Кіріспе

1975 жылы Уолтер Хилл түсірген фильм. "Hard Times" – 1975 жылғы Уолтер Хиллдің режиссерлік дебюті болған әрекетке толы драмалық спорт фильмі. Басты рөлде – Чарльз Бронсон, ол Ұлы депрессия кезінде Луизиана штатында жүк пойызымен саяхаттайтын, сырлы саяхашы Чейни рөлін сомдайды. Ол, Джеймс Кобёрн сомдаған, сөйлеуге шебер, қулық-паттыққа машықтанған Спидпен одақтасқаннан кейін, заңсыз, қолмен ұрысатын бокс матчтарында өзінің мықты екенін көрсетеді.

Сюжет

1933 жылы Чейни есімді қарт кісі жалаңаш қолмен көшедегі төбелес көрді, оған тігіс жасалып жатыр. Төбелесшіге "Жылдамдық" деген мақтаншақ, жылдам сөйлейтін жігіт демеушілік етеді, бірақ ол жақсы жеңіліске ұшырайды. Чейни өте күмәнді "Жылдамдыққа" жеңімпазбен жұдырықтасуға көндіреді. Чейни өзіне бар болған алты долларын тігіп, жас қарсыласын тез жеңеді. Чейни мен оған әсер еткен "Жылдамдық" Нью-Орлеанға сапар шегіп, Чейниді жергілікті төбелесшілермен кездесуге мәжбүр етеді, сондай-ақ өзін ұстауға құмар наркоман Поны жалдайды. Төбелес арасында Чейни бақытсыз Льюси Симпсонмен жақын болады. Чейни келесі қарсыласын – каджунды оңай жеңіп шығады. Жеңілгеннің демеушісі Питтибон тігісін төлеуден бас тартқанда, Чейни "Жылдамдыққа" жергілікті тұрғындардан көп болғандықтан кетіп қалуға кеңес береді, бірақ кейінірек қайтуды ұсынады. Сол түні Чейни Питтибонның шарапханасына қарумен кіріп, оқ жаудырып, ақшасын алады. Келесі төбелесте бәс күтпеген жерден 3000 долларға дейін көтеріледі. Айырмашылықты жабу үшін "Жылдамдық" Доти бастаған жергілікті мафиядан қарыз алады. Чейни бұл төбелесті оңай жеңіп алады, бірақ құмар ойынға тәуелді "Жылдамдық" барлық жеңісін артта қалған құмар ойындарында ысыраптап, қарызды төлей алмайды. Содан кейін "Жылдамдық" пен Чейни Чейнидің бір бөлігін Чейнидің соңғы құрбаны Джим Генридің демеушісі, балық магнаты Чик Гандилге сату туралы келіспейді. Гандил оның орнына "Жылдамдыққа" қарызын төлеп, оны кепілге алады. Чейни барлық жеңісін Чикагодан келген кәсіби төбелесші Стритке тігіп, әйтпесе "Жылдамдық" өлтіріледі. Чейни "Жылдамдықты" өзінің ақымақтығынан құтқаруға құштар емес, бірақ По оны бұған көндіреді. Стрит лайықты қарсылас екенін дәлелдейді, бірақ Чейни біртіндеп басымдыққа ие болады. Стрит жерге құлап, қолдары мен тізелерімен тұрғанда, Гандил оның қолына орау үшін екі металл цилиндрді жерге лақтырады, бірақ Стрит алдап кетпеуге тым мақтанды. Содан кейін Чейни оны жеңіп алады. Кейін Чейни "Жылдамдыққа" және Поға жеңістің үлкен бөлігін сыйлап, қаладан кетеді.

