Дэлидегі бірінші британдық резидент: Дэвид Охтерлони
David Ochterlony
Дэвид Охтерлони – бірінші Делидегі британдық резидент (1758-1825). Американдық туған офицер, Британдық Ұлыбританиядағы Ост-Индия компаниясының өкілі. Тарих, биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Делидегі алғашқы британдық резидент (1758–1825)
First British Resident of Delhi (1758–1825)
Генерал-майор сэр Дэвид Октерлони, 1-ші баронет ГКБ (12 ақпан 1758 – 14 шілде 1825) – Массачусетс штатында туған, Британдық Үндістандағы Шығыс Үндістан компаниясының әскери шенеунігі. Ол Делидегі Моғол сарайына британдық резидент ретінде маңызды қызмет атқарды.
Major General Sir David Ochterlony, 1st Baronet GCB (12 February 1758 – 14 July 1825) was a Massachusetts born military officer of the East India Company in British India. He held the powerful post of British Resident to the Mughal court at Delhi.
Өмірбаян
Дэвид Октерлони Массачусетс штатының Бостон қаласында туған, капитан Дэвид Октерлони (сондай-ақ Октерлони) мен оның әйелі Кэтрин Тайлердің үлкен ұлы. Оның әкесі Шотландияның Форфаршир аймағындағы ежелгі отбасында дүниеге келген, ал анасы Бостонда ағылшын және уэльс тегіндес қоныс аударғандардың отбасында туған. Оның анасы сэр Уильям Пепперреллдің қызының немересі болған. Ол Бостон латын мектебінде білім алған, кейін оның әйелі Англияға көшіп кеткен, ал анасы Сер Исаак Хердпен, Гартер корольдік гербінің бас меңгерімен қайтадан үйленген.
David Ochterlony was born in Boston, Massachusetts, the eldest son of Captain David Ochterlony (also Ochterloney) and his wife, Katherine Tyler. His father was born into an ancient family in Forfarshire, Scotland, and his mother was born in Boston to settlers of English and Welsh descent. His mother was the niece of Sir William Pepperrell. He attended the Boston Latin School after which his widow moved to England and his mother remarried to Sir Isaac Heard, Garter King of Arms.
Үндістандағы мансабы
1777 жылы 18 жасында Октерлони Үндістанға курсант ретінде барды. 1778 жылғы ақпанда Бенгалия жергілікті жаяу әскеріне прапорщик болып кірді, ал сол жылдың қыркүйегінде лейтенант шеніне көтерілді. 1782 жылғы маусымда Екінші англо-майсур соғысында қызмет етіп жүргенде Хайдар Әлидің әскерінен жараланып, тұтқынға түсті. Ол соғыс аяқталғанға дейін тұтқында болды және 1784 жылы бейбітшілік орнаған соң ғана босатылды. Одан кейін Калькуттаға оралды, соғыс кезіндегі еңбегі үшін армияның білімдерінің біріне судья-адвокат генерал қызметіне тағайындалды. Келесі айда оған жылына 1000 фунттан тұратын зейнетақы тағайындалды. 1816 жылғы желтоқсанда Бат орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1818 жылы Раджпутанадағы резидент болып тағайындалды, содан кейін Делидегі резиденция осымен біріктірілді.
In 1777, at age 18, Ochterlony went as a cadet to India. In February 1778 he was commissioned into the Bengal Native Infantry as an ensign and that same September was advanced to lieutenant. In June 1782 while serving in the Second Anglo Mysore War he was wounded and taken prisoner by the forces of Haidar Ali. He remained in captivity for the duration of the war and was only released when peace resumed in 1784. Thereafter, he returned to Calcutta, and in recognition of his eminent service during the war was conferred with the appointment of Judge Advocate General for one of the divisions in the army. The following month he was given a pension of £1,000 per annum. In December 1816, he was made a Knight Grand Cross of the Order of the Bath. In 1818, he was appointed Resident in Rajpootana, with which the Residency at Delhi was subsequently combined.
Өлім
1825 жылы Дуржан Сал Балуант Сингхке қарсы көтерілгенде, Охтерлони өз еркімен жас Ражаны жарлық шығарып қолдады және оған көмек көрсету үшін әскер жіберді. Бірақ, Үндістанның Бас губернаторы лорд Амхерст бұл әрекеттерді мойындамады және әскерге қайтуға бұйрық берді. Бұл сыннан қатты ренжіген Охтерлони лауазымынан кетіп, Делиге зейнетке шықты. Оның орнына жақын досы сэр Чарльз Меткалф тағайындалды. Бас губернатордың өзіне деген сенімі ұзақ жылғы қызметіне қарамастан көрсетілмегендігі оның өлімін жеделдеткен дейді, және ол 1825 жылдың шілде айында Мерутта қайтыс болды. Ол Меруттағы Сент-Джон шіркеуіне жерленген. Калькуттадағы Охтерлони жотасы оның есімін мәңгі есте сақтады, бірақ кейіннен ол қайта бағышталды.
