Кіріспе

Герман философы және заң ғалымы

Германн Хеллер (17 шілде 1891 – 5 қараша 1933) – еврей тегінен таралған неміс заң ғалымы және философы. Веймар Республикасы кезінде Германия Социал-демократиялық партиясының (СДПГ) марксистік емес қанатында белсенділік танытты. Ол мемлекетке және ұлтшылдыққа қатысты әлеуметтік-демократиялық қатынастардың теориялық негіздерін жасауға тырысты. СДПГ-ның салыстырмалы түрде консервативті Hofgeismarer Kreis тобында саяси белсенділік көрсетті және осы топтың қағидаларын жазған автор деп есептеледі.

Өмірбаян

Геллер Австрияның Силезия аймағындағы Тешен қаласында дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыста ерікті болып әскерге шақырылып, австро-венгр артиллерия полкінде қызмет еткен. Соғыс майданында жүрек ауруына ұшыраған. 1921 жылы биші Гертруд Фалькеге (танымал неміс ақыны Густав Фалькедің қызы) үйленген. Олардың Джейн, Рут және Лукас есімді үш баласы болды. Люси Хеллер, Бруно Хеллер, Эмили Хеллер және Зоя Хеллер – оның немерелері. 1928 жылы Хеллер Элизабет Ланггессермен қысқа ғана қарым-қатынаста болды. 1929 жылы олардың қызы Корделия дүниеге келді. Өмірінің қысқа мерзімінде ол көптеген саяси пікірталастар мен дау-жанжалдарға қатысты, оның ішінде Ханс Келсен, Карл Шмит және Макс Адлермен болған пікір алмасулары ерекше көзге түседі. Қысқасы, Геллердің теориялары – гегельдік әлеуметтік теорияны қайта қарау және Бернштейннің ревизионизмін толықтыру болып табылады. Хеллер ұлттық мемлекеттің әлеуметтік, мәдени және саяси құрылымдарына жұмысшы табының интеграциялануын қажет етеді. Карл Шмитке қарсы, ол төтенше жағдай емес, керісінше, әлеуметтік және саяси тұрақтылықтың күйі егемендікті анықтайды деп мәлімдеді. Ол Карло Шмидке зор ықпал еткендігі үшін белгілі, ол өз кезегінде Германия Конституциясының көп бөлігін жазып, СДПК реформасының негізгі күші болды. 1933 жылы Хеллер әйелі мен балаларымен бірге эмиграцияға мәжбүр болды және сол жылы Мадридте қайтыс болды, өзінің ең маңызды еңбегі – Staatslehre-сі аяқталмай қалды. Оның үш томдық жинақталған еңбектері Тюбингендегі Mohr Verlag баспасында жарық көрді. Соңғы кезде Геллердің еңбектеріне, әсіресе Германияда қызығушылық қайтадан артып келеді. Оның кейбір еңбектері ағылшын тіліне аударылған. Оның көзқарастары Жапонияда да, испан тілінде сөйлейтін елдерде де әсерлі болды. Демократия, либерализм және авторитаризмді зерттейтін саясаттанушылар арасында Геллердің еңбектері 2010 және 2020 жылдары жаңа қызығушылық тудырды. Олар "авторитарлық либерализм" терминінің бастауын 1933 жылғы оның мақаласына байланыстырады.