Даму

1970 жылдардың басында Уолтер Хилл сценарийші ретінде, әсіресе «Қашқындар» (The Getaway) сияқты экшн фильмдерде танымал болды. Оған Ларри Гордон, AIP компаниясында өндіріс жетекшісі болып жұмыс істеген кезде, өзінің сценарийлерінің біреуін түсіру мүмкіндігін ұсынды. (AIP бұрын Джон Милиуспен «Дилингер» (1973) фильмін осылай жасаған еді.) Кейін Гордон «Колумбия» киностудиясына көшті, онда ол төмен бюджетті экшн фильмдер түсіретін бөлімше құрды және Хиллдің жобасына қаржы алды; бұл Гордонның бөлімшесінен шыққан алғашқы фильм болды. Хилл «шын айтқанда, мен оларға мүмкіндік үшін ақша төлеуге дайын едім» дегенмен, минималды гонорармен жұмыс істеді және режиссерлік жасады. Хилл жобаны вестернге ұқсатып, оқиғаны өткен шаққа көшірсе, фильмнің сапасы артады деп ойлады; Гордон Нью-Орлеандық болғандықтан, оны сол қалада түсіруді ұсынды. Хилл сценарийде бұрын жазған «Ллойд Уильямс және оның інісі» атты вестерннен елементтер бар екенін айтады. Ол оны Александр Джейкобстың стилінде жазды – «өте лаконикалық, дерлік хайку стилі. Сахналық нұсқаулар мен диалогтар да осылай». Хилл бір нұсқа жазып, содан кейін «бес-алты рет қайта жазды, соңында қанағаттанды. Бірақ мен оны түсіндім және білдім. Мен оған актер табатынына және фильм түсірілетініне сендім». Хилл Бронсонның «өз жасына қарағанда керемет физикалық формада болғанын» еске алады; «оның шамасы 52 жаста болған еді. Оның координациясы өте жақсы, дене бітімі де керемет еді. Бір ғана мәселесі – темекі шегуші болғандықтан, оның төзімділігі төмен еді. Ол фильмде кез келген адамды жеңе алатын, бірақ 30-40 секундтан артық төңкерілмейтін еді». Кейін Хилл Бронсон рөлі үшін «бір миллион долларға жуық» алғанын айтты. Хилл көптеген іздену кадрларын (tracking shots) және жақындату кадрларын (zoom shots) қолданбады, себебі «мен кадр мен композиция шегінде жұмыс істеуді ұнатамын, бірақ камераны жылжытқанда композицияны жоғалтуға болады, өйткені пішін өзгереді». Ол сондай-ақ, фильмдегі ұрыс көріністерінің жамандыққа толы екенін және адамдарды ұрысуға шақырмау үшін тыныш және сәл дыбысталған фондық музыканы қолдануды шешті. «Фильмнің идеясы, үміттенсем, аңызға айналып, кейіпкерлердің батырлығын көрсетер еді, сондықтан оған шынайы көзқараспен қарау мүмкін емес еді». Хилл ұрыстарды «би» деп атады. Сондықтан қан көрсетілмеді. «Кейбіреулер: «Ұрыстар керемет, бірақ қан қоссаң, одан да жақсы болар еді» деді. Бірақ олар түсінбейді, егер сіз осы ұрыстарға қан қоссаңыз, олар соншалықты шынайы болып кетеді, драмалық мәнін жоғалтады».

Шығару

Фильм табысты болды және 2009 жылы Хилл одан әлі де ақша алатынын айтты. Алайда ол Бронсонмен тағы бір фильм түсірмеді. "Біз фильмге байланысты араздасып қалдық", - деді режиссер. "Ол менің, қалай десем болады? Оның әйелі (Джилл Ирландияның) сахналарын монтаждауда тым қатал болғанымды ойлады."

Сыни жауап

Фильмнің Rotten Tomatoes фильмді шолулар жинақтайтын веб-сайтындағы жаңа рейтингі 94% құрайды, бұл 16 сыншының пікіріне негізделген. Паулин Каел «Қиын заман» фильмінің декорацияларын «өздері үшін жасалғандай көрінетін әсем кезеңдік қайта жаңартулар» деп сипаттады. Фильм көшеде төбелес жасайтындар мен олардың агенттері, қоғамның шетінде тұратын адамдар туралы. Екінші жағынан, оқиғаны Ұлы депрессия кезеңіне орналастыру Хилл үшін Чейниді көбірек жаны ашыр кейіпкер етудің бір жолы болған шығар. Каел былай түсіндіреді: «Чарльз Бронсонды қазіргі заманғы киімге кигізсеңіз, ол қатал жігіт болар еді, бірақ ол бас киіммен – мүліктен айырылған, аштықты білетін адал адам». Роджер Эберт 1975 жылғы 14 қазандағы «Чикаго Сан-Таймс» газетінде жариялаған «Қиын заман» фильміне берген шолуында оны «Чарльз Бронсонның керемет актерлік шеберлігін көрсететін, күшті әрі қатыгез фильм» деп атады.