Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Куяпо муниципалитеті (; ), ресми түрде Куяпо муниципалитеті () – Филиппиннің Нуэва-Эсия провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 68 066 адамды құрайды. Куяпо Кабанатуаннан, Палайаннан және Маниладан шалқары орналасқан.
Municipality in Nueva Ecija, Philippines
Cuyapo , officially the Municipality of Cuyapo (; ), is a 1st class municipality in the province of Nueva Ecija, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 68,066 people. Cuyapo is from Cabanatuan, from Palayan, and from Manila.
Этимология
Куяпо сулы кәбізбен (Pistia stratiotes) байланысты, осы өсімдік Пангасинен тілінде куяпо деп аталады. Манила қаласындағы Кияпо ауданы да осы өсімдіктің атымен аталған, бұл тагалог тіліндегі сәйкес атау, қазіргі жазуда – кияпо.
Cuyapo is named after the water cabbage (Pistia stratiotes) which is known in Pangasinense as kuyapo. The district of Quiapo, Manila is also named after the same plant, this is the Tagalog counterpart, modern spelling kiyapo.
Бастапқы бастамасы
Паники, Тарлактан келген пангасинендер, мал жаюмен айналысқан, сондай-ақ Каласияо мен Сан-Карлостан келген пангасинендер, Санта-Мария, Нарвакан, Илокос-Сурдан келген илокано орманшылары; Илокос-Нортедегі Паоай және Батак; және Булакан мен Оңтүстік Нуэва-Эсихадан келген тагалогтар бұл қалаға көптеп қоныстанды. Дегендей, әсіресе Илокос-Сурдан көшіп келудің себебі испандықтардың Санта-Мариядағы католик шіркеуін салу үшін мәжбүрлеген жұмыстары болды. Куяпо 1849 жылдың 25 қыркүйегінде Росалес бариосы деп жарияланды, ал аға Сантьяго Вергара оның алғашқы Теньенте дель Бариосы болды. Росалес сол кезде Нуэва-Эсиханың бір бөлігі еді. 1901 жылы Америкалық Азаматтық Комиссия кезінде Росалес, Балунгао, Уминган және Сан-Квинтин Нуэва-Эсихадан бөлініп, Пангасинанның құрамына кірді.
Pangasinenses from Paniqui, Tarlac who used to pasture their cattle, other Pangasinenses from Calasiao and San Carlos, Pangasinan, Ilocano foresters from Santa Maria, Narvacan, Ilocos Sur; Paoay and Batac in Ilocos Norte; and some Tagalogs from Bulacan & south Nueva Ecija settled in great number in the town. It is said that the exodus, particularly from Ilocos Sur, was due to the forced labor enforced by the Spaniards in the construction of the Catholic Church in Santa Maria, Ilocos Sur. Cuyapo was declared a Barrio of Rosales on September 25, 1849, with Senior Santiago Vergara as its first Teniente del Barrio. Rosales was then a part of Nueva Ecija. It was in 1901 during the American Civil Commission that Rosales, together with Balungao, Umingan, San Quintin, were segregated from Nueva Ecija and became parts of Pangasinan.
Қаланың құрылуы
1859 жылдың 29 қазанында Куяпо Росалес, Пангасинаннан бөлініп, Дон Хуан Пангалилан бірінші Губернадорсильо болып тағайындалған толық құқықты қалаға айналды. Оның мерзімінде алғашқы католик шіркеуі мен монастыры салынды. Қазіргі Майкабан ауылынан өтетін Гуимбаға дейінгі ескі жол да сол кезде салынды. 1959 жылдың 29 қазанында Куяпо қала ретінде құрылғанының жүз жылдығын тойлады.
On October 29, 1859, Cuyapo was separated from Rosales, Pangasinan and made a full fledged town with Don Juan Pangalilingan as the first Gobernadorcillo. It was during his term that the first Catholic Church and convent was constructed. The old road to Guimba, passing through what is now Barangay Maycaban was constructed. On October 29, 1959, Cuyapo celebrated the centennial of its creation as a town.
Революциялық кезең
1898 жылдың 1 шілдесінде генерал Мариано Лланера, сол кездегі Нуэва Эсиханың әскери губернаторы, дон Марсело Гарсияны, испан үкімшілігі кезіндегі соңғы муниципалитет капитаны, муниципалитет президенті етіп тағайындады. Дон Мариан Флорес, соңғы тениенте майор, муниципалитет вице-президенті болып тағайындалды. Кейін, қадағалау үкіметі кезінде муниципалитет лауазымдарына сайлау өтті. Бұл революциялық үкімет кезеңі 1898 жылдың қараша айында американдық әскерлер келгенге дейін жалғасты. Осы кезеңде халық өз патриотизмін және революцияның мақсатына адалдығын көрсетті. 1898 жылдың 19 маусымында Паники, Тарлактан келген тениенте Исабело дель Валле басқаруымен екі-үш жүз Куяпенолар шақыруға жауап беріп, Росалестен Тарлаққа бет алған қарулы испан касадорларына шабуыл жасады (қазіргі Маикабан ауылының бөлігі – Бессанг). Куяпенолардың он бес (15) Ремингтон мылтығы ғана болды, ал қалғаны боломен қаруланды.
On July 1, 1898, Gen. Mariano Llanera, then Military Governor of Nueva Ecija, appointed Don Marcelo Garcia, last Capitan Municipal during the Spanish Regime, as Presidente Municipal with Don Mariano Flores, last Teniente Mayor, as Vise Presidente Municipal. Later, under the supervisonal government, election of municipal officials was held. This revolutionary period of government existed until the American forces came in November 1898. It was during this period when the people showed their patriotism and loyalty to the cause of the revolution. On June 19, 1898, two to three hundred Cuyapenos, under Teniente Isabelo del Valle of Paniqui, Tarlac, answered the call of duty and ambushed a heavily armed contingent of Spanish Cazadores who came from Rosales en route to Tarlac in Bessang (now part of Barangay Maycaban. The Cuyapenos then had only fifteen (15) Remington rifles and the rest armed with bolos.