Кіріспе
1990 жылы Ричард Стэнлидің түсірген фильмі. «Хардуэр» – 1990 жылы шыққан британдық ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі, Ричард Стэнлидің толық метражды фильмдердегі режиссерлік дебюты. Басты рөлдерде Дилан Макдермот пен Стейси Трэвис ойнаған, сонымен қатар музыканттар Карл Маккой, Игги Поп және Лемми эпизодтық рөлдерде пайда болады. Киберпанк жанрының бір үлгісі болып табылатын «Хардуэр» фильмінің сюжеті апокалипсистен кейінгі шаһардағы қаңғыбастық ауданда өздігінен жөнделіп, апатқа ұшыраған роботтың оқиғасын баяндайды. Fleetway Comics компаниясы «Хардуэр» фильмінің авторларын плагиат жасады деп сотқа берді, себебі сценарий мен 1980 жылы «Judge Dredd Annual 1981» журналында жарияланған «SHOK!» атты әңгіме арасында ұқсастықтар болды, бұл журнал танымал британдық «2000 AD» апталық комиксінің қосымша басылымы еді. Фильмнің кейінгі нұсқаларында авторлық құқық туралы мәлімет қосылды. «Хардуэр» шыққаннан бері культты фильм ретінде танылды.
Hardware is a 1990 British science fiction horror film written and directed by Richard Stanley, in his feature directorial debut. It stars Dylan McDermott and Stacey Travis, and also features cameo appearances by musicians Carl McCoy, Iggy Pop and Lemmy. An example of the cyberpunk subgenre, the plot of Hardware follows a self repairing robot that goes on a rampage in a post apocalyptic slum. Fleetway Comics successfully sued the filmmakers of Hardware for plagiarism, due to similarities between the screenplay and a short story entitled "SHOK!" that appeared in 1980 in the Judge Dredd Annual 1981, a spin off publication of the popular British weekly anthology comic 2000 AD; credit was added to later releases of the film. Since its release, Hardware has become considered a cult film.
Сюжет
Қаңғыбас қоқыс жинаушы радиациялық шөлге барып, жер астында жасырылған роботты табады. Ол бөліктерін жинап, оларды ескі зат сатушы Алвиге апарып береді, ол бұрынғы солдат "Қатты Мо" Бакстермен және Моның досы Шейдспен сөйлесіп отырады. Алви кеткен соң Мо роботтың бөліктерін көшпеліден сатып алады және басын қоспағанда барлығын Алвиге сатады. Алви технологияға қызығып, оның тарихын зерттеуге кіріседі. Мо мен Шейдс Моның жасырын қыз жары Джиллге барады, ал Джилл бастапқыда оларды Гейгер санағышымен тексергеннен кейін, Мо роботтың басын Рождество сыйы ретінде ұсынады. Джилл, металл мүсінші, бас мүсінді қуана қарсы алады. Шейдс кеткеннен кейін олар құмарлықпен жыныстық қатынас жасайды, бұл кезде олардың телескоп арқылы тыңшылық қылатын, жамандауға жарамсыз, бұзық көршісі Линкольн Вайнберг байқамайды. Кейін Мо мен Джилл үкіметтің стерилизация жоспары және бала тудырудың моральдық жағы туралы дауласады. Джилл роботтың басын мүсінге айналдырады, ал Мо жұмысты ұнатып, бірақ оның нені білдіретінін түсінбейді дейді. Джилл ашуланып, мүсін ештеңе білдірмейді және Моның сатуға арналған коммерциялық өнер жасау туралы ұсынысына наразылық білдіреді. Оларды Алви тоқтатады, ол Моны дүкенге қайтуға шақырады, себебі робот туралы маңызды жаңалық бар, ол M.A.R.K. 13 екенін айтады. Кету алдында Мо Киелі кітапқа қарап, Марқ 13:20-да "ешбір жан аман қалмайды" деген сөздерді табады және робот планетаның ауыр халық саны дағдарысын шешу үшін