Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық армия офицері және фельдмаршал (1792–1863)
British Army officer and field marshal (1792–1863)
Фельдмаршал Колин Кэмпбелл, 1-ші барон Клайд (20 қазан 1792 – 14 тамыз 1863), британдық армия офицері болған. Пиреней соғысы мен 1812 жылғы соғыста қызметтен кейін, ол Бірінші опиум соғысында 98-ші жаяу полкіне, ал Екінші англо-сик соғысында бригадаға қолбасшылық етті. Алма шайқасында Таулы бригадаға басшылық етіп, "Таулылардың жұқа қызыл қатарымен" Қырым соғысы кезінде Балаклаваға жасалған орыс шабуылын тойтарды. Үндістан бүлігінің басында ол Үндістанның Бас қолбасшысы болып тағайындалды. Осы қызметінде ол Лакхнауды азат етіп, кейін эвакуациялады. Каунпурдың екінші шайқасында Татья Топеге шабуыл жасап, оны жеңгеннен кейін Лакхнауды қайтадан басып алды. Бас қолбасшы қызметін атқарып жүргенде ол Шығыс Үндістан компаниясы әскерлері арасындағы "Ақ бүлікпен" айналысты және Екінші опиум соғысына шығысқа жіберілген армияны ұйымдастырды.
Field Marshal Colin Campbell, 1st Baron Clyde, (20 October 1792– 14 August 1863), was a British Army officer. After serving in the Peninsular War and the War of 1812, he commanded the 98th Regiment of Foot during the First Opium War and then commanded a brigade during the Second Anglo Sikh War. He went on to command the Highland Brigade at the Battle of Alma and with his "thin red line of Highlanders" he repulsed the Russian attack on Balaclava during the Crimean War. At an early stage of the Indian Mutiny, he became Commander in Chief, India and, in that role, he relieved and then evacuated Lucknow and, after attacking and decisively defeating Tatya Tope at the Second Battle of Cawnpore, captured Lucknow again. Whilst still commander in chief he dealt with the "White Mutiny" among East India Company troops, and organised the army sent east in the Second Opium War.
Ерте өмір
Кемпбелл – Колин Макливер, Глазго қаласындағы жиһаз жасаушы Джон Макливер мен Агнес Макливердің (құрметіне Кемпбелл) төрт баласының үлкені. Оның анасы мен егіз әпкесі бала кезінде қайтыс болды. Оның жалғыз інісі Пиреней түбегіндегі соғыста қаза тапты. Глазго грамматикалық мектебінде білім алғаннан кейін, оның ағасы, майор Джон Кэмпбелл оны өзіне қарауға алып, Госпорттағы Корольдік әскери-теңіз академиясына жіберді. Кемпбеллдің атын өзгерткені туралы ең көп айтылатын оқия – 1808 жылы Колин 9-шы (Шығыс Норфолк) жаяу әскер полкіне прапорщик болып келгенде, оның ағасы оны Йорк герцогына таныстырды. Герцог баланың тегі Кемпбелл деп ойлап, оны сол атпен әскерге тіркеді. Бұл оқия алғаш рет Қырым соғысы кезінде жарияланды. Баспасөз оның атын неге өзгерткенін білуге қызығушылық танытты, ал оның майор Кэмпбеллдің заңды емес ұлы екендігі туралы әртүрлі әңгімелер тарады. Сондықтан журналист және Колиннің туысы Питер Макливер Йорк герцогы туралы оқияны ойлап тапты. Тек қана прапорщик үшін бас қолбасшы Йорк герцогымен кездесу өте сирек кездесетін жағдай еді, сонымен қатар Кемпбелл тапсырма алғанда Лондон емес, Уайт аралында болды. Бұған қоса, 9-шы жаяу әскер полкінің полковнигі генерал Роберт Браунриг Кемпбеллдің қызметке тағайындалуынан бұрын Йорк герцогына хат жазып, он бес жасар баланы «Колин Кемпбелл мырза» деп атады. Кемпбелл есімін газетке жарияланар алдында өзгерткені анық.