When Durjan Sal revolted in 1825 against Balwant Singh, the infant Raja of the Princely state of Bharatpur, Ochterlony acting on his own accord supported the young Raja by proclamation and ordered out a force to support him. However, the Governor General of India, Lord Amherst, repudiated these proceedings and ordered the army to return. Ochterlony, who was bitterly chagrined by this rebuff, resigned his office and retired to Delhi. He was to be replaced by his good friend Sir Charles Metcalfe. The feeling that the confidence that his length of service merited had not been given him by the governor general is said to have accelerated his death, and he died at Meerut in July 1825. He is interred in St. John's Church in Meerut. The Ochterlony column at Calcutta commemorated his name, though it has since been rededicated.
Мұбарак Бегум
Октерлонияның әйелдері арасында ең танымал "Биби (немесе Беби) Мубарак уль Нисса Бегум" болды. Оның сүйікті әйелі болғаны айтылады, ол оның екі кіші қызының анасы еді. Ол "Генералли Бегум" деп белгілі болды, сондықтан үйдің барлық мүшелерінен жоғары тұрды. Ол берілген мұсылман болып саналды және бір рет Меккеге қажылық жасауға рұқсат сұраған. Мубарак тіпті өзінің билігін орнатып, дербес сыртқы саясат жүргізген көрінеді. Бірде "Мубарак Бегум, басқаша аталатын Генерал Бегум, [Дели] газеттерін Низарлар мен Хиллиттер [сыйлықтар мен құрметті киімдер] туралы, оның түрлі Үндістан мемлекеттерінің елшілерімен (Ваквильдермен) жасаған келісімдерінде алған және бергендері туралы хабарлармен толтырды – егер бұл рас болса, бұл өте еркіндік" деп хабарланды. Дегенмен, барлық билігі мен жоғары мәртебесіне қарамастан, Мубарак Бегум британдықтар мен моғолдардың екеуінің де арасында жиренбеді. Ол өзін "Леди Октерлони" деп атап, британдықтарды қынжырлатты, ал моғолдарды император анасына ғана арналған "Кудсия Бегум" атағын өзіне беру арқылы ренжітті. Октерлони қайтыс болғаннан кейін, ол Мұбарак Бағды мұраға алды – Октерлони ескі Делидің солтүстігінде салған ағылшын-моғол бағы және мазар. Бірақ оның өте танымалдылығының жоқтығы және бұрынғы биші қыз болғандығынан ешбір моғол адамы оның құрылысын пайдаланбады. Күнге дейін ескі қаланың тұрғындары мазарды "Ранди ки Масжид" ("Жақсылықты жоғалтқан мешіт") деп атайды.
The most prominent among Ochterlony's women was "Bibi (or Bebee) Mubarak ul Nissa Begum". Reportedly his favorite wife, she was the mother of his two youngest children, both daughters. She was known as "Generallee Begum". As such, she took clear precedence over the rest of the household. She was considered to be a devout Muslim, having once applied for leave to make the hajj to Mecca. Mubarak even seems to have set herself up as a power in her own right, and even formed her own independent foreign policy. At one point, it was reported that "Mubarak Begum, alias Generalee Begum, fills the [Delhi] papers with accounts of the Nizars and Khiluts [gifts and dresses of honor] given and taken by her in her transactions with the Vacquils [ambassadors of the different Indian powers] an extraordinary liberty, if true." However, in spite of all her power and high status, Mubarak Begum was widely unpopular among the British and the Mughals alike. She offended the British by calling herself "Lady Ochterlony" and on the other hand, also offended the Mughals by awarding herself the title "Qudsia Begum", a title previously reserved for the Emperor's mother. After Ochterlony's death, she inherited Mubarak Bagh, an Anglo Mughal garden tomb Ochterlony had built in the north of Old Delhi, but her intense unpopularity combined with her background as a dancing girl ensured that no Mughal gentleman would use her structure. To this date, the tomb is still referred to by the local inhabitants of the old city as the "Randi ki Masjid" ("Prostitute's Mosque").