Кіріспе

Францияның Вандея жағалауындағы арал, сонымен қатар Нуамутье коммунасы (французша: Île de Noirmoutier, nwaʁmutje; , Nermouster) – Францияның Атлантика мұхитының жағасында, Вандея департаментінде (85) орналасқан су тасқынымен байланысатын арал.

Тарих

Ноирмутье 799 жылы викингтердің алғашқы шабуылына ұшыраған орын болды, сол кезде шабуылдаушылар 799 жылы Жюмиеждің Сент-Филиберт монастына шабуыл жасады. Викингтер 824 жылы аралда тұрақты база құрды, одан 840 жылдары Оңтүстік-Шығыс Бретаньды бақылай алды. 848 жылы олар Бордо қаласын тонады. 862 жылдан 882 жылға дейін Хаштейн оны Франция мен Бретаньға шабуыл жасау үшін база ретінде пайдаланды. 1674 жылдың 4 шілдесінде франко-голланд соғысы кезінде аралды Корнелис Тромп басқаратын голланд әскерлері қысқа мерзімге басып алды. Голландия туы үш аптаға жуық арал қабырғаларында желбіреп тұрды, бірақ 23 шілдеде голландтықтар қаланы жарып, жағалаудағы бекіністерді қиратқаннан кейін оны тастап кетті. Ноирмутье Вандея соғысындағы бірнеше науқандардың, сондай-ақ қырғынның және бұрынғы шайқаста алған жараларынан кейін орындыққа отырғызылған роялист генерал-майор Морис Д'Эльбеге оқ жазатын отрядтың орындалған орны болды. Әйелеуші Мария Евфразия Пеллетье осы аралда 1796 жылдың 31 шілдесінде дүниеге келді.

Көлік

Арал ең танымал болып табылады Passage du Gois, ұзындығы шамамен 1,5 км құмды тіл, аралды материкке қосатын жолдардың бірі. Ол күніне екі рет жосық толқындармен суға кетеді. 1970-ші жылдардың басына дейін Фроментин бұғазы арқылы аралдағы Ла-Фоссе порты мен материктегі Фроментин порты арасында паром жүйтіп тұрды. Кейін бұл Noirmoutier көпірінің салынуымен тоқтатылды, ол 1971 жылдың шілде айында пайдалануға берілді.

Оқиғалар

Жыл сайын, халықаралық жүгіру жарысы, "Фуле дю Гой", үлкен толқынның басталуымен бірге өтіледі. "Боннотта мерекесі" (La Fête de la Bonnotte) – Ноирмутье аралында картоп жинаудың алғашқы күнін тойлайтын жыл сайынғы фестиваль.

Инфрақұрылым

Француз үкіметі ұлттық желіге жағалаудағы жел электр стансаларын қосуға бағытталған әрекетке жауап ретінде, аралдың жанында 496 МВт қуаттылықтағы жел электр стансасы салынуда, оның 2021 жылы пайдалануға берілуі жоспарлануда.

Климат

Ноирмутье Францияның батыс жағалауына тән мұхиттық климатты бастан кешіреді. Қыс пен жазды Атлант мұхитының әсерінен температурасы теңдестіріледі. Жыл бойы, әсіресе қыста күндізгі температураның өзгеруі аз болады. Қыста жауын-шашын жазға қарағанда көп түседі. Климат шартты түрде Жерорта теңізіне жақын (Csb) болып саналады, себебі 3 ай бойы Tm*2>=P көрсеткіші байқалады. 2300 сағаттан астам күн сәулесі мұхиттық климат үшін тым көп.