Campbell was born Colin Macliver, the eldest of the four children of John Macliver, a cabinetmaker in Glasgow, and Agnes Macliver (née Campbell). His mother and one of his twin sisters died while he was still a boy. His only brother was killed fighting in the Peninsular War. After he was educated at the Glasgow Grammar School, his uncle, Major John Campbell, took over his care and sent him to the Royal Military and Naval Academy at Gosport. The most oft quoted story explaining Campbell's name change is that upon Colin's entry into the 9th (East Norfolk) Regiment of Foot as an ensign in 1808, his uncle presented him to the Duke of York, who assumed the boy's surname was Campbell and had him enlisted in the Army under that name. This story was first promulgated during the Crimean War. The press were fascinated to find why he had changed his name, and rumours abounded that he was in fact the illegitimate son of Major Campbell, so Peter Macliver, a journalist and Colin's cousin, invented the story about the Duke of York. Not only was it highly unusual for an ensign to meet the commander in chief, the Duke of York, but Campbell was on the Isle of Wight, not in London when commissioned. Furthermore, General Robert Brownrigg, colonel of the regiment of the 9th Foot, wrote to the Duke of York prior to Campbell's commission, referring to the fifteen year old boy as "Mr Colin Campbell". Evidently, Campbell changed his name before being gazetted.
Кіші офицер
Кемпбелл 1808 жылғы 26 мамырда 9-шы жаяу полкінің прапорщигі болып тағайындалды. Оның алғашқы соғыс тәжірибесі сер Артур Уэлсли басшылығымен 1808 жылғы 21 тамызда Вимейро шайқасында болды. 1809 жылғы күзде ол Уолхерендегі апатты жорыққа қатысып, сол жерде безгекке шалдықты. Ватерлоо шайқасынан кейін армия қысқартылғандықтан, Корольдік американдық батальондардың саны күрт азайтылды. Жартылай жалақы алудан қашу үшін Кемпбелл 1818 жылғы 26 қарашада 21-ші Корольдік Солтүстік Британдық Фюзилер полкіне ауысты. Полк алдымен Барбадосқа, содан кейін Демерараға жіберілді, онда Кемпбелл губернатордың көмекшісі болды. 1823 жылғы тамызда Демерарадағы құлдар көтерілісін басудағы оның рөлі тұманды. Ол командирі, подполковник Лихи құлдарын жазалауға қатысқандығы туралы жазбада көрсетілмеген, бірақ ол көтерілістің күдікті ұйымдастырушысы, пастор Джон Смитты өлім жазасына кескен әскери соттың құрамында болды. Ол 1825 жылғы 26 қарашада офицер шеніне өтті.
Campbell was commissioned as an ensign in the 9th Regiment of Foot on 26 May 1808. His first experience of war was under Sir Arthur Wellesley at the Battle of Vimeiro on 21 August 1808 during the Peninsular War. he took part in the disastrous Walcheren Campaign in Autumn 1809 and contracted malaria there. Due to the contraction of the army after Battle of Waterloo, the number of Royal American battalions was cut back drastically. To avoid being put on half pay Campbell transferred to the 21st Royal North British Fusiliers on 26 November 1818. The regiment was sent first to Barbados and then to Demerara, where Campbell became aide de camp to the governor. His part in quelling the slave rebellion in Demerara in August 1823 is hazy. He is not recorded as joining in the reprisals against slaves pursued by his commanding officer, Lieutenant Colonel Leahy, but he was on the court martial which sentenced Reverend John Smith, the suspected instigator of the revolt, to death. He purchased his majority on 26 November 1825.
