Кіріспе

Египеттегі Сехель аралындағы иероглиф жазуы – Аштық стеласы. Бұл Египеттегі Асуан қаласына жақын Нил өзеніндегі Сехель аралында орналасқан, египет иероглифтерімен жазылған жазу. Онда үшінші династияның фараоны Джосер билік еткен кезде болған жеті жылдық құрғақшылық және ашаршылық туралы баяндалған. Стела Птолемей патшалығы тұсында, б.з.д. 332-31 жылдар аралығында жазылған деп саналады.

Сипаттама

Аштық стеласы табиғи гранит блогына қашалған, оның беті стеланың тіктөртбұрышты пішініне келтірілген. Жазу иероглифтермен жазылған және 32 бағаннан тұрады. Стелланың жоғарғы бөлігінде Мысырдың үш құдайы бейнеленген: Хнум, Сатис және Анукет. Олардың алдында Джосер екі қолын жайып, құрбандықтар ұсынып тұр. Стелла жасалған кезде-ақ пайда болған кең жарық, тастың ортасынан көлденең бойымен өтеді. Стелланың кейбір бөліктері зақымдалғандықтан, мәтіннің бірнеше бөлігін оқу мүмкін емес. Стелланың алғашқы аудармасы жасалғанда, жеті жылдық ашаршылық туралы әңгіме, Жаратылыс кітабының 41-тарауындағы жеті жылдық ашаршылық туралы оқиғамен байланысты деп есептелді. Бірақ соңғы зерттеулер көрсеткендей, жеті жылдық ашаршылық – Таяу Шығыстың барлық мәдениеттеріне тән мотив болған: Месопотамия жырларында да жеті жылдық ашаршылық туралы айтылады, ал белгілі Гилгамеш эпосында Ану құдайы жеті жылға созылатын ашаршылық туралы болжам жасайды. Мысырлықтардың ұзаққа созылған құрғақшылық туралы тағы бір әңгімесі неміс демотисі Йоахим Фридрих Куактың аудармасындағы «Ғибадатхана кітабында» кездеседі. Ежелгі мәтінде Неферкасокар патша (2-ші династияның соңы) туралы айтылады, ол өмір сүрген кезеңде жеті жылдық ашаршылыққа тап болады. Аштық стеласы – Джосер патшаның картуш есімін («үлкен») және серех есімін («құдай денесі») бір сөзбен байланыстыратын үш белгілі жазудың бірі. Сондықтан ол Ежелгі Мысыр патшалығының патшалық хронологиясын қайта құрумен айналысатын египтологтар мен тарихшылар үшін құнды мәліметтер береді.