Кіріспе

Бес мачталы сауда кемесі және әуес кемесі.

"Кэролл А. Деринг" – 1919 жылы суға түсірілген және 1921 жылдың қаңтарында Солтүстік Каролина штатының Хатеррас мүйісі жанында экипажысыз құрлыққа тірелген американдық бес мачталы сауда кемесі.

Шолу

Каролл А. Диринг кемесі 1919 жылы Мэн штатының Бат қаласында Г. Г. Диринг компаниясы коммерциялық мақсатта салынды. Компания иесі кемеге ұлының құрметіне осы атты берді. Соңғы үлкен сауда кемелерінің бірі болған бұл кеме жүк тасымалдау үшін жобаланған және Рио-де-Жанейро, Бразилияға соңғы сапарын бастаған кезде бір жылдан бері пайдалануда болды.

Дирингтердің соңғы сапары

1920 жылдың 19 шілдесінде «Диринг» Пуэрто-Рикодан шығып, Рио-де-Жанейроға көмір жүгін жеткізу үшін Ньюпорт-Ньюске келді. Кемені Бірінші дүниежүзілік соғыстың батыры Уильям Х. Мерит басқарды, ол 1918 жылы Нью-Джерси штатының Кейп-Мэй маңында U 117 неміс су асты қайығымен батып кеткен бұрынғы командасы, «Диринг» бес мастты шхунасы «Дороти Б. Барреттті» құтқарып, от астында көрсеткен батылдығы үшін марапатталған еді. Мериттің ұлы Севалл – оның бірінші серігі болды, ал он адамнан тұратын экипаж негізінен даниялықтар болған скандинавиялықтардан құралды. 1920 жылдың 26 тамызында «Диринг» Вирджиния мүйістерінен Риоға қарай жолға шықты, бірақ капитан Мерит көп ұзамай ауыр сырқатқа шалдығып, «Диринг» кері бұрылып, Мерит пен ұлын түсіру үшін Делавэр штатының Льюс портына кірді. «Диринг» компаниясы Бразилияға сапарында оның орнына 66 жастағы зейнеткер, теңіз сардары капитан Уиллис Вормеллді жұмысқа алды. Чарльз Б. Маклелан бірінші серік болып тағайындалды. «Диринг» кемесі 1920 жылдың 8 қыркүйегінде Рио-де-Жанейроға жол тартты. Вормелл экипажына демалыс берді және Рио-де-Жанейроға жағадан келген басқа жүк кемесінің капитаны, ескі досы капитан Гудвинмен кездесті. Вормелл өз экипажы туралы жеңілтектеп сөйледі, бірақ инженер Герберт Бейтске, Гудвинмен де таныс болған адамға сенетінін айтты. 1920 жылдың 2 желтоқсанында «Диринг» Риодан шығып, Барбадосқа азық-түлік алу үшін тоқтады. Бірінші серік Маклелан қалада мас болып, «Сноу» кемесінің капитаны Хью Нортонға экипажды Вормеллдің араласуынсыз тәртіпке келтіре алмайтынын және Вормеллдің нашар көруіне байланысты барлық навигацияны өзіне алуға мәжбүр екенін айтты. Кейін капитан Нортон, оның бірінші серігі және тағы бір капитан Континентальдік кафеде отырғанда Маклеланның: «Норфолкке жетпей-ақ, мен капитанды ұстап аламын, міндетті түрде!» дегенін естіді. Кемені келесі рет 1921 жылдың 28 қаңтарында Солтүстік Каролина жағасындағы «Кейп Лукоут» маяғы байқады. Маяк күзетшісі капитан Джейкобсон оған биік, жұқа, қызғылт шашы бар, шетелдік акцентпен сөйлейтін адам мегафон арқылы кеме қорқыныш мүйісінің жанындағы дауылда екі якорын жоғалтқанын айтты және кеменің иелері, «Г. Г. Диринг» компаниясына хабарласуды сұрады. Джейкобсон бұл туралы жазып алды, бірақ радиосы жұмыс істемегендіктен хабарлай алмады. Сондай-ақ ол кеме экипажының кемеге кіруге тыйым салынған жерде «жиналғандай» екенін байқады. Келесі күні түстен кейін, басқа кеме экипажы осы аймақтан өтіп бара жатып, «Дирингтің» тікелей «Даймонд Шоолдарына» қарай бағытталғанын көрді. Алайда олар кеме палубасында ешкімді көрмеді және шхунаны шақыруға тырыспады, өйткені оның экипажы Кейп-Хаттерас маяғын немесе «Даймонд Шоолдары» маяк кемесін байқап, шолаларда апатқа ұшырамас үшін бағытын өзгертеді деп болжады.