Командалар
Оның полкі Англияға оралды және 1828 жылы Ирландияға жіберілді. 1830 жылдың соңынан бастап олар ирландиялық ондық соғысты бақылауға алынды. Кемпбелл 1832 жылдың 26 қазанында бос подполковник шеніне ие болды. Кемпбелл 1835 жылдың 8 мамырында 9-шы жаяу полкінің қолбасшысы болды, бірақ кейін 1835 жылдың 19 маусымында 98-ші жаяу полкінің қолбасшысы болып ауыстырылды және 1842 жылдың шілде айында Бірінші Опиум соғысы кезінде Чинкианг шайқасында сол полкке басшылық етті. Сондай-ақ 1842 жылдың 24 желтоқсанында Бат орденінің серігі атанды. 1847 жылы Кемпбелл Британдық Үндістандағы Лахорда британдық әскерлер бригадасына қолбасшылық етті. Ол 1848 жылдың қараша айында Рамнагар шайқасында бригадасын, 1849 жылдың қаңтарында Чилианвала шайқасында және 1849 жылдың ақпанында Гуджрат шайқасында дивизиясын басқарды, бұл Екінші Англо-Сикх соғысы кезінде болды. Равалпиндидегі жергілікті әскерлердің бүліктерін бастан өткергеннен кейін, ол 1849 жылдың тамыз айында Пешаварға жіберілді. Үндістанның генерал-губернаторы Лорд Далхаузи Кемпбеллден патан тайпаларына қарсы жазалау экспедицияларын күшейтуді сұрады. Соңында, Далхаузи Кемпбеллден Сват аңғарына жорық ұйымдастыруды сұрағанда, Кемпбелл наразылығынан қызметтен кетті. 1854 жылы Кемпбелл 67-ші, ал кейін 93-ші жаяу полкінің полковнигі болып тағайындалды.
His regiment returned to England and in 1828 was posted to Ireland. From late 1830 they were called upon to police the Irish Tithe War. Campbell purchased an unattached lieutenant colonelcy on 26 October 1832 Campbell became commanding officer of the 9th Regiment of Foot on 8 May 1835 but then exchanged to become commanding officer of the 98th Regiment of Foot on 19 June 1835 and commanded that regiment at the Battle of Chinkiang in July 1842 during the First Opium War. and a Companion of the Order of the Bath on 24 December 1842. Campbell was given command of a brigade of British troops in Lahore in British India in 1847. He led his brigade at the Battle of Ramnagar in November 1848, and a division at the Battle of Chillianwala in January 1849 and at the decisive Battle of Gujrat in February 1849 during the Second Anglo Sikh War. After defusing a local mutiny of native troops at Rawalpindi, he was then posted to Peshawar in August 1849. Lord Dalhousie, Governor General of India, requested Campbell lead increasing punitive expeditions against Pathan tribesmen. Finally, when Dalhousie asked Campbell to mount an invasion of the Swat Valley, Campbell resigned in disgust. In 1854 Campbell was appointed Colonel of the 67th Regiment of Foot and subsequently of the 93rd Regiment of Foot.
Қырым соғысы
1854 жылдың басында, Қырым соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, Кэмпбелл Хайленд бригадасының басшылығын қабылдады және 1854 жылдың 20 маусымында генерал-майор шеніне көтерілді. Хайленд бригадасы 1854 жылдың қыркүйегінде Алма шайқасында көзге түсті және өзінің "таушылардың жұқа қызыл қатарымен" Кэмпбелл 1854 жылдың қазан айында Балаклаваға жасалған орыс шабуылын тойтарды. 1855 жылдың 5 шілдесінде Бат орденінің Ұлы крестімен марапатталды. Кембридж герцогы Англияға оралған соң, Кэмпбелл 1-ші дивизияның (Гвардия және Таулы бригадалар) басшылығын өз қолына алды және 1855 жылдың қыркүйегінде Ұлы Редан шайқасында дивизияға қолбасшылық етті. 1856 жылдың 4 маусымында генерал-лейтенант шеніне ие болды, ол Қырымда жалпы басшылыққа үміттене отырып қалды, бірақ генерал сэр Уильям Кодрингтон тағайындалғаннан кейін ашуланып үйге оралды. Альберт хан Қырымдағы армияны екі корпусқа бөліп, Кэмпбеллге біреуін беруді ұсынды. Лорд Панмур королева Викториядан Кэмпбеллдің осы корпус басшылығына қайта оралуын сұрады, ол да келісті. Бірақ ол қайтып келген кезде соғыс дерлік аяқталып кеткен еді. 1856 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін Оңтүстік-Шығыс аймағының қолбасшысы болды. Қырым соғысындағы еңбегі үшін 1856 жылдың 11 тамызында Сардинияның Маврикий және Лазарь орденінің Ұлы крестімен, ал 1858 жылдың 2 наурызында Түркияның 1-сыныпты Меджидие орденімен марапатталды. Шығыс Үндістан компаниясының директорлар кеңесі 1858 жылдың 9 маусымында Кэмпбеллге 2000 фунт стерлинг көлемінде өмір бойына төленетін жылдық жәрдемақы берді.