адамзатты геноцидке салуды көздеген үкіметтік жоспардың бір бөлігі болуы мүмкін деген күдікке ие болады. Мо Альвиді цитотоксиннен өлгенін және роботтың өзін-өзі жөндеуге қабілетті тәжірибелік соғыс үлгісі екенін анықтайды; Алвидің жазбаларында да ақау, ылғалға сезімталдығы көрсетілген. Мо алаңдап, Шейдспен байланысып, Джиллдің жағдайын сұрайды, бірақ Шейдс есірткіге мас және санасыз. Пәтерде робот Джиллдің металл мүсіндерінің бөліктерін пайдаланып өзін-өзі жинақтап, оның пәтерінің электр желісін қуырту арқылы заряд алады. Ол Джиллді өлтіргісі келеді, бірақ ол оны есігі құлыпталған бөлмеде тұтқындап алады. Линкольн роботтың Джиллге тыңшылық етуге тырысқанда жалюзиді жапқандығын көреді, және ол қысқа уақытқа пәтер есігін ашқаннан кейін, оған ұсыныс жасайды және оларды пәтерде тұтқындап қоятын авариялық құлыпты ашуға көмектеседі. Линкольн оның кісі өлтіруші робот туралы ескертулерін елемеді, және ол Джиллдің жалюзиін ашуға тырысқанда, оны оңай көру үшін, M.A.R.K. 13 оны қатыгездікпен өлтіреді. Джилл ас үйіне қашады, онда ол тоңазытқышының роботтың инфрақызыл көруінен жасыратынына сенімді. Ол Мо, Шейдс және пәтердің күзетшілері келгенге дейін роботқа зиян келтіреді, олар оған оқ атып, көрінетіндей болып жояды. Джилл мен Мо құшақтасқанда, M.A.R.K. 13 оны терезеден шығарып, көршісінің пәтеріне құлатады. Джилл Моға көмектесу үшін жоғары қабатқа қайта жүгіреді, ол M.A.R.K. 13-пен жалғыз қалған. Мо өзін тым сенімді сезініп, роботпен шайқасқа түседі, ол оған Альвиді өлтіргендей уықты енгізеді. Мо өлім алдындағы қуаныш сезімін басынан өткізеді және бірнеше көріністер көреді. Джилл пәтеріне кіргеннен кейін, M.A.R.K. 13 оның пәтерінің есіктерін тез ашып-жауып қояды; күзетшілер кіруге тырысқанда өледі, ал Шейдс сыртта тұтқында қалады. Джилл M.A.R.K. 13 процессорына кіреді және онымен байланыс орнатуға тырысады, бірақ ол роботтың әлсіздігін тауып, M.A.R.K. 13 ваннаға тартады. Шейдс есіктерден тез секіріп өтеді, оған душқа кіруге уақыт береді. M.A.R.K. 13 қысқа тұйықталып, ақыры өшіріледі. Келесі күні таңертең радио хабарламасында M.A.R.K. 13 үкімет тарапынан мақұлданып, жаппай өндірілетіні жарияланады, ал көшпелі қоқыс жинаушы радиациялық шөлге қайта оралып бара жатқаны көрінеді.
Өндіріс
Фильмнің сценарийі 1980 жылы жарық көрген, "ШОК!" атты қысқа 2000 AD комиксіне ұқсас болды. Fleetway Comics комикстің плагиатталғаны туралы сотқа сәтті талап қойды, сондықтан кейінгі нұсқаларына комикс баспашысы Fleetway Publications және авторлары Стив Макманус пен Кевин О'Ниллге авторлық құқық берілген хабарлама қосылды. Сонымен қатар, "Сойлент Грин", "Дамнация Аллеясы" және Филип К. Диктің туындылары да фильмге әсер еткен. Жазушы-режиссер Ричард Стэнли жас кезінде пост-апокалиптикалық қысқа фильм түсірген, ал "Хардвейр" сол фильмнен және оның өзге, жарық көрмеген сценарийлеріне алынған пікірлерден өркендеді. 1980 жылдардың соңында Стэнли совет-ауған соғысындағы партизандық мұсылман тобымен бірге болды. Кейін фильмнің рейтингісі порнографиямен байланысты жағымсыз пікірлерді болдырмау үшін R санатына төмендетілді.
Кассалық жинақ
АҚШ-та фильм көрсетілімдегі алғашқы аптасында 6-шы орынға түсті. Ол ашылу күндері $2,381,285 табыс әкелді және 695 кинотеатрда жалпы ішкі кірісі $5,728,953 құрады.