Ауасы құлаған

1921 жылғы 31 қаңтарда таңертең Кэп-Хаттерастағы жағалау күзеті станциясында күзетшілік қызметін атқарып жүрген К. П. Брэди «Диринг» кемесін көреді. Кеме барлық желкендері тік тұрған күйде, Даймонд-Шоалс аймағының сыртқы жиегінде мүлдем құрлыққа тірелген болатын. Солтүстік Каролина штатының Хатеррас мүйісінен теңізге қарай созылған бұл аймақ ғасырлар бойы кемелердің қаза табатын кең таралған орны ретінде белгілі және «Атлантиканың зираты» деп аталады. Ауа райының нашар болуына байланысты құтқару кемелері кемеге жақындаса алмайды. Кемеге бірнеше күн бойы толқындар шағылысқаннан кейін, 4 ақпанда барып отырғызылды, содан кейін шхуна толығымен тасталғаны анықталды. Оның рульдік жабдығы зақымдалған, руль дөңгелегі сынық, компас шкафы қиратылған және руль өз білігінен алынып тасталған.

Бөтелкедегі хабарлама

1921 жылғы 11 сәуірде Кристофер Колумбус Грей есімді жергілікті балықшы Солтүстік Каролина штатының Бакстон қаласының жағасында суда қалқып жүрген бөтелкеден хабар тапқанын мәлімдеді және оны дереу билік органдарына тапсырды. Хабардың мәтіні төмендегідей болды:

«DEERING МҰНАЙ ЖАНА ТЫН КЕМЕГЕ ТҰТҚЫНДАЛДЫ, ҚУУШЫ КЕМЕСІ СИЯҚТЫ. БАРЛЫҚ НЕРСЕЛЕРІН АЛЫП ЖАТЫР, ЭКИПАЖДЫ ҚОЛҒА БЕСЕП ЖАТЫР. ЭКИПАЖ КЕМЕНІҢ БАРЛЫҚ ЖЕРІНДЕ ЖАСЫРЫНЫП ЖАТЫР, ҚАША АЛУҒА МҮМКІНШІЛІК ЖОҚ. ТАПҚАН АДАМ ДЕЕРИНГ ШТЫҢ БАС ШТЫҒЫНА ХАБАРЛАҢЫЗ». Хаттың қолжазымы кеме инженері Генри Бейтстің жазуымен сәйкес екендігін капитан Вормеллдің жесірі анықтады, ал бөтелкенің Бразилияда жасалғаны дәлелденді. Бұл, сондай-ақ, «күдіс» тудырған бу кемесінің Дирингтің ізінен Кейп Лукоут маяғына келгенін көргендердің айғақтары, жаулық әрекеттерге нұсқау берді. Маяк капитаны бу кемесіне хабарласып, экипажынан Дирингтен келген хабарды жеткізуді сұрады, бірақ бу кемесі жауап бермеді және экипаж атын жасыру үшін кенепті кергендіктен, кеменің атын анықтау мүмкін болмады. Хабар сонымен қатар күмән тудырды: егер экипаж мүшесі қағаз, қалам және бөтелкеге қол жеткізе алса және хат жаза алса, неге ол полицияға немесе Жағалау күзетіне емес, компанияға хабарлауды сұрайды? Кейіннен қолжазба сарапшылары хабардың жалған екенін анықтады, ал федералды агенттердің қосымша сұрақтарынан кейін Кристофер Грей жалғандықты мойындады. Грей, оны тауып, жария еткені үшін Кейп-Хаттерас маяк станциясында жұмысқа орналасуға көмектеседі деген үмітпен бұл хабарды жасаған.

