Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беттона (лат. Vettona) – Италияның ежелгі қаласы және коммунасы, Умбрияның орталық бөлігіндегі Перуджа провинциясында, Колли Мартани тауларының солтүстік жиегінде орналасқан. Ол Торджаннан шығысқа қарай 5 км, ал Ассисиден оңтүстік-батысқа қарай 12 км қашықтықта жатыр. Бұл қала «Италияның ең әдемі ауылдары» (I Borghi più belli d'Italia) тізіміне енген. Пассажжо, Колле және Серрето – коммунаның шағын ауылдары (фракциялары).
Bettona (Latin: Vettona) is an ancient town and comune of Italy, in the province of Perugia in central Umbria at the northern edge of the Colli Martani range. It is 5 km (3 mi) E of Torgiano and 12 km (7 mi) SW of Assisi. It is one of I Borghi più belli d'Italia ("The most beautiful villages of Italy"). Passaggio, Colle and Cerreto are frazioni of the comune.
Тарих
Қаланың шығу тегі этруск; оның халқы алғаш рет Плинийдің «Табиғат тарихы» III.114-те (Vettonenses) айтылады, содан кейін басқа да ежелгі авторлар мен жазуларда кездеседі. Веттона бір кезде епископтық орналасқан жер болған. Аңыз бойынша, осы епископтыққа тағы екі епископ қатысқан десе де, тарихи тұрғыдан расталған жалғыз епископ – 465 жылы Римде папа Илариус шақырған синодқа қатысқан Гауденций. Латын тілінде Bettonium деп аталатын епископтық католик шіркеуінің титулярлық орындары тізімінде бар.
The town is of Etruscan origin; its people are first referred to in Pliny, NH III.114 (Vettonenses), then in other ancient authors and inscriptions. Vettona was once the seat of a bishopric. While legend associates two other bishops with the see, the only historically documented one is Gaudentius, who took part in a synod at Rome called by Pope Hilarius in 465. Under the Latin name Bettonium the bishopric is listed by the Catholic Church as a titular see.
Негізгі көрікті жерлер
Беттона қаласы әлі де бастапқы этрус қабырғаларының бөліктерін қамтитын ортағасырлық қабырғалардың толық айналымын сақтап тұр. Қала 1352 жылы қарақшылар шабуылына ұшырады, содан бері толық жаңартылған шіркеулерден басқа ештеңе қалмады. Қаланы қайта құруға кардинал Альборноз бұйрық берді, ол Сан-Крисполто шіркеуі тұрған жерде шағын рока салды. Қаланың артқы қақпасы Порта Романаның жанындағы, қазір тұрақ ретінде пайдаланылатын алаңда көпірдің қалдықтарын табуға болады. Палаццетто дель Подестада (1371) орналасқан Коммуналдық галереяда Перуджиноның «Мейірімділік Мадоннасы» картинасы, сондай-ақ Жакопо Сикуло, Доно Дони, Фиоренцо ди Лоренцо және Делла Роббияның басқа да туындылары бар. Тарихи орталықта орналасқан Санта-Мария-Маджоре шіркеуі – Коммунаның басты шіркеуі. Навқа жақын орналасқан және әулие Ритаға арналған готикалық капелла – бастапқы шіркеудің жалғыз сақталған бөлігі. Бас алтарь Кручано Эгидуционың күмбезді ғибадатханасы түрінде жасалған. Апсида 1939 жылы футурист суретші Герардо Доттори салған фрескалармен әсемделген. Сан-Крисполто шіркеуі монахтармен қамқоршы әулиенің денесін сақтау үшін (8 ғасыр) салынған. Қазіргі қасбеті Антонио Стефануччиге тиесілі. «Сан-Андреа ораторийінде» Гьотто мектебінің 1394 жылғы картиналары бар, олар 1980 жылдарғы реставрация кезінде жаңадан ашылған Мәсіхтің құмарлықтарын бейнелейді. Сондай-ақ, әдемі ойылған ағаш төбе және барокко стиліндегі алтарь да бар.
Bettona still retains a complete circuit of medieval walls incorporating portions of the original Etruscan walls. The town was sacked in 1352 and very little remains save the churches that have since been completely updated. The town was ordered rebuilt by Cardinal Albornoz who built a small rocca where the Church of San Crispolto stands. The remains of a draw bridge can be found in a piazza now used for parking near the town's rear gate, Porta Romana. The Pinacoteca Comunale in the Palazzetto del Podestà (1371) has a painting by Perugino, the Madonna of Mercy, as well as other works by Jacopo Siculo, Dono Doni, Fiorenzo di Lorenzo and Della Robbia. Santa Maria Maggiore church, situated in the historical centre, is the main church of the Comune. A Gothic chapel located near the nave entrance and dedicated to Saint Rita, is the only remaining part of the original church. The main altar is in the shape of domed temple, by Cruciano Egiduzio. The apse was frescoed in 1939 by the futurist painter Gerardo Dottori. The church of San Crispolto was erected by monks to preserve the body of the patron saint (8th century). The current façade is by Antonio Stefanucci. In the “Oratorio of St. Andrea” is a series of paintings from the school of Giotto, dated 1394, which show the Passion of Christ rediscovered during a 1980s restoration. There is also a beautiful carved wooden ceiling and baroque altar.