Үй медиасы
Күтпеген табысының арқасында фильм көп жыл бойы DVD-де шығуына кедергі келтіретін үнемі заңдық мәселелерге тап болды. Hardware фильмі 2009 жылдың 22 маусымында Region 2 DVD және Blu-ray форматтарында жарық көрді. Ал 2009 жылдың 13 қазанында Severin Films компаниясы оны аймақтық шектеусіз DVD және Blu-ray форматтарында шығарды.
Қабылдау
Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмнің 13 шолу негізінде 46% мақұлдау көрсеткіші бар, орташа бағасы 5.7/10. Шығарылғаннан кейін «Хардвер» сыншылардан әртүрлі пікірлер алды, олар оны «Чужой» және «Терминатор» фильмдерінен алынған туынды деп санады. Entertainment Weekly басылымының Оуэн Глейберман фильмге «D+» бағасын беріп, оны түпнұсқасыз деп атады, «көрсетілгендей, біреу «Чужой» фильмін тозған эректор жинағынан жасалған монстрмен қайта түсіргендей». Variety басылымы: «Постапокалиптикалық сақтық жанрының дауысты, қорқынышты өзгеруі, «Хардвер» панк культ фильміне айналуға лайық». Лос-Анджелес Таймс газетінің Майкл Уилмингтон «Хардвер» фильмін терең емес, қанды фильм деп сипаттады, оның асыра көрсетілген қараңғылығы оны әдеттегі техно-триллерлерден жоғары қояды, соңында: «Ақымақ асыраңқылықтарымен және барлығымен, осы варварлық тозақ қасарысқан жойылу мен индустриалды Дарвинизмнен кейінгі қасірет бізді күтіп тұр. Осы жағымсыз ой «Хардверді» оның бәсекелесінің көп бөлігінен жоғары көтереді, техно-триллерлік қанды суға айналдырады». The New York Times газетінің Винсент Канби оны болашақтағы түнгі сеанстарға арналған фильм деп сипаттап, «Хардверді көру – бұл әдепсіз сөйлейтін бейне ойынға түсіп қалғандай» деп жазды. The Washington Post газетінің Ричард Харрингтон оны «MTV фильмі, сюжетке (немесе мазмұнға) ешқандай назар бермейтін гиперкинетикалық стиль мен футуристикалық бейнелердің асығыс қарқыны» деп атады. Бастапқы шығарылымдағы әртүрлі пікірлерге қарамастан, «Хардвер» культ фильмі ретінде танылды. SFX журналының Иан Берриман: «Бұл тапқырлық пен құлшыныс бюджеттік шектеулерді жеңе алатын сүйіспеншілікпен жасалған фильмдердің бірі». Dread Central журналының Мэтт Серафини оған бес жұлдыздың төртеуін берді және «Хардвер оның ең құлшынысты жанкүйерлері айтқан шедевр емес, бірақ ол сол кезде видеокамераның синонимі емес еді, төменгі бюджеттік фильм жасаудың керемет үлгісі». Bloody Disgusting оны «ауқатты және психоделикалық фильм» деп атады, оның баяндауы «бір-бірімен байланысты емес», бірақ ол «сертификатталған культ классигіне айналды» деп атап өтті. Twitch Film журналының Тодд Браун оны «Терминаторға қатысты төменгі бюджетті, көбірек қасақана панк» деп атады, оның «тартымды стилі бар». DVD Verdict журналының Дэрил Лумис оны баяу, бірақ стильдік және атмосфералық деп сипаттады, ал әріптесі Гордон Салливан оны «галлюцинациялық және зорлық-зомбылыққа толы фильм» деп атады, оның басы тым егжей-тегжейлі және баяу. DVD Talk журналына жазған Курт Дальке оған бес жұлдыздың үшеуін берді және оны «стиль мен қанға батқан ұмытылған асыл тас» деп атады, ал Брайан Орндорф оны «сәндік үй, ғылыми-фантастикалық қанды фестиваль» деп атады, ол өзінің салмағына мойын бұрмайтын көңілді және атмосфералық. Fangoria журналының Майкл Гингольд оған төрт жұлдыздың үшеуін берді және былай деп жазды: «Егер «Хардвер» ингредиенттері таныс болса, Стэнли оларды аяусыз қарқынмен және бейнелеу арқылы қайнатып пісіреді, бұл оның болашағын сезімтал орынға айналдырады».