Тергеу

АҚШ үкіметі "Диринг" кемесі экипажының жоғалуына қатысты кең ауқымды тергеу бастады. Бұл мәселені үкіметтің бес ведомствосы – Сауда, Қаржы, Әділет, Әскери-теңіз күштері және Сыртқы істер министрлігі қарастырды. Сол кездегі Сауда министрі Герберт Гуверді түрлі елдердің бірнеше кемесінің, әсіресе күкірт тасымалдаушы "Хьюитт" кемесінің шамамен сол аймақта жоғалып кеткені қызықтырды. Бұл кемелердің көпшілігі кейіннен аса күшті дауылдардың орналасқан аймағында жүзіп өткені анықталды, бірақ "Хьюитт" және "Диринг" кемелері дауыл аймағынан қашып бара жатқанда жоғалып кеткені дәлелденді. Гувердің көмекшісі Лоуренс Ричи тергеуге жетекшілік етті. Ричи бұл аймақтардағы Жағалау күзетінің шам кемелерінің кестелерін оқып, кемеге не болғанын анықтауға тырысты. Италия тарапынан "Монте-Сан-Мишель" кемесінің жоғалуына қатысты жүргізілген тергеу ауданда күшті дауыл болғанын растағаннан кейін, "Диринг" оқиғасының себебі көтеріліс деп есептелді. 1922 жылдың соңында тергеу ресми қорытындысыз жабылды.

Теориялар

АҚШ үкіметі өзінің тергеуінде мынадай теорияларды қарастырды:

Дауылдар: АҚШ үкіметі, әсіресе Ауа-райы бюросы, Атлант мұхитында болған, күшті дауылдардың тізбегін кемелердің жоғалу себебі деп батыл түрде жақтады. Дегенмен, жоғарыда айтылғандай, «Диринг» және «Хьюитт» осы дауылдардың бағытынан алыс кеткен. Қайта да, Ларри Куш және Ричард Винер сияқты бірнеше авторлар кеменің күйі тәртіпті, емес, үрейлі эвакуацияға ұқсамайды деп көрсетті. Қарақшылық: Америка Құрама Штаттарының теңіз кемелері басқармасының капитаны О. У. Паркер, әрине, қарақшылық жауапты деп санайтын. Ол өз пікірінше, «Қарақшылық Финикиялықтар заманынан бері күшін жойған жоқ» деді. Капитан Вормеллдің жесірі осы теорияны қатты қолдады. Әртүрлі жоғалуларға қарақшылар тобының кінәлі екені болжалды; алайда, бұл теорияны растайтын нақты дәлелдер табылмады және күдікті қарақшылардың ешқайсысы ұсталған жоқ. Ресейлік/коммунистік қарақшылық: Нью-Йорктегі Біріккен Ресейлік Жұмысшылар партиясының (коммунистік ұйым) штаб-пәтеріне полиция шабуыл жасағанда, офицерлер ұйым мүшелерін американдық кемелерді басып алып, оларды Кеңес Одағына жеткізуге шақыратын құжаттарды тапты. Бұл оқиғаға қатысты «Диринг» оқиғасына қатысты деп кеңінен сенді, әсіресе үкіметтегі қатаң коммунизмге қарсылар. Алайда, жоспарланған осы іс-қимылдардың бірі де орындалғанына дәлелдер жоқ. Арақ контрабандасы: Жоғарыда айтылғанға ұқсас болжам бойынша, Багама аралдарында жұмыс істейтін арақ контрабандашыларының тобы кемені арақ тасымалдау үшін ұрлаған. Ричард Винердің «Жылқындар кемесі» кітабында айтылғандай, «Диринг» кемесінің жүк қоймасында шамамен бір миллион долларлық арақ тасымалдауға жеткілікті сыйымдылығы болған. Дегенмен, мұндай көзге түсетін, оңай анықталатын және салыстырмалы түрде баяу кеме контрабандистер үшін таңдаулы нысана болар еді деген күмәнді. Бұл болжамды растайтын ешқандай дәлел табылмады. Көтеріліс: Вормеллдің бірінші сержантпен келіспеушілігі және Рио-де-Жанейрода экипажға деген сықылды сөздері, капитан мен оның экипажы арасында сапар барысында бір нәрсе дұрыс болмағанын көрсетеді. Кейп-Лукауттағы капитан Джейкобсон бұл өте таңғажайып деп ойлады, өйткені оның кемесіне сәлем берген адам, әрине, капитан Вормелл емес, және ол офицер емес еді. Мэн штатының сенаторы Фредерик Хейл осы теорияны қолдап, оны «ашық көтеріліс» деп атады. Капитанға наразылық экипаждың көтерілісіне себеп болуы мүмкін, бірақ тағы да, нақты ештеңе дәлелденген жоқ.