталуын емдеу үшін пессарийді немесе тіпті хирургиялық араласуды қолдану қажет болуы мүмкін. Егер жатыр өз орнына келмесе, онда оны тұрақты деп анықтайды.
Rarely, a retroverted uterus is due to a disease such as endometriosis, an infection or prior surgery. Those conditions, but not the position of the uterus itself, can reduce fertility in some cases. A tipped uterus will usually move to the middle of the pelvis during the 10th to 12th week of pregnancy. Rarely (1 in 3,000 to 8,000 pregnancies), a retroverted uterus will cause painful and difficult urination and can cause severe urinary retention. Treatment for this condition (called "incarcerated uterus") includes manual anteversion of the uterus, and usually requires intermittent or continuous catheter drainage of the bladder until the problem is rectified or spontaneously resolves by the natural enlargement of the uterus, which brings it out of the tipped position. In addition to manual anteversion and bladder drainage, treatment of urinary retention due to a retroverted uterus can require the use of a pessary, or even surgery. If a uterus does not reposition, it may be labeled persistent.
Жыныстық әсер
Көптеген адамдар жатырдың кері бұрылуын білмейді, бірақ кейде ол жыныстық қатынасқа әсер етуі мүмкін. Жатырдың орналасу бұрышын ескере отырып, жұмыртқалықтар мен фаллопий түтікшелері де еңкейеді, соның салдарынан диспареуния туындауы мүмкін, яғни жыныстық қатынас кезінде пенистің басы осы мүшелерге тиісіп немесе қысым жасауы мүмкін. Жоғары жатқан күйде болу көбінесе ауырсынуға себеп болады. Белсенді жыныстық қатынас жатырдың ішіндегі немесе оның маңындағы байламдардың жыртылуына немесе зақымдануына әкелуі мүмкін. Егер жыныстық қатынас кезінде ауырсыну сезсеңіз, сіздің дәрігеріңіз басқа да жағдайларды тексеруден өткізеді.
Most people will not know that they have a retroverted uterus, however it can sometimes affect sexual intercourse. Considering the angle of the uterus, the ovaries and the fallopian tubes are also tilted, and dyspareunia can occur, where the head of the penis may impact or butt these parts during intercourse. Being positioned on top can be more painful. Vigorous sex can sometimes cause ligaments in or around the uterus to tear or be injured. If you experience pain during sex, your doctor will also test for other conditions.
Емдеу
Емдеудің басқа нұсқалары көбінесе қажет болмайды, бірақ егер проблема тудырса, шешімдер ұсынылуы мүмкін. Егер эндометриоз немесе миомалар жатырдың қозғалысына кедергі келтірмесе, дәрігер жамбас тексеруі кезінде жатырдың орнын қолмен түзете алады, содан кейін жаттығулар жасау көмектеседі. Жамбас жаттығуларының ұзақ мерзімді шешім ретінде тиімділігіне қатысты дәрігерлердің пікірлері екіге бөлінген, себебі көп жағдайда жатыр қайтадан артқа қарай бұрылуы мүмкін. Егер жатырдың артқа қарай бұрылуы эндометриоз сияқты жағдайлардың салдары болса, гормоналдық терапия тағайындалуы мүмкін. Жатырды алға қарай тіреу үшін кішкентай пластик немесе силиконнан жасалған пессарий уақытша немесе тұрақты түрде орналастырылуы мүмкін. Пессарийлер инфекция және қабыну қаупін арттыруы мүмкін, сондай-ақ жыныстық қатынас кезінде дискомфорт тудыруы мүмкін. Лапароскопиялық (кішкентай тесік арқылы жасалатын) хирургиялық техниканы қолдана отырып, дәрігер жатырды көк қуықтың үстіне орналастыра алады – бұл процедура салыстырмалы түрде оңай және көбінесе сәтті аяқталады. Кейбір жағдайларда гистерэктомия (жатырды хирургиялық жолмен алып тастау) қарастырылуы мүмкін.
Treatment options are rarely needed, but if they cause problems some options for a solution can be offered. A doctor can manually reposition the uterus in a pelvic examination if movement of the uterus is not hindered by endometriosis or fibroids, and exercises afterwards may help. Doctors are divided as to whether or not pelvic exercises are worthwhile as a long term solution, as in many cases the uterus tips backwards again. If the retroverted uterus is caused by underlying conditions like endometriosis, hormone therapy can be offered. A pessary which is a small plastic or silicone device can be placed either temporarily or permanently to prop the uterus forward. Pessaries are linked with increased risk of infection and inflammation and may cause discomfort during intercourse. Using laparoscopic (‘keyhole’) surgery techniques, a doctor can reposition the uterus so that it sits over the bladder the procedure is relatively straightforward and usually successful. In some instances, a hysterectomy (the surgical removal of the uterus) may be considered.