In early 1854, shortly after the Crimean War broke out, Campbell accepted the command of the Highland Brigade. and to major general on 20 June 1854. The Highland Brigade distinguished itself at the Battle of Alma in September 1854 and, with his "thin red line of Highlanders", Campbell repulsed the Russian attack on Balaclava in October 1854. and advanced to Knight Grand Cross of the Order of the Bath on 5 July 1855. When the Duke of Cambridge returned to England, Campbell took command of the 1st Division (Guards and Highland brigades) and commanded the Division at the Battle of the Great Redan in September 1855. and the substantive rank of lieutenant general on 4 June 1856, he remained in the Crimea hoping to take overall command, but when General Sir William Codrington was appointed instead, he returned home in a huff. Prince Albert suggested the army in the Crimea be split into two corps d'armee, and Campbell be given one. Lord Panmure requested Queen Victoria ask Campbell return to command one of these corps, and Campbell agreed. However, by the time he had returned, the war was virtually over. He commanded South Eastern District from July to September 1856. For his services in the Crimean War, he was awarded the Grand Cross of the Sardinian Order of Saints Maurice and Lazarus on 11 August 1856 and the Turkish Order of the Medjidie, 1st Class, on 2 March 1858. The Board of Directors of the East India Company also granted Campbell an annuity (a life long annual payment) of £2,000 on 9 June 1858.
Үндістанның Бас қолбасшысы
1857 жылдың 11 шілдесінде Үндістан көтерілісінің басында Лорд Палмерстон Кемпбеллге Үндістандағы британдық барлық күштерге басшылық етуді ұсынды. Ол ертесі күні Англиядан шығып, 1857 жылдың тамызында Калькуттаға жетті. 1858 жылдың 3 тамызында Шотландиядағы Клайдсдейл бароны Клайд титулы берілді. 1858 жылдың күзінде, Шығыс Үндістан компаниясының еуропалық әскерлері, жалдама ақысын алмағандықтан, тағы бір көтеріліс ұйымдастырды. Ол британдық кабинет кейбір жеңілдіктерге келіскенше, тәртіп орнату үшін британдық әскерлерді пайдаланды. 1862 жылдың 9 қарашасында фельдмаршал шеніне көтерілді. 1863 жылдың 14 тамызында Чатемде қайтыс болды және Вестминстер аббаттығында жерленді. Карло Марочетти салған Кемпбеллтің мүсіні 1867 жылы Лондондағы Ватерлоо алаңына қойылды. Келесі жылы Джон Фоули салған оның тағы бір мүсіні Глазгодағы Джордж алаңында орнатылды.
On 11 July 1857, at an early stage in the Indian Mutiny, Lord Palmerston offered Campbell the command of all British forces in India. he left England the next day and reached Calcutta in August 1857. and raised to the peerage as Baron Clyde, of Clydesdale in Scotland on 3 August 1858. In Autumn 1858, faced with a further mutiny by the East India Company's European troops, who had not received their enlistment bounties, he used British troops to enforce discipline until the British Cabinet agreed to some concessions. Promoted to field marshal on 9 November 1862, he died at Chatham on 14 August 1863, and was buried in Westminster Abbey. A statue of Campbell by Carlo Marochetti was erected in Waterloo Place in London in 1867. Another statue of him by John Foley was erected in George Square in Glasgow the following year.
Отбасы
Кемпбелл ешқашан үйленбеген және балалары болған